Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

 "Przeciw nudom, demoralizacji i rozprzężeniu, które do trzymanego w niewoli wojska może się zakraść, wyrosła nowa skuteczna tama" - o Szczypiornie, szczypiorniaku, legionistach i internecie opowiada Violetta Szostak.
ikona_5pp-zuchowatych Z Ożarowem i 5. Pułkiem związana pozostała także pewna ciekawostka. Otóż właśnie tutaj nadano mu przydomek „Zuchowatych”, który na trwale wrósł w historię oddziału . Major Berbecki wspominał: „Zasłużyliśmy na uznanie Piłsudskiego. Po jednym z bojów powiedział :- Wiecie chłopcy, już przestałem odróżniać pierwszy pułk od piątego i zacząłem kochać was jednakowo. Macie teraz nazwę: piąty pułk Zuchowatych Berbeckiego”.

Jerzy Bohdan Leon „Bajka” Krzymowski urodził się 30 marca 1894 w Kossobudach koło Zamościa jako syn Maksymiliana Krzymowskiego i Marii ze Sroczyńskich. Rodzina o pochodzeniu szlacheckim, herbu Ślepowron, z tradycjami patriotyczno-niepodległościowymi.

mundur

Pradziadek, Marcin Krzymowski, został rozstrzelany w czasie Powstania 1863 r. Jerzy uczęszczał do gimnazjum rządowego w Białej Cerkwi ,skąd po strajku szkolnym został przeniesiony do gimnazjum polskiego. Był członkiem PPS, Organizacji Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej, Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego. 6 sierpnia 1914 wyszedł z Krakowa – Oleandrów w pierwszym plutonie Pierwszej Kompanii Kadrowej i uczestniczył w jej walkach do 21 listopada1914 r. Następnie został przeniesiony do batalionu uzupełniającego  Leona Berbeckiego, by 25 lutego 1915 powrócić do 1 pp i walczyć w jej składzie do końca walk legionowych. W czasie bitwy pod Kostiuchnówką, na Wołyniu /5-6 lipca 1916/ został ranny pod Polską Górą.

ikona-smajdaJulian Smajda urodził się 22 grudnia 1898 r. W Bochni. W chwili wybuchu wojny nie miał jeszcze ukończonych 16 lat. Wobec zdecydowanego sprzeciwu rodziców  nie mógł wstąpić do formującego się w Bochni batalionu Legionów Polskich i pozostać musiał w domu. Zgłosił się więc do władz cesarsko-królewskiej kolei żelaznej w Płaszowie i tam przez kilka miesięcy pracował. Cały czas marzył o udziale w walce o niepodległość. 2 września 1915 roku bez pożegnania z rodzicami wyszedł z domu, aby dołączyć do swoich kolegów w legionach.
Józef Piłsudski, Edward Rydz-Śmigły i Tadeusz Kasprzycki – towarzysze walki o wolną i niepodległą Polskę, związani na długie lata przez dolę i niedolę ciężkich zmagań z zaborcami, walką na polu bitwy i z przeciwnościami losu -- zostali na zawsze wpisani w dzieje naszej Ojczyzny.

Walki legionistów pod Łowczówkiem

Brygada dowodzona przez Sosnkowskiego przez 3 dni w ciężkim lesistym terenie odpierała ataki przeważających sił rosyjskich, przeprowadzając jednocześnie brawurowe przeciwuderzenia i wypady, biorąc do niewoli w sumie 600 żołnierzy i 18 oficerów rosyjskich. Bitwa uwidoczniła znakomite walory żołnierza legionowego, dowiodła też dużego talentu dowódczego Kazimierza Sosnkowskiego, który z wyczuciem i zręcznością kierował obroną powierzonego brygadzie odcinka frontu.

W czasie odwrotu wojsk niemieckich i austriackich spod Warszawy i Dęblina oddziały Piłsudskiego po ciężkich bojach pod Laskami, Trupieniem i Anielinem wykonały ryzykowny manewr z Wolbromia, przechodząc na tyłach wojsk rosyjskich pod Ulinę Małą, na Kraków (9-11 listopada 1914 roku). Po krótkim odpoczynku, oddział Piłsudskiego, mianowanego 15 listopada brygadierem, przerzucony na Podhale stoczył krwawe walki pod Limanową i Marcinkowicami.

Grzmot_-_ikonaW wojnie polsko-niemieckiej 1939 roku zginęło kilku polskich generałów, jednym z nich był znakomity kawalerzysta – Stanisław „Grzmot” Skotnicki.

 

Stanisław Skotnicki urodził się 13 stycznia 1894 roku w majątku Skotniki w powiecie sandomierskim. Po ukończeniu w 1912 roku średniej szkoły handlowej w Radomiu, rozpoczął studia w Akademii Handlowej w St. Gallen w Szwajcarii. Tam też wstąpił do Związku Strzeleckiego przyjmując pseudonim „Grzmot”. Po ukończeniu w 1913 roku kursu oficerskiego został komendantem ZS w St. Gallen. W lipcu 1914 roku powrócił do Galicji, a 2 sierpnia wziął udział w pierwszej akcji bojowej – był członkiem patrolu, tzw. „siódemki”, który pod dowództwem Beliny-Prażmowskiego dokonał zwiadu w okolicach Jędrzejowa. Skotnicki od października 1914 jako podporucznik był dowódcą plutonu, a od stycznia 1915 roku jako porucznik dowódcą szwadronu w 1 pułku ułanów Legionów Polskich.

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version