Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

09 Gru

Sierżant Władysław Błaszczyk, czyli historia leguna.

slide0004_image080Władysław Błaszczyk urodził się w 1 stycznia 1897 r. w Tomaszowie Mazowieckim w robotniczej rodzinie Jadwigi i Antoniego Błaszczyków. Od roku 1904 uczęszcza do trzyoddziałowej Szkoły Początkowej, a  w 1913r. kończy czteroklasową Szkołę Miejską tzw. „Aleksandrówkę". Podejmuje pracę w Tomaszowskiej Fabryce Sztucznego Jedwabiu jako tkacz. W roku 1912 wstępuje do tajnej organizacji skautowej w Tomaszowie Mazowieckim pod komendą zarzewiaków, przyszłych oficerów legionowych Jana Andrzeja Sadowskiego, Jana Szustera i Władysława Domaradzkiego.

  Władysław Błaszczyk urodził się w 1 stycznia 1897 r. w Tomaszowie Mazowieckim w robotniczej rodzinie Jadwigi i Antoniego Błaszczyków. Od roku 1904 uczęszcza do trzyoddziałowej Szkoły Początkowej, a  w 1913r. kończy czteroklasową Szkołę Miejską tzw. „Aleksandrówkę" [1]. Podejmuje pracę w Tomaszowskiej Fabryce Sztucznego Jedwabiu jako tkacz. W roku 1912 wstępuje do tajnej organizacji skautowej w Tomaszowie Mazowieckim pod komendą zarzewiaków, przyszłych oficerów legionowych Jana Andrzeja Sadowskiego [2], Jana Szustera [3] i Władysława Domaradzkiego.

Zajęcia skautowe prowadzone w duchu niepodległościowym z ukierunkowaniem wojskowym kształtują u Władysława potrzebę włączenia się  do bezpośredniej walki o Polskę. Za sprawą odezwy Polskiej Organizacji Skautowej w dniu 1 lipca 1915 roku zaciąga się do Legionów Polskich. Dostaje przydział do  4 pułku piechoty, III batalionu 11 kompanii, z którym wyrusza na front. W okresie od 15 lipca do 21 października 1915 r. bierze udział w bojach pod  Jastkowem,  Kozłówką, Wolą Ossowińską, Koszyszczami. Umiejętności wojskowe nabyte w skautingu powodują, że zaledwie po miesiącu służby 18 sierpnia 1915 roku Rozkazem Pułku Nr 91 -  Władysław Błaszczyk mianowany zostaje starszym żołnierzem. 1 września 1915 r. – przeniesiony do 4 kompanii, ppor. Rudolfa Udałowicza [4], I batalionu  kpt. Andrzeja Galicy.

slide0007_image094W 1916 roku bierze udział w bojach pod Optową, następnie Stochodem, potem w akcji odwrotowej przez Kunskoje , Maniewicze, Głębokie, Nową Rudę i Wielki Obzyr, walczy pod Sitowczami oraz w bitwie pod Rudką Miryńską. Za udział w rocznej kampanii 4 pułku piechoty LP oraz męstwo wykazane w bitwach, we wrześniu 1916 roku odznaczony zostaje „Swastyką” – godłem Czwartaków.

20 lipca 1917 r. na skutek odmówienia przysięgi na wierność „...braterstwa broni wojskom Niemiec i Austro-Wegier oraz państw z niemi sprzymierzonych...”  internowany w Szczypiornie, następnie w Łomży. Po likwidacji obozu w Łomży Władysław Błaszczyk wyjeżdża trzecim transportem do obozu ćwiczebnego w Zegrzu na 4 Kurs Polskiej Siły Zbrojnej. 21 lutego 1918 r. otrzymuje książeczkę oraz żołd szeregowca – 21 Mk.

W listopadzie 1918 r. w składzie III batalionu 1 pułku piechoty  I Brygady Wojsk Polskich bierze czynny udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie, Dąbrowie Górniczej i Sosnowcu. W połowie kwietnia 1919 r. wyjeżdża wraz z  III batalionem 7 ppleg na front cieszyński, następnie na front ukraiński. W połowie maja 1919r. 7 pułk w ramach 3 Dywizji Legionów odnosi pierwsze walne zwycięstwo pod Chyrowem. W bitwie tej Władysław Błaszczyk zostaje ciężko kontuzjowany w głowę. Po miesięcznym leczeniu w Przemyślu wraca do pułku i bierze udział w bitwach pod Niżniowem nad Dniestrem, oraz  pod Bukaczowcami.
18 czerwca 1919 roku rozkazem Dowództwa Batalionu zostaje mianowany kapralem, następnie Rozkazem Dowództwa Pułku z dnia 6 września 1919 r. L.191, pkt. 11 mianowany plutonowym, jednocześnie wyznaczony na dowódcę 1 plutonu, 12 kompanii, III batalionu. Rozkazem Pułku Nr 234 z dnia 1. XI. 1919r. plutonowy Wł. Błaszczyk zostaje awansowany do stopnia sierżanta.

Od końca września 1919 r. do początku stycznia 1920 r. walczy na froncie łotewskim pod Dyneburgiem. Przechodzi cały szlak bojowy 7 pułku piechoty na froncie litewsko białoruskim oraz ukraińskim biorąc udział w licznych bitwach i potyczkach. W opinii dowódcy III batalionu kapitana Dorobczyńskiego:

„Bardzo dobry podoficer bojowy, jako dca plutonu świecił zawsze osobistą odwagą i poświeceniem. Silny, pracowity i sumienny, po za służbą bez zarzutów.”

W czerwcu 1920 roku, 7 ppleg staje na przeciw konnej armii Budionnego. Działania wojenne na Ukrainie rozpoczyna zwycięstwem pod Teodorówką.  Kluczowa rolę w tej bitwie odgrywa 1 pluton szturmowy 12 kompanii dowodzony przez sierżanta Władysława Błaszczyka. We wniosku na odznaczenie Krzyżem Walecznych czytamy :

slide0008_image104„ W dniu 20.6.20 r. w czasie wypadu 3 Dyw. p. Leg. poza rzekę Słucz na półn. wsch. od Zwiahla III/7ppLeg uderzał na wieś Teodorówkę, gdzie sierżant Błaszczyk Wład. jako Dca       I plut 12tej komp. 7 ppLeg ze swym plutonem zdołał obejść tyły nieprzyjacielskie rozbijając im tabory, zaś silnym ogniem flankowym zmusił przeciwnika do panicznej ucieczki, przez co wieś Teodorówka broniona silnie przez bolszewików została niemal bez strat zajęta, umożliwiając dalszy pościg naszym siłom. W wypadzie tym sierż. Błaszczyk okazał wiele męstwa i zdolności taktycznej wyróżniając się odwagą i zaparciem siebie w boju.”

 „ W dniu 28.6.20r. w czasie walki odwrotowej (front południowo wschodni) z pod Korca sierż. Błaszczyk Władysław jako Dca I-go plut. 12ej komp. 7ppLeg otrzymał rozkaz żeby ze swym plutonem osłaniał tyły cofającego się III/7ppLeg, w kierunku rzeki Horyń. Tenże po otrzymaniu rozkazu wycofując się pod naparciem jazdy bolszewickiej został wraz z plutonem w sile 23- ludzi obsaczony przez Kozaków w liczbie 150-ludzi – rzucił się na tych, dodając ducha i odwagi swym żołnierzom. Przebijając się przez kolumny nieprzyjacielskie silnym ogniem ręcznych karabinów rozbił otaczającą go jazdę bolszewicką, bez strat własnego plutonu, zmusił przeciwnika do ucieczki, zabierając 1-KM i 9 jeńców.

W walce tej jak i w poprzednich innych sierż. Błaszczyk okazał się b. odważnym i mężnym w obec nieprzyjaciela, dokonując cudów waleczności. Wywiązywał się doskonale z swych obowiązków i zadań mu powierzonych przez co w zupełności zasługuje na odznaczenie go „Krzyżem Walecznych” [5].

v3_slide0008_image010W natarciu w okolicy Łucka 21 lipca 1920 roku sierż. Błaszczyk zostaje kolejny raz ranny - w prawą rękę [6]. Przy znacznych stratach kadry oficerskiej od września 1920r. w zastępstwie dowódcy kompanii jako sierżant dowodzi w walkach 12 kompanią. Czas ten przypada na najkrwawszą bitwę 7 pułku piechoty – pod Brzostowicą Wielką /21-23.09.1920r./ [7]. Dodatkowo obciążony zostaje również funkcją oficera prowiantowego w III batalionie. Jest podoficerem frontowym. Awanse zawdzięcza swej charyzmie, odwadze i zdecydowaniu, kiedy jednak następuje zawieszenie broni pomiędzy Polską i Rosją, sierżant Władysław Błaszczyk zostaje skierowany na Kurs Szkoły Podoficerskiej z przy Dowództwie 3-ej Dywizji Legionów w Święcianach. W dniu 8 marca 1921 roku otrzymuje świadectwo z oceną bardzo dobrą, podpisane przez dowódcę dywizji generała Berbeckiego.

7 lipca 1921 roku na własną prośbę zostaje zdemobilizowany. Żegnany przez  dowódcę batalionu kapitana Dorobczyńskiego dostaje zaświadczenie o przebiegu swojej służby:

„Ze strony Dtwa III Baonu 7 ppLeg, stwierdza się, że sierż. Błaszczyk Władysław, służący wojskowo w Leg. Pol. (4ppLeg) od 1.7.1915r. bez przerwy, pełnił ostatnio służbę linjową w
7 ppLeg od czasu jego założenia w Ostrowiu Łomżyńskim w roku 1918 aż do chwili obecnej.

Sierż. Błaszczyk przebył kampanię na froncie ukraińskim w r. 1919, następnie kampanię na froncie Lit – Białoruskim w r. 1919 i 1920 oraz wszystkie boje 7 ppłeg w defensywie i ofensywie.

Służbę pełnił wzorowo jako podoficer o nadzwyczaj dodatnim wpływie na powierzonych mu żołnierzy. W bojach zawsze był pomiędzy pierwszymi i brawurą spełniał powierzone mu zlecenia bojem. Poważnie myślący, wielki patrjota, który od 15 r. życia poświęcał się dla Sprawy.

Za dzielność odznaczony Krzyżem Walecznych nadanym mu przez  Dcę 3 Dyw. p. Leg – gen. Berbeckiego, Rozkazem 3 Dyw. p. Leg. Nr 50 z dnia 2.5.1921r. M. P. Dnia 1.7.21.   Dorobczyński kpt. i dca Baonu. [8]

 Po powrocie do domu Władysław Błaszczyk podejmuje ponownie pracę
w Tomaszowskiej Fabryce Sztucznego Jedwabiu. Ceniony przez kierownictwo fabryki otrzymuje stanowisko majstra oddziału przędzalni. W 1922 roku wstępuje w związek małżeński, z którego ma dwoje dzieci. Jako zagorzały Piłsudczyk jest aktywnym członkiem wielu organizacji takich jak: Związek Legionistów Polskich., Stowarzyszenie „Rodzina Legionowa” przy Oddziale Związku Legionistów, Ogólny Związek Podoficerów Rezerwy RP. W maju 1935 roku bierze udział w pogrzebie Marszałka Piłsudskiego w Krakowie.

Pod koniec marca 1936r. Władysław Błaszczyk ulega wypadkowi podczas pracy – zatruciu dwusiarczkiem węgla. Umiera 6 kwietnia 1936 roku. Pochowany z honorami w swym mundurze strzeleckim. Na pomniku umieszczono napis  „ b.legjon. 4 PP LEG. POL”

Odznaczony był Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Medalami: Za Wojnę 1918-21 oraz X- Lecia Odzyskanej Niepodległości. Posiadał Swastykę 4 pułku piechoty Legionów, Odznakę 1 Brygady Wojsk Polskich oraz Krzyż Legionowy. Nadane mu były pamiątkowe odznaki frontów – Gwiazda Przemyśla, Odznaka Frontu Lit – Białoruskiego oraz odznaka Orlęta Lwowskie.

  

Przypisy:

[1] „Aleksandrówka” - przy Tkackiej 11. Szkoła ta została otwarta w 1880 z okazji 25 jubileuszu Aleksandra II. Kształciła niższych urzędników dla miejscowych potrzeb. 

[2] Jan Sadowski – generał brygady (1895-1977) ps. „Jagmin” twórca skautingu w Tomaszowie Mazowieckim, drużyniak, 1914–17 w 1 Brygadzie Leg. Pol.; od 1918 w WP, 1936–39 dowódca 23 DP i komendant Obszaru Warownego „Śląsk”; VIII–IX 1939 dow. Grupy Operacyjnej „Śląsk” („Jagmin”); 1939–45 w niewoli niem., następnie we Francji; 1947 powrócił do kraju.

[3] Jan Szuster – ppłk (1895-1948), jeden z założycieli tajnego skautingu w Tomaszowie Maz., Wlatach 1914-17 przeszedł cały szlak bojowy I Brygady w składzie 1 pułku art. pol. Internowany w Szczypiornie i Łomży. W wojnie 20 roku oficer 3 pal. W kampanii wrześniowej dowódca Oddziału Specjalnego, ranny trafia do niewoli. Po krótkim pobycie w PSZ na Zach. w 1946 r. wraca do kraju i pracuje jako urzędnik. Umiera w 1948 r. na chorobę krwi.

[4] Rudolf Udałowicz – zginął w czasie walk pod Optową – tak podaje Błaszczyk w życiorysie, natomiast inne źródła podają, że poległ pod Rudką Miryńską.

[5] Centralne Archiwum Wojskowe – Wniosek na odznaczenie Krzyżem Walecznych  sierż. Wł. Błaszczyka z dn. 18.1.1921 r. Zachowana oryginalna pisownia.

[6] Legitymacja nr 1406 Dtwa 3 Dyw. Leg. ( W mysl Rozkazu M.S. Wojsk. Dz. R. 28 z 10 VIII 20 r. za odniesione rany w obronie Polski).

[7] Własnoręcznie pisany życiorys do dokumentów kombatanckich „ ,,,Na obu tych frontach dowodziłem plutonem, ostatnie dwa miesiące w walkach na froncie bolszewickim w zastępstwie dowódcy kompanii dowodziłem jako sierżant kompanią.”

[8] Zaświadczenie o przebiegu służby z dnia 21.7.21 r. Zachowana oryginalna pisownia.

 

Dariusz Krakowiak

slide0022_image187slide0022_image189

Ostatnio zmieniany sobota, 24 marzec 2012 17:43
Redakcja

Napisałeś/aś artykuł? Znasz nieopublikowaną dotąd anegdotę, cytat, ciekawostkę? Znalazłeś/aś w sieci wartościowy materiał lub stronę? Posiadasz archiwalne zdjęcia bądź pamiątki? Napisz do nas, pomóż w budowie portalu.

Strona: jpilsudski.org

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version