Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

20 Maj

Józef Piłsudski apostatą?

Ruch Poparcia Pewnego Posła, ogłosił kilka dni temu „tydzień apostazji”. Jako patrona swojej inicjatywy uczynił Marszałka Piłsudskiego, pod  pomnikiem którego urządzono polityczny happening. Robert Leszczyński przypisuje bycie patronem polskich apostatów Józefowi Piłsudskiemu, ponieważ ten w dniu 24 maja 1899 roku „skutecznie dokonał aktu apostazji”*.
Pilsudski-mszaOkazuje się, że nie każdy poseł ma wystarczającą wiedzę na tematy, o których się wypowiada. Sięgnijmy do słownika języka polskiego i sprawdźmy, co mówi na temat pojęcia apostazja.
Apostazja** - odszczepieństwo, całkowite odstępstwo wyznawcy od wiary.
Gdyby posłowie, bardziej uważali na lekcjach historii i języka polskiego, to prawdopodobnie bez większego problemu zauważyliby różnicę pomiędzy tym co zrobił Marszałek, a apostazją oraz różnicę między tym słowem, a pojęciem konwersja. Spójrzmy jeszcze raz do słownika. Konwersja*** - zmiana wyznania w obrębie wyznań chrześcijańskich.

Przyjrzyjmy się zatem temu co wydarzyło się w 1899 roku, w życiu Józefa Piłsudskiego. Kilka lat wcześniej poznał Marię z Koplewskich Juszkiewiczową, zwaną „Piękną Panią”. Wspólna działalność w Polskiej Partii Socjalistycznej z czasem przerodziła się w uczucie. Postanowili pobrać się, ale nie było to możliwe ze względów formalnych. Maria była rozwódką, co powodowało, że ślubu nie mogli wziąć w kościele rzymsko-katolickim. Jedyną możliwością doprowadzenia do małżeństwa była zmiana wyznania przez pana młodego. Stąd decyzja Józefa Piłsudskiego o przejściu na wiarę protestancką, ale nadal chrześcijańską. Wskutek aktu konwersji został  członkiem kościoła ewangelicko-augsburskiego czyli luteraninem.
Powodem zawarcia małżeństwa była nie tylko miłość. Miało to także znaczenie czysto pragmatyczne. Józef Piłsudski planował przeprowadzkę z Wilna do Łodzi, gdzie miał nadal wydawać „Robotnika”. Osoba samotna budziła większe zainteresowanie niż małżeństwo, stąd też decyzja o ślubie. Dodatkowo, przepisy rosyjskiego kodeksu karnego nie przewidywały odpowiedzialności małżonki za działalność męża. W przypadku aresztowania Józefa Piłsudskiego Marii nie groziły żadne konsekwencje. Tak też się stało po aresztowaniu go w lutym 1900 r.
Dodajmy, że praktyka ta, była dość powszechna. Podobnych konwersji w celach matrymonialnych dokonali np. Władysław Broniewski czy Stefan Starzyński.


Przytoczmy zatem akt przejścia Józefa Piłsudskiego na wyznanie ewangelicko-augsburskie:

Działo się w mieście Łomży dwunastego (dwudziestego czwartego) maja tysiąc osiemset dziewięćdziesiątego dziewiątego roku o godzinie dziesiątej rano. Ogłaszamy, że w obecności świadków Tytusa Mikulskiego, dwudziestu jeden lat,  technika, i Fryderyka Szymańskiego, lat trzydziestu sześciu, zakrystianina, obu zamieszkałych w Łomży, po dostatecznym przygotowaniu i pełnym wewnętrznym przekonaniu przeszedł z wyznania Rzymsko-Katolickiego na wyznanie Ewangelicko-Augsburskie w tutejszym Ewangelicko-Augsburskim kościele Józef Klemens Piłsudski lat trzydziestu jeden, kawaler, zamieszkały w Łapach, urodzony w majątku Zułowie, syn szlachcica Józefa i zmarłej Marii z domu Billewicz małżonków Piłsudskich. Przy tym uzupełnia się, że Józef Klemens Piłsudski tejże daty był konfirmowany, odbył spowiedź i przyjął komunię świętą. Akt ten ogłaszanemu i świadkom przeczytany przez nich i przez nas podpisany został.

Józef Klemens Piłsudski (po polsku)
Tytus Mikulski (po polsku)
Fridrich Szimanski (po rosyjsku)
Pastor G. Nikulski (po rosyjsku)



Jak na  „patrona apostatów” przystało Józef  Piłsudski, po niespełna 17 latach, wrócił na łono kościoła rzymsko-katolickiego. Uczynił to 27 lutego 1916 r. w Karasinie, a świadkami byli Kazimierz Sosnkowski i Bolesław Wieniawa-Długoszowski. Akt sporządził kapelan 1 pułku piechoty Legionów Polskich ks. Henryk Ciepichał:


Wyrzeczenie się protestantyzmu przez Naszego Komendanta Józefa Piłsudskiego i złożenie wyznania wiary rzym.kat.
Działo się to w Karasinie na Wołyniu, pow. Kowelski, dnia 27 (dwudziestego siódmego) lutego 1916 (tysiąc dziewięćset szesnastego) roku, podczas choroby na influenzę, Nasz Komendant, Józef Piłsudski (Kmdt. I Bryg. Leg. Pol.) złożył wyznanie wiary rzym.-kat.we własnym mieszkaniu, na kwaterze, leżąc w łóżku, przede mną, niżej podpisanym kapelanem 1 p.p. I Bryg. Leg. Pol. w obecności dwóch świadków: Szefa Sztabu I Bryg. Leg. Pol. Płka Kazimierza Sosnkowskiego i por. Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego. Obaj świadkowie stwierdzili akt własnoręcznymi podpisami.
Komendant Józef Piłsudski urodził się w Zułowie, pow. Święciany (Litwa) d. 23/XI starego stylu, r. 1867 z ojca Józefa i matki Marii z Bilewiczów.

ks. Henryk Ciepichałł
kapelan 1p.p. I Bryg. Piłsudskiego

Karasin d. 28/II 1916 r.
Podpisani świadkowie

Ppłk Kazimierz Sosnkowski
Szef Sztabu
Por. Bolesław Wieniawa-Długoszowski

Akt spisałem na własne żądanie Komendanta nie w księdze głównej (księga czynności) 1 p.p.lecz w swoim pamiętniku, aby rzecz cała zachowała się w tajemnicy.

Ks. H.C.

 

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Marszałek zażądał wydania formalnego aktu powrotu do kościoła rzymsko-katolickiego, co było niezbędne do poślubienia Aleksandry Szczerbińskiej. Małżeństwo zostało zawarte 25 października 1921 roku, a pobłogosławił je ks. prałat Marian Tokarzewski. Świadkami byli płk. dr Eugeniusz Piestrzyński i płk. dr Wieniawa-Długoszowski. Córki Marszałka zostały ochrzczone w tym samym obrządku.

 


* Cyt.za: "Tydzień apostazji" z Ruchem Palikota. Patronem... marszałek Piłsudski. www.polskatimes.pl

You need to a flashplayer enabled browser to view this YouTube video

 

** Definicja przywołana ze Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego, slownik-online.pl.

*** Tak pojęcie opracowano w Słowniku języka polskiego PWN, sjp.pwn.pl.

Fotografia: Józef Piłsudski w Kielcach 8 sierpnia 1926 r. na V Zjeździe Legionistów i zakończeniu III Marszu Szlakiem Kadrówki. Komendant przybył z Aleksandrem Prystorem i żoną Aleksandrą. Goście wzięli udział w uroczystej mszy św. na Placu Wolności, podczas której poświęcono sztandar Związku Strzeleckiego w Kielcach. Podczas tej wizyty nastąpiło także otwarcie stadionu 4 p.p. Leg. i nadanie mu imienia J. Piłsudskiego".

Od lewej klęczą: Aleksandra Piłsudska, Marszałek Józef Piłsudski, wojewoda kielecki Ignacy Manteuffel.

Ostatnio zmieniany niedziela, 20 maj 2012 21:40
Redakcja

Napisałeś/aś artykuł? Znasz nieopublikowaną dotąd anegdotę, cytat, ciekawostkę? Znalazłeś/aś w sieci wartościowy materiał lub stronę? Posiadasz archiwalne zdjęcia bądź pamiątki? Napisz do nas, pomóż w budowie portalu.

Strona: jpilsudski.org

Artykuły powiązane

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version