Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

17 Gru

My idziemy w zórz świtanie… Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914-1916

T318452Adam Uziębło w swoich wspomnieniach „Niepodległość socjalisty” wspomina zdarzenie, jakie miało miejsce w Zakopanem przed 1914 r. Był wówczas członkiem „Strzelca” i dla celów propagandowych poruszał się po mieście w mundurze. Pewnego dnia, wracając z nart spotkał Jerzego Żuławskiego, który w prześmiewczy sposób zaczął wypytywać go o to, jaki to mundur, gdzie oznaczenie stopni itd. Uznał działalność prowadzoną przez strzelców za zabawę i na dodatek niebezpieczną. Uziębło wspomina, że poeta wkrótce napisał słynny wiersz zaczynający się od słów „Synkowie moi, poszedłem w bój”, przywdział mundur strzelecki i w nim zginął.

Jerzy Żuławski, to postać, która zamyka listę stu dwudziestu siedmiu oficerów Legionów Polskich, którzy w latach 1914-1916 zginęli i zmarli. 9 sierpnia 1914 r., zabierając z domu szablę swego ojca, której używał on w powstaniu styczniowym, zgłosił akces do formujących się oddziałów strzeleckich. Wbrew przytoczonemu powyżej wspomnieniu nie zginął, ale zmarł na tyfus równo po roku służby.

Autorem biogramów zmarłych i poległych oficerów jest Marek Gałęzowski. Twórcy osobom zainteresowanym historią Legionów nie trzeba przedstawiać. Dla porządku warto wspomnieć, że w swoim dorobku posiada biografię ppłk. dr. Wacława Lipińskiego, monumentalną książkę o Żydach w Legionach Polskich pt. „Na wzór Berka Joselewicza” czy równie imponującą pozycję „Wierni Polsce. Ludzie konspiracji piłsudczykowskiej 1939-1945”. Recenzowana książka nosi tytuł „My idziemy w zórz świtanie… Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914-1916” i została przygotowana na stulecie odzyskania Niepodległości.

Wśród zaprezentowanych postaci znajdziemy nazwiska tak znane, jak Albin Fleszar ps. „Satyr”, Stanisław Zwierzyński „Sław”, Kazimierz Piątek „Herwin”, Stanisław Długosz „Jerzy Tetera”, Zbigniew Dunik-Wąsowicz czy Jerzy Kisielnicki „Topór”. Najmłodszy z nich, ppor. Władysław Tęcza „Kondycki”, w chwili śmierci na polu walki miał siedemnaście lat. Najstarszy, to czterdziestosześcioletni kapitan Bolesław Rutkowski, który zmarł z powodu choroby serca. Mieli różne talenty i pasje. Niektórzy stworzeni byli do dowodzenia ludźmi, inni dużo wcześniej ujawnili swe talenty artystyczne. W momencie śmierci przeciętnie mieli dwadzieścia kilka lat. Większość znalazła śmierć w boju, a zdecydowana większość pośmiertnie otrzymała najwyższe odznaczenie bojowe w postaci Krzyża Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Niewątpliwą zaletą recenzowanej książki jest umieszczenie przez autora cytatów pochodzących z wniosków odznaczeniowych oraz pośmiertnych wspomnień. Niepublikowane wcześniej znacząco podnoszą wartość omawianej pozycji. Duża ilość materiału ikonograficznego powoduje, że zapoznawanie się z tekstem nie jest nurzące. Nie brakuje też wykazu źródeł i opracowań. W połączeniu z wydaną kilkanaście lat temu „Listą strat Legionów Polskich 1914-1918” Janusza Ciska i Kamila Stepana stanowi omawiana książka kompendium wiedzy na temat ofiary, jaką poniosła pierwsza ochotnicza formacja zbrojna z czasów Wielkiej Wojny. Trudno sobie wyobrazić historyka zajmującego się polskim czynem niepodległościowym, który nie miałby na swej półce książki Marka Gałęzowskiego, choć ze względu na przystępną formę i zakres informacji polecić ją można każdemu, kto interesuje się Legionami Polskimi.

Dariusz Nowiński

Ocena recenzenta

Temat i treść: 10/10

Język, styl, kompozycja tekstu – 10/10

Forma wydawnicza: 10/10

Informacje o publikacji

Tytuł: „My idziemy w zórz świtanie… Sylwetki oficerów Legionów Polskich poległych i zmarłych w walce o niepodległość w latach 1914-1916”

Autor: Marek Gałęzowski

Wydawnictwo: Instytut Pamięci Narodowej

Rok wydania: 2019

Ilość stron: 304

Format: 170x240 mm

Okładka: twarda

ISBN: 978-83-8098-685-5

Ostatnio zmieniany wtorek, 17 grudzień 2019 20:58

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version