25 kwietnia, godz. 17.30, w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego, Warszawa, ul. Foksal 17, (III piętro, sala konferencyjna) odbędzie się wykład prof. Marka Kornata
Samostanowienie narodów – przejaw sprawiedliwości
czy źródło II wojny światowej?
Przedmiotem wykładu będzie polemika z poglądami, że doktryna samostanowienia narodów, która przyniosła przebudowę Europy i zniknięcie wielonarodowych imperiów, stanowiła przyczynę perturbacji, które zakończyły się katastrofą II wojny światowej. Był to proces nieunikniony. Z punktu widzenia wartości drogich nam dzisiaj, takich jak wolność i prawa człowieka niezaprzeczalnie przynosił lepszy, sprawiedliwy ład światowy. Nie jest tak, że o kształtowaniu się państw narodowych decydowały wielkie mocarstwa czy twórcy wersalskiego pokoju. Określali oni granice, ale dążenia poszczególnych narodów do samostanowienia były od nich niezależne, stały się jedną z zasadniczych sił procesu historycznego. Słabość i kruchość ładu wersalskiego nie była rezultatem realizacji zasady samostanowienia narodów, ale została spowodowana tym, że zwycięskie mocarstwa nie potrafiły go skutecznie bronić: wygrały one wojnę, ale przegrały pokój. Jeszcze w roku 1935 miały druzgocącą przewagę nad państwami rewizjonistycznymi, ale jej nie potrafiły wyzyskać. Wybuch II wojny światowej to skutek współdziałania mocarstw totalitarnych: Niemiec, Związku Sowieckiego i w jakiejś mierze Włoch, a nie rezultat perturbacji wywołanych zniknięciem imperiów dominujących w środkowej i wschodniej Europie.