Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi zaprasza do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Józef Piłsudski (1867–1935) – idea, tradycja, nawiązania”, która odbędzie się w dniach 6-7 grudnia 2017 r. w Łodzi.
Zbliżająca się 150. rocznica urodzin Józefa Piłsudskiego i setna rocznica odzyskania niepodległości przez Rzeczpospolitą dają okazję do podjęcia wysiłków badawczych mających popularyzować oraz poszerzać stan wiedzy na temat wydarzeń, które doprowadziły do powrotu Polski na polityczną mapę Europy. W zamyśle organizatorów konferencji działalność Marszałka stanowi punkt wyjścia do dyskusji nad szeroko pojętą myślą polityczną i tradycją piłsudczykowską, obecnymi w życiu Polaków także obecnie. Istotne jest zwłaszcza zobrazowanie wpływu środowisk skupionych wokół Piłsudskiego oraz odwołujących się do ich tradycji na losy narodu polskiego w XX stuleciu. Dogłębnej analizy wymagają wciąż zagadnienia dotyczące koncepcji funkcjonowania państwa (kryzys systemu parlamentarnego, tworzenie podwalin autorytaryzmu) i pozycji międzynarodowej Rzeczypospolitej w okresie międzywojennym (m.in. kwestia budowy bloku państwa oddzielającego Niemcy od Rosji/Związku Sowieckiego) oraz wizja – nigdy niezrealizowana – odbudowy Polski po zakończeniu II wojny światowej.
Warte prześledzenia są również jednostkowe i zbiorowe losy przedstawicieli obozu sanacyjnego po 1939 r. W kraju narażeni byli na fizyczną zagładę pod niemiecką i sowiecką okupacją, a następnie poddawani brutalnym represjom przez aparat bezpieczeństwa państwa i piętnowani jako osoby odpowiedzialne za upadek polskiej państwowości w 1939 r. (vide dekret z 22 stycznia 1946 r. o odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego). Niesprzyjające dla sanatorów były także realia emigracyjne, gdzie w trudnej sytuacji materialnej i niekorzystnych warunkach politycznych walczyli o zachowanie dziedzictwa, któremu pragnęli pozostać wierni. Okoliczności te nie doprowadziły do przekreślenia piłsudczykowskich tradycji, a ich konsekwentne zohydzanie przez komunistyczne władze umocniły wręcz kult Piłsudskiego, traktowanego jako personifikacja niepodległościowych dążeń Polaków. Nie bez przypadku więc przedstawiciele opozycji politycznej w PRL odwoływali się do dorobku i symboliki piłsudczykowskiej, wypełniając rolę strażników pamięci, którą dziś kontynuuje szereg organizacji skupiających entuzjastów historii i osoby zaangażowane w kształtowanie patriotycznych postaw młodego pokolenia.
Nakreślone powyżej zagadnienia były już tematami szeregu opracowań, pozostaje wciąż jednak interesującym polem badawczym.
miejsce konferencji: sala konferencyjna hotelu Novotel w Łodzi, al. Marszałka Józefa Piłsudskiego 11a
Program
6 grudnia
10.00–10.30 – otwarcie konferencji
10.30–12.30
Sesja I (plenarna): Myśl piłsudczykowska wobec wyzwań polityki wewnętrznej i zagranicznej (1918–1939)
- prof. dr hab. Grzegorz Nowik (Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie/Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku)
Myśl polityczna Józefa Piłsudskiego
- prof. dr hab. Zbigniew Zaporowski (Instytut Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
Józef Piłsudski i parlamentaryzm. W kręgu faktów i mitów
- prof. dr hab. Wojciech Materski (Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie)
Polityka wschodnia Józefa Piłsudskiego – od konfrontacji do doktryny równowagi
- dr hab. prof. UŁ Dariusz Jeziorny (Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego)
Odbiór polityki »równej odległości« Józefa Piłsudskiego (1932–1935) przez zagraniczne czynniki rządowe
Dyskusja
12.30–13.00 – przerwa
13.00–14.30
Panel I: Koncepcje i realizacja polityki narodowościowej obozu rządzącego (1926–1939)
- mgr Artur Brożyniak (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie)
Kwestia ukraińska w polityce
- dr Oleh Savchuk (Łucki Narodowy Uniwersytet Techniczny)
Polityka ukraińska Józefa Piłsudskiego na Wołyniu
- mgr Pavel Ablamski (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie)
Polityka narodowościowa obozu piłsudczykowskiego na Polesiu – założenia, realizacja, efekty
13.00–14.30
Panel II: Piłsudczycy wobec zagadnień międzynarodowych lat międzywojennych
- dr hab. Krzysztof Kania (Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu)
Polityka zagraniczna Polski (1926–1939)
- dr Wojciech Wichert (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie)
Polityka Józefa Piłsudskiego wobec Niemiec (1926–1935)
- dr Sebastian Pilarski (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi)
Miejsce Czechosłowacji w koncepcjach politycznych piłsudczyków (1918–1939)
14.30–15.30 – przerwa
15.30–17.00
Sesja II (plenarna): Piłsudczycy wobec zagadnień politycznych i gospodarczych okresu międzywojennego
- dr Ryszard Ziobroń ( Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie)
Czy obóz był? Refleksje nad postawami wybranych osobowości piłsudczykowskich po śmierci Komendanta
- dr hab. Piotr Okulewicz (Instytut Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu)
Między młotem a kowadłem. Walka wielkopolskich sanatorów o zdobycie zaufania wyborców (1926–1935)
- dr Małgorzata Łapa (Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego)
Piłsudczykowska myśl gospodarcza. Wizja własna czy zapożyczenie?
Dyskusja
17.00–17.15 – przerwa
17.15–18.45
Sesja III (plenarna): Postać Józefa Piłsudskiego w działalności organizacji społecznych II Rzeczypospolitej
- dr hab. Joanna Januszewska-Jurkiewicz ()
Związek Harcerstwa Polskiego (1918–1939) wobec osoby i kultu Józefa Piłsudskiego
- dr hab. Grzegorz Zackiewicz (Instytut Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku)
Wizerunek Józefa Piłsudskiego w propagandzie Związku Związków Zawodowych (1931–1939)
- dr Tadeusz Z. Bogalecki (Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Łodzi)
Działalność stowarzyszeń byłych legionistów polskich w regionie łódzkim (1918–1939)
Dyskusja
7 grudnia
10.00–12.00
Sesja IV (plenarna): Piłsudczycy na emigracji
- dr hab. prof. UŁ Jacek Pietrzak (Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego)
Tułacza odyseja. Losy i działalność piłsudczyków na Bliskim Wschodzie (1940–1947)
- prof. dr hab. Krzysztof Tarka (Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego)
Piłsudczycy w Wielkiej Brytanii wobec wydarzeń w kraju (1945–1956)
- dr Małgorzata Ptasińska (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie/Wydział Dziennikarstwa Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego)
Jerzy Giedroyc i Józef Piłsudski
- dr Maria Magdalena Kapuścińska (Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce)
Piłsudczana w zbiorach Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce
Dyskusja
12.00–12.30 – przerwa
12.30–14.30
Panel III: Realizatorzy i spadkobiercy myśli piłsudczykowskiej
- dr Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk (Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie)
Światopogląd Józefa Piłsudskiego popularyzowany w oddziałach Ochotniczej Legii Kobiet (1918–1922)
- dr Krzysztof Langowski (Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie)
Wacław Jędrzejewicz depozytariuszem myśli i idei Józefa Piłsudskiego w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej
- dr Paweł Gotowiecki (Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim)
Życie, działalność i myśl polityczna Kazimierza Okulicza (1890–1981)
- mgr Łukasz Dryblak (Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie)
Jerzy Niezbrzycki (Ryszard Wraga) jako znawca Rosji i kontynuator myśli Józefa Piłsudskiego
Dyskusja
12.30–14.30
Panel IV: Józef Piłsudski w pamięci indywidualnej i zbiorowej w II Rzeczypospolitej
- dr hab. Lech Krzyżanowski (Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach)
Wymiar sprawiedliwości II Rzeczypospolitej wobec form i metod upamiętniania postaci Józefa Piłsudskiego (1935–1939)
- dr Karol Siemaszko (Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim)
Ochrona dobrego imienia Józefa Piłsudskiego w świetle przepisów prawa karnego w okresie II Rzeczypospolitej i współcześnie
- dr Mariusz Kolmasiak (Związek Piłsudczyków RP TPJP Oddział w Częstochowie)
„Świątynia wielkości” – Muzeum Józefa Piłsudskiego w Belwederze (1935–1939)
- mgr Katarzyna Kraska (Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi)
Nutą pokrzepienia, czyli Józef Piłsudski w utworach muzycznych
Dyskusja
14.30–15.30 – przerwa
15.30–17.30
Sesja V (plenarna): Miejsce tradycji piłsudczykowskiej w PRL i III RP
- dr hab. prof. UŁ Krzysztof Lesiakowski (Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego)
Upamiętnianie działalności Józefa Piłsudskiego przez środowiska niezależne w Łodzi u schyłku PRL
- Stanisław Świerkowski (Społeczny Komitet Pamięci Józefa Piłsudskiego w Łodzi)
Społeczny Komitet Pamięci Józefa Piłsudskiego w Łodzi – powstanie i działalność
- mgr Dariusz Nowiński (Związek Strzelecki Oddział w Łodzi)
Związki Strzeleckie jako spadkobiercy tradycji piłsudczykowskiej (1988–2017)
- mgr Dariusz Jakóbek (Publiczne Gimnazjum nr 21 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Łodzi)
Wprowadzenie i prezentacja filmu rysunkowego „Marszałek Piłsudski”
Dyskusja
17.30–18.00 – podsumowanie i zakończenie konferencji.