Wojska Budionnego zamują Berdyczów i Żytomierz. Decyzja o wstrzymaniu polskiej ofensywy na Froncie Litewsko-Białoruskim.

06.07

7 czerwiec

Naczelne Dowództwo WP w rozkazie dla Armii Rezerwowej nakazało przerwanie działań ofensywnych i przejście do obrony.

Grupa Operacyjna gen. Żeligowskiego zajęła Hermanowicze, a Grupa płk. Beliny-Prażmowskiego walczyła pod Karandaszami i Kowalewszczyzną.

Budionny wydał rozkaz nakazujący do 8 czerwca zająć węzły kolejowe Żytomierz i Berdyczów. Rozkaz wykonany został już 7 czerwca, gdy 4 DK zajęła Żytomierz, a 11 DK Berdyczów.

 

Jerzy Konrad Maciejewski o narastającej obawie napotkania bolszewików:

„Droga błotnista, posępna, jak myśli, które każdemu kłębiły się w głowie. Długa na parę kilometrów kolumna taborów (tabory są u nas stanowczo zbyt liczne!), ludzie źli, zdenerwowani, posępnie oczekiwali strzałów i pojawienia się kawalerii bolszewickiej. Jakoż o kilka kilometrów od Bełaszek ostrzelano trzech ułanów jadących do Zarudyńców celem nawiązania łączności. Może to był bolszewicki patrol, może strzelali cywile, dość, że wypadek ten napędził jeszcze większej „cykorii” taborytom. Choć tej zbieraniny w taborach dobrze było trzystu albo i więcej chłopa, ale jestem niezbicie przekonany, że wystarczyłoby ukazanie się dwudziestu konnych, aby wzbudzić paniczny popłoch.”

 

O sytuacji w rejonie Krzyżopola informuje Marian Kukiel:

„Wczas rano alarm w Krzyżopolu. Jakoby pancerki nieprzyjacielskie strzelały do nich z maszynek (nieprawdopodobne: pancerki miałyby dystans około 2 km i nie mogłyby bić wprost przed siebie). Ponieważ nasz „Iwaszkiewicz”, niestety, znowu odwołany (podobno pod Koziatyn, gdzie sytuacja niedobra) więc załoga czuje się opuszczona, meldunki desperackie. Lotnicy obiecani od 6 godzin nie nadlatują. Słowem znowu trochę zdenerwowania. Ja zresztą boje się tylko o wytrzymałość baonu III> Istotnie nasza ciężka artyleria wystarczyła do zupełnego spędzenia pancerek bolszewickich z placu.

(…)

Godzina 17.30. Turkot samolotu. Nareszcie. Podobno rzut celny w drugi wagon za lokomotywą.”

 

Działania 1 pp Legionów przedstawia Mieczysław Lepecki:

„W nocy z 6 na 7 czerwca wyładowaliśmy się w pobliżu stacji Popielnia i ruszyliśmy przez Kamionkę do dużej, kościelnej wsi Pawołocz. (…)

W Pawołoczu się zatrzymaliśmy, a dowódca batalionu wysłał patrol do odległego o 10 km miasteczka Skwiry, gdzie miała znajdować się 7 Dywizja Piechoty. Patrol po kilku godzinach wrócił i doniósł, że w Skwirze są już bolszewicy i że 7 dywizja wycofała się w kierunku południowo-zachodnim. Żołnierze patrolu prawie cudem uszli śmierci, gdyż w drodze zostali otoczeni przez bolszewików i tylko dzięki przytomności umysłu podoficera-dowódcy, udało im się cało wyjść z opresji.

(…)

Tymczasem bolszewicy, nie wiedząc, że zajęliśmy Pawołocz, wysłali do niego mały oddziałek. Na czele tego oddziałku jechała dość oryginalna para: jakiś komisarz, opasany czerwonym pasem i kobieta, ubrana w amazonkę i czerwoną jak krew czapkę. Para ta jechała żywo rozmawiając i nie przypuszczając, że Polacy są tuż, tuż. Komendant mojej placówki zakazał żołnierzom strzelać, chcąc piękną parę chwytać żywcem. I na pewno by mu się to udało, gdyby nie jeden żołnierz, który czekał na nieprzyjaciela z palcem na cynglu karabinu, a będąc widocznie bardzo przejęty chwilą, mimowolnie spowodował wystrzał, czym ptaszków spłoszył. (…)

Strzały, oddane do pary bolszewickiej, wzbudziły wielkie poruszenie w sąsiednim lesie. Później okazało się, że biwakowała tam nieprzyjacielska kawaleria. Natychmiast dałem znać o tym dowódcy batalionu, który zarządził ostrzeliwania lasu przez naszą artylerię.”

06.07