7 lipiec
Komunika Sztabu Generalnego z dnia 7 lipca:
„Między Dźwiną a górnym biegiem Berezyny nasze oddziały ustępują w zaciętych walkach przed przeważającymi siłami nieprzyjacielskimi, walcząc bohatersko o każdą piędź ziemi.
Poza stwierdzonymi jedenastoma dywizjami bolszewickimi, które nieprzyjaciel wprowadził w bój przy pierwszym natarciu na odcinek gen. Zygadłowicza, wprowadza on dalsze rezerwy do boju. Miejscowości Germanowicze i Dokszyce zostały przez nieprzyjaciela zajęte.
Kawaleria bolszewicka po wykonaniu oskrzydlającego ruchu od północy ukazała się pod miejscowością Drujsk (nad rzeką Drujką).
Po kilkakrotnych daremnych próbach sforsowania Berezyny udało się nieprzyjacielowi przekroczyć ją znaczniejszymi siłami pod Nowosiołkami (południowy wschód od Borysowa). Mniejszy oddział sforsował Berezynę pod miejscowością Guta (na południe od miasta Berezyna). Akcja celem odrzucenia nieprzyjaciela na wschodni brzeg Berezyny rozwija się pomyślnie. Na południe od Bobrujska dwukrotne ataki nieprzyjaciela w rejonie Zubryszcze-Siekierycze-Grabie i w rejonie Szkałki-Czernin-Wasilewka zostały z wielkimi dla niego stratami odparte.
Na Polesiu pod wpływem śmiałej wyprawy generała Bałachowicza na tyły nieprzyjaciela w rejonie Wieledniki-Owruch oraz wypadu naszych oddziałów na Machnowicze-Skrygałów-Kocary nieprzyjaciel ataków nie podejmował, prowadząc tylko energiczne wywiady na przedpolu.
Na froncie południowym większych walk nie było”.
Jan Romer m.in. o walkach o Czarny Ostrów:
„7 lipca rano opanowaliśmy bez poważniejszej walki Czarny Ostrów i staję. Po południu udałem się na miejsce wypadku, aby przyspieszyć oczyszczenie toru. Główną trudność przedstawiało usunięcie spiętrzonych mas wykolejonego pociągu. (…)
W Czarnym Ostrowiu mieliśmy niewiele, ale bolesnych strat: minister Minkiewicz (generalny komisarz Wołynia i Podola) dostał się do niewoli, płk Grocholski został zabity, ukr. płk szt. gen. Myszkowskij, pierwszy kwatermistrz, człowiek niezwykłego serca, charakteru, pracy, energii, z którym współpraca moja rozwijała się niezwykle owocnie, był śmiertelnie ranny. Poza tym, mimo najrozmaitszych panicznych wieści i nastrojów, które ja zawsze energicznie odpierałem, odwrót armii, nawet taboru, odbył się bez poważnych strat, mimo, że cała 8. bolszewicka dywizja jazdy miała się przedrzeć na nasze tyły. Natomiast wyjaśnienie sytuacji pojedynczych dywizji wymagało długiego czasu inapotykało na znaczne trudności”.
Marian Kukiel o odwrocie:
„Odwrót dalszy na Zarudje. Już wiemy, że Płoskirów poprzedniego ranka był napadnięty przez kawalerię, którą z trudem odparto, że Czarny Ostrów w ręku wroga, a kontrakcja od Płoskirowa i Frydrychówki w toku, wreszcie, że tabory dywizji, oraz przeważająca część taborów pułkowych pod Orlińcami i Czerepówką rozgromiona. Maszerujemy prawie nie ścigami, ale mamy przed sobą wroga i jego patrole są wszędzie, a zbuntowani chłopi strzelają i napadają. (…)
Późnym wieczorem wieści wyzwalające. Czarny Ostrów odbity, a wczesnym rankiem opuszczony. Ósma Dywizja jazdy bolszewickiej w odwrocie ku północy na Bazalję”.
Stanisław Bobrowski o podnoszeniu morale żołnierzy:
„Skręciliśmy z osi marszu i, idąc na północ, zajęliśmy miasteczko Ostróg, gdzie rozbiliśmy załogę sowiecką w sile kilkunastu ludzi. Ugrupowaliśmy się obronnie w koszarach wierząc, że od zachodu wrócą oddziały sowieckie, aby nas zlikwidować. I tak się stało. Tym samym nasze zadanie już zostało spełnione, bo natarcie na Dubno zostało zatrzymane. Budionny zawrócił i uderzył na nas w Ostrogu. Walka była bardzo ciężka. Ataki konnicy powtarzały się wielokrotnie, ale za każdym razem załamywały się po zdziesiątkowaniu ich naszym ogniem.
Był gorący dzień. Z własnej inicjatywy poleciłem zebrać wozy strażackie w mieście, nalać do nich piwa z miejscowego browaru i w czasie walk rozdawać to piwo w linii. Bardzo to się żołnierzom podobało i nastrajało ich korzystnie. (…)
Nie mogę zapomnieć jak Szylling w czasie natarć konnicy chodził pomiędzy oddziałami, nie zwracając uwagi na silny ogień. Zawsze to robił, jak była poważna dla nas sytuacja. (…) Dzień przeszedł w ciężkiej walce. Walką ściągnęliśmy konnicę sowiecką spod Dubna, ale trzeba było iść dalej, a tym samym przebić się przez pierścień, jakim nas otoczono”.
Jerzy Konrad Maciejewski o zmniejszeniu liczebności taborów:
„Po całonocnej, dość pośpiesznej jeździe stajemy w Dobryniu. Kompanie wystawiają placówki, a gros taborów zostaje użyte do zatarasowania drogi. Umieszczono mnie z dala od zabudowań i drzew, gorąco tu okropnie i ani krzty cienia. (…)
Dostałem rozkaz, aby w taborze nie mieć więcej jak cztery wozy. Jest mi to na rękę, bo ogromnie trudno o podwody. Tak, że raz wzięta jeździ z nami częstokroć od trzech do pięciu dni”.