Bolszewicy podpisują traktat z Litwą. Naczelny Wódz znów na froncie

12.07

12 lipiec

Bolszewicy podpisali z Litwinami traktat, na mocy którego przekazali im m.in. Wilno, Suwałki, Augustów oraz uznali niepodległość państwa litewskiego

Naczelny Wódz przybył w nocy do miejsca postoju dowództwa 2 Armii w okolicach Równego,

Wieczorem Józef Piłsudski rozmawiał za pomocą aparatu juzowego z atamanem Petlurą. Uzgodniono spotkanie, do którego doszło 16 lipca.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 12 lipca:

„Na południe od Święcian ożywiona działalność wywiadowcza.

W rejonie Mołodeczna trwa zacięta walka. Oddziały nasze odstępują krok za krokiem w ciągłej walce z zajadle atakującymi dywizjami nieprzyjaciela.

Po ciężkiej nocnej walce nieprzyjaciel zajął Mińsk. Nasze wojska zgodnie z rozkazem wycofały się na zachód od tego miasta.

Na południe i wschód od Mińska grupa naszych wojsk pod dowództwem pułkownika Kaliszka w zaciętych walkach z atakującymi oddziałami przeciwnika zadała mu ciężkie straty.

8-ma dywizja strzelców sowieckich została w tych walkach prawie zupełnie rozbita. 66-ty pułk tej dywizji, który przedarł się na tyły naszej grupy, został przez dwa nasze bataliony wraz z jednym szwadronem doszczętnie zniesiony.

Na Polesiu oddziały 35 pułku zdecydowanym kontratakiem rozbiły w rejonie stacji Ptycz atakującą kolumnę bolszewicką, a następnie przy pomocy rezerw i pociągów pancernych zajęły przejściowo budkę kolejową na wschód od Myszanki, zmuszając całą grupę bolszewicką do panicznej ucieczki.

Ataki nieprzyjacielskie, prowadzone przy pomocy statków pancernych wzdłuż Prypeci w rejonie Petrykowa i Gorodyszcz rozbiły się o opór naszych oddziałów.

25 pułk piechoty odparł zaciekłe ataki bolszewickie prowadzone na miejscowość Mała Werbcza na zachód od Sarn. Pułk ten następnie przeszedł do kontrataku i wziął znaczną zdobycz wojenną, której jednak nie zdołał wywieźć z powodu braku środków transportowych.

W rejonie Równego nieprzyjaciel po klęsce poniesionej w dniu 10 bm. zachowuje się biernie.

Dalsze ataki nieprzyjacielskie na Dubno odparte.

Na południu ożywiona działalność wywiadowcza”.

 

Podsumowanie ostatnich walk 18 DP:

„Dnia 12 lipca staje 18. Dyw. Piech, w rejonie Werba. Jeszcze 1 lipca o 80 km za konną armią Budionnego, staje ona 12 lipca już przed nią i będzie miała możność powstrzymywania jej w marszu na Lwów tak długo, aż nadejdzie moment stoczenia poszukiwanej walnej bitwy z pomocą odwodów armii lub dywizji sąsiednich.

Wyniki walk i marszów 18. Dyw. Piech, w czasie od 3—12 lipca są więc korzystne. Poszukiwanego wroga dopędzono, zadano mu już nawet poważne straty nie tracąc przy tym samemu zbyt wiele, rozbito pod Krzemieńcem inną grupę nieprzyjacielską, zagrażającą poważnie lewemu skrzydłu 13. Dyw. Piech., a co również bardzo ważne, podniesiono ducha własnych żołnierzy przez obalenie bajki o niezwyciężalności oddziałów Budionnego”.

 

12.07

 

Marian Kukiel o wiadomościach z frontu:

„Dywizja XIII przebiła się przez VIII dywizję jazdy bolszewickiej pod Zazulińcami i Wielkimi Żerebkami w boju wspaniałym, bardzo zaciekłym i krwawym. Dowódca lewoskrzydłowej kolumny, major Grodzki, atakowany przez nawałę jazdy, sformował z ogromnych taborów trzy wielkie czworoboki, obsadził je piechotą i działami i zdziesiątkował bolszewików”.

 

Wilhelm Wilczyński trafia do dobrze znanych rejonów:

„Kwaterując w miejscowości Kołki, prawie cały dzień wypoczywamy.

O godzinie 18 całym baonem przechodzimy na północny brzeg rzeki Styr i – maszerując wzdłuż rzeki w kierunku zachodnim – dochodzimy do miejscowości Kopyle. (…) Wieczorem otrzymujemy rozkazy, w myśl których mamy jutro przystąpić do obsadzania północnego brzegu rzeki Styr i przygotować się do obrony”.

 

Juliusz Zdanowski o opuszczaniu Wilna przez Polaków:

„Ze wszystkich stron ściągają nasze pikiety kresowe. Zjechał już cały uniwersytet wileński. Prof. Zdziechowski opowiadał, że przywódca Litwinów wileńskich, prof. gimn. Birżyszka, już od paru dni uważał się za właściwego rządcę Wilna. Zwrócił się do profesorów, aby nie wyjeżdżali, gwarantował, że będą dalej mogli po polsku wykładać. Przedwczoraj rano Osmołowski ogłosił, aby nikt bez jego pozwolenia nie opuszczał miasta. Tymczasem wieczorem już bez żadnego rozkazu i pytania wszystko wyjeżdżało”.