29 lipiec
Naczelny Wódz Józef Piłsudski zaaprobował powierzenie gen. Weygandowi funkcji doradcy szefa Sztabu Generalnego.
Rozpoczęło się bolszewickie uderzenie na Brześć nad Bugiem.
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 29 lipca:
„Na północnym skrzydle naszego frontu nieprzyjaciel przedostał się do Osowca. Silne patrole jego, wysłane w kierunku Łomży i Wizny, zostały przez nasze oddziały rozpędzone. Kontrakcja celem odzyskania linii Grajewo-Osowiec w toku.
Na południe od Białegostoku i na zachód od Puszczy Białowieskiej zajmujemy stopniowo przygotowane celowo pozycje.
Na południe od szosy kobryńskiej oddziały grupy poleskiej wciągnęły w zasadzkę brygadę piechoty bolszewickiej; rozbiły ją, wzięły kilkuset jeńców i 17 karabinów maszynowych.
Na południu w rejonie Brodów oddziały nasze zaatakowały konną armię nieprzyjacielską. Bliższych meldunków brak.
Na Serecie sytuacja bez zmian”.
Opis działań 2. Armii:
„O świcie 29 lipca rozpoczęło się więc natarcie 1. i 6. Dyw. Piech, oraz IV. Bryg. Jazdy.
1/ Dyw. Piechoty., która w nocy z 28 na 29 lipca przybyła samochodami do Radomyśla, rozpoczęła natychmiast swoje natarcie i po sforsowaniu przepraw przez Styr, zajęła, po walce, wieczorem 29 lipca Ochmatków i Lopasze. Przydzielony jej 3. Pułk. Ułanów dotarł aż do wzgórza 215, położonego 4 km. na zachód od Bokujmy.
6. Dyw. Piech., która przesunęła gros swoich sił do rejonu Beresteczka, mając jedynie wydzielone kompanie nad Styrem w Hryniki, Boremyl, Tołpyżyn, Gumniszcze i Peremyl, czekała 29 lipca na nawiązanie łączności z 1-szą Dyw. Piech. Leg.
IV. Brygada Jazdy natarła przez Szczurowice w kierunku Korsowa i Leszniowa, została jednak przez przeważające siły nieprzyjacielskie odrzucona z powrotem na Szczurowice.
Sztab Grupy Op. Jazdy i 2-ga Dyw. Jazdy osiągnęły wieczorem rejon m. Gorochów.
Na przyczółek mostowy Łuck natarł nieprzyjaciel 29 lipca wielkimi siłami swojej 24. Dyw. Piech., lecz atak ten został odparty”.
Mieczysław Lepecki o pożytku z bolszewickiego sztandaru:
„Bolszewicy uciekali tak prędko, że nie zdążyli zabrać ze sobą taboru. Widok wyładowanych wozów podniecił moich żołnierzy, którzy pędem rzucili się za nimi.
Przy tym taborze zauważyłem bolszewika, który wyciągnął z wozu jakieś czerwone płótno czy płachtę i stara się z tym umknąć. Ponieważ dzieliło mnie od niego zaledwie kilka kroków, natychmiast więc zwróciłem ku niemu rewolwer i wezwałem go do poddania się. Bolszewik rzucił płachtę i podniósł ręce w górę.
Płachtę podniosłem z ziemi i przekonałem się, że był to sztandar. Na jednej jego stronie widniał wyhaftowany złoty napis: „Ploretarii wsiech stran sojediniajties”, na drugiej zaś: „Dołoj burżuaju”. Sztandar ten kazałem jednemu z żołnierzy schować. Przez następnych kilka dni mieliśmy nieustanne boje i marsze. Dopiero coś w tydzień później przywołałem tego żołnierza i kazałem sobie chorągiew oddać.
Żołnierz usłyszawszy moje słowa, zmieszał się.
– Nie mam już, panie poruczniku, tego śtandara.
– A gdzieżeś go podział?
– Zgubiułem.
– Jak to zgubiłeś, taką wielką płachtę?
Żołnierz, prosty chłopek, który przyszedł do nas z uzupełnieniem nad Uborcią, w wojsku służył dopiero kilka tygodni i miał o nim dość „zielone” pojęcie. Był bliski płaczu, ale wciąż powtarzał swoje „zgubiułem”.
Zacząłem mu wymyślać po żołniersku, a więc nie nazbyt delikatnie. Gdy tak „robiłem sobie ulgę”, zauważyłem, że z podartego trzewika żołnierza wylazł kawałek jakiejś czerwonej materii.
– Zdejmcie, no, przyjacielu, trzewiki – rzekłem.
Żołnierz (może miał, a może nie miał 18 lat) zaczął płakać.
– Panie poruczniku – przyznał się – podarłem totą płachtę na onuce, bo buty się zdarli i palice wychodzili.
– Żeby cię cholera! – zakląłem, ale nie mogłem się nawet gniewać”.
Kazimierz Sokołowski o nastrojach społeczeństwa:
„Bolszewicy, zdobywszy Białystok, zajęli Osowiec i pchają się na Łomżę i Wiznę. Warszawa przeżywa chwile groźne, a z nią cały kraj. Cóż z tego, kiedy do armii ochotniczej zapisują się tylko inteligenci i robotnicy, bogaci zaś chłopi palcem dla obrony nie kiwną. A dzisiaj ważą się nasze losy: albo obronimy się i pójdziemy naprzód, albo za tydzień bolszewicy wezmą Warszawę. Sytuacja nasza jest wysoce krytyczna, front się chwieje, a nowe posiłki nie mogą jeszcze uratować kraju, mimo to za wszelką cenę musimy iść naprzód – i chwała Bogu, są symptomy kontrataku. Oby za obroną wojskową poszła w ślady obrona moralna społeczeństwa. Jeszcze nie wszystko stracone!”.
