3 sierpień
Po kilkudniowej walce oddziały polskie zajęły Brody.
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 3 sierpnia:
„Na północy w okolicach Kolna i na przedpolu rzeki Szkwy utarczki patroli wywiadowczych.
Załoga fortów Łomży odpiera po bohatersku wszystkie ataki bolszewików.
Na południowy zachód od Łomży oddziały pułkownika Łuczyńskiego rozbiły 18. dyw. sow., która przeprawiała się przez Narew pod Drozdowem, wzięły 500 jeńców, 6 armat i 400 wozów.
Między Narwią a Bugiem, Na linii Zambrowa–Jabłonki i Ciechanowca uporczywe walki. Pod Ciechanowcem w brawurowym kontrataku pierwsza dyw. lit.-biał. wzięła 200 jeńców, 8 karabinów maszynowych i tabor jednego z pułków piechoty bolszewickiej.
Na Bugu od Drohiczyna aż do Brześcia również zacięte walki. W rejonie Janowa oddziały nasze atakują grupy bolszewickie, które zdołały przejść na południowy brzeg rzeki. Dalej na południe brzeg Bugu w naszym posiadaniu.
Na wschód od Kowla w rejonie Sokala oddziały nasze odparły ataki nieprzyjacielskie.
W rejonie Brodów z konną armią nieprzyjacielską trwa dalej. Według wywiadów lotniczych, przeciwnik, osaczony przez nasze oddziały stara się wycofać w kierunku na Krzemieniec. W ręce nasze wpadła znaczna zdobycz. Szczegółów jeszcze brak.
Na Serecie w rejonie Mikuliniec oddziały nasze toczą bitwę z nieprzyjacielem, który za wszelką cenę dąży do przerwania się na zachód. Brawurowa kontrakcja, osobiście prowadzona przez pułkownika Januszajtisa, rozwija się nadal pomyślnie. W ciągu dnia wczorajszego oddziały nasze zdobyły tam 23 karabiny maszynowe i wzięły znaczną ilość jeńców”.
Jan Romer o powrocie z rokowań z bolszewikami:
„3 sierpnia wieczór zostaliśmy oddani forpocztom polskim, przy czym musieliśmy się przeprawiać przez Bug po żelaznych rusztowaniach zburzonego mostu. Była to bardzo uciążliwa przeprawa; bolszewicy z kocią zręcznością przenieśli nasz bagaż, ale auta musiały zostać u nich”.
Walki o Brody w materiałach dotyczących 18 DP:
„3 sierpnia o godz. 3 -ej rozpoczęło się ogólne natarcie.
X. Bryg., wzdłuż osi Podhorce, Jasionów, Ponikwa, Boratyn, Suchowola, Góra Makutra,
XXXV. Bryg. wzdłuż osi Olesko, Czyszki, Zabłotce, Hołoskowice, Gaje Starobrodzkie.
XXXVI. Bryg. wzdłuż osi Stanisławczyk, Brody.
49. pp — z powodu przemęczenia niezdolny do walki—miał poruszać się jako odwód grupy za lewem skrzydłem XXXVI. Bryg., a grupa marszówek i 111/42. pp z Toporowa i Adamy przez Turze, gdzie się miały połączyć w jedną grupę i iść wspólnie dalej na Rudę i Brody.
(szkic poniżej)
Nieprzyjaciel stawiał, zwłaszcza przed frontem X i XXXV Brygady, zacięty opór. Każde wzgórze, każda wieś musiały być zdobywane w ciężkim boju. —Lecz generał Krajowski był wszędzie obecny, a gdzie on był tam wszystko szło dobrze; to pod Jasionowem, to znów w Czechach, to w Kadłubiskach, w Zabłotcach i Hołoskowicach, a gdzie się tylko pokazał, witały go okrzyki uwielbiających go żołnierzy i oficerów. Oddziały, pouczone poprzednio o ogólnym natarciu całej 2. Armii, upojone pewnością zwycięstwa, współzawodniczyły ze sobą w „odbijaniu” tygodni udręki na karkach bolszewickich.
144. pp, pod nowym, energicznym dowódcą, majorem Ocetkiewiczem, rwał tak naprzód, że stale wpadał na tyły bolszewickiej piechoty, która nie zdołała się na czas wycofać; 40. pp z grupy X. Bryg. walczył znakomicie; pociągi pancerne, poprawiając po drodze kilka zniszczonych mostów, parły również energicznie naprzód, XXXVI. Bryg. wypierała nieprzyjaciela krok za krokiem z m. Hołotówka, Cegielnia i Szudno, zadając mu ciężkie straty.
Zajęcie Brodów i walki w mieście. Około godz. 17 zajęła XXXVI. Bryg. dworzec kolejowy Brody, a XXXV. i X . Bryg. o godz. 22 -ej Gaje Dytkowieckie i Suchowolę.
W Brodach trwały walki uliczne jeszcze ze dwie godziny. Pociąg pancerny „Iwaszkiewicz” stoczył o godzinie 20 pojedynek z bolszewickim pociągiem pancernym, który chciał wpaść na tyły naszych oddziałów, walczących w mieście.
Pod wieczór walki ustały.
Wiadomości o akcji 2. Armii. O przebiegu walk jednostek 2. Armii nie było żadnych wiadomości.
IV. Brygada Jazdy przybyła wraz z oddziałami XXXVI. Brygady z Łopatyna do rejonu Brody i objęła osłonę lewego skrzydła grupy gen. Krajowskiego, zajmując Łahodów i Berlin (7 km
na północny wschód od Brodów)”.
Marian Kukiel o walkach swojej brygady:
„Dywizja zarządziła na 5 rano nowy atak. Sadowiński z pięcioma tylko czołgami znowu zdobył Łukę, podsunął się pod Nastasów i Czartoryję. Baon I/51 w brawurowym ataku wziął Czartoryję i zdobył samochód pancerny. Gwałtowny ogień odrzuca naszą piechotę – 53 pp i I/51 pod Nastasów. Czołgi zjeżdżają, niezdolne do dalszej walki. Sadowiński koncentruje się pod Chatkami. Nowe jego pchnięcie ofensywne po południu aż pod Czartoryję – daremne. Wróg włazi przez Myszkowce i Łukę Wielką na tyły. Wszystko wraca do sytuacji wyjściowej. Baon I/51 mocni skrwawiony. Przygotowania do akcji na jutro. Skierowana na Nastasów świeża rezerwa: baon kpt. Kozaka poprzez Łysą Górę uderzy na Mikulińce–Czartoryję, w ślad za czołgami, które ruszą od Nastasowa. Wycofuję baony 51 pułku piechoty do rezerwy. Majora Sadowinski zatrzymuje baon III/52 kpt. Kozaka i I/138”.