Chyszówki, Przełęcz Śmigłego-Rydza
Przełęcz w Beskidzie Wyspowym
między Łopieniem a Mogielicą w miejscowości Chyszówki . Na przełęczy znajduje się krzyż
postawiony w 1928r. oraz kamienny obelisk z 1938 r. postawione na pamiątkę walk
Legionów Polskich w 1914 r., dowodzonych przez Edwarda Rydza-Śmigłego.
między Łopieniem a Mogielicą w miejscowości Chyszówki . Na przełęczy znajduje się krzyż
postawiony w 1928r. oraz kamienny obelisk z 1938 r. postawione na pamiątkę walk
Legionów Polskich w 1914 r., dowodzonych przez Edwarda Rydza-Śmigłego.
Napis na krzyżu 1918 – 1928 TU W
CHYSZÓWKACH W LISTOPADZIE 1914 R. WALSZYLI LEGIONIŚCI POLSCY
CHYSZÓWKACH W LISTOPADZIE 1914 R. WALSZYLI LEGIONIŚCI POLSCY
POD WODZĄ JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO I
WZIĘLI DO NIEWOLI ODDZIAŁ KAWALERJI ROSYJSKIEJ – W 10 ROCZNICĘ ODZYSKANIA
NIEPODLEGŁOŚCI POLSKI POSTAWIŁO TEN KRZYŻ STOW. MŁODZ. POLSK. Z DOBREJ II XI
1928 R.
WZIĘLI DO NIEWOLI ODDZIAŁ KAWALERJI ROSYJSKIEJ – W 10 ROCZNICĘ ODZYSKANIA
NIEPODLEGŁOŚCI POLSKI POSTAWIŁO TEN KRZYŻ STOW. MŁODZ. POLSK. Z DOBREJ II XI
1928 R.
NA ZNAK HOŁDU DLA BOHATERÓW
KTÓRZY ODDAJĄC KREW I ŻYCIE ZA OJCZYZNĘ UTRWALILI W NARODZIE WIARĘ W
ZWYCIĘSTWO
KTÓRZY ODDAJĄC KREW I ŻYCIE ZA OJCZYZNĘ UTRWALILI W NARODZIE WIARĘ W
ZWYCIĘSTWO
Na przełomie jesieni i zimy roku
1914, gdy przygotowywano skierowane przeciw Rosjanom uderzenie na Limanową i
Nowy Sącz, Legiony miały za zadanie oczyścić przedpole z wroga w rejonie Dobrej
i Jurkowa. Część oddziałów pod wodzą właśnie Rydza stanęła na noc w Jurkowie.
Wtedy doszła do niego wieść, że w miejscowości Chyszówki, położonej na
przełęczy, zatrzymał się na noc oddział rosyjskiej kawalerii. Rydz-Śmigły miał
dużo mniejsze siły, ale postanowił zaskoczyć nieprzyjaciela wyprzedzającym atakiem. W
nocy jego oddziały podeszły pod kwaterę Rosjan, jednak zauważył ich
strażnik. Co dziwne, nie wszczął jednak alarmu, a chwilę później było za późno.
Wszyscy Rosjanie zostali bez walki wzięci do niewoli. Podczas późniejszej rozmowy z ujętym oficerem, Rydz-Śmigły dowiedział się, że strażnik nie
wszczął alarmu, bo legionistów wziął za swoich. Znaczna część
żołnierzy z oddziału Rydza była ochotnikami z Kongresówki, którzy dołączyli do
legionów kilka tygodni wcześniej na Kielecczyźnie. W związku z tym, gdy
zobaczyli strażnika, zaczęli kląć po rosyjsku. Strażnik wziął ich więc za swoich maruderów. W
ten sposób oddział Rydza nie dość, że został uratowany, to jeszcze wziął sporo
jeńców, nie ponosząc przy tym żadnych strat. Na cześć tego zwycięstwa, w okresie
międzywojennym przełęcz nazwano imieniem Edwarda Rydza-Śmigłego.
1914, gdy przygotowywano skierowane przeciw Rosjanom uderzenie na Limanową i
Nowy Sącz, Legiony miały za zadanie oczyścić przedpole z wroga w rejonie Dobrej
i Jurkowa. Część oddziałów pod wodzą właśnie Rydza stanęła na noc w Jurkowie.
Wtedy doszła do niego wieść, że w miejscowości Chyszówki, położonej na
przełęczy, zatrzymał się na noc oddział rosyjskiej kawalerii. Rydz-Śmigły miał
dużo mniejsze siły, ale postanowił zaskoczyć nieprzyjaciela wyprzedzającym atakiem. W
nocy jego oddziały podeszły pod kwaterę Rosjan, jednak zauważył ich
strażnik. Co dziwne, nie wszczął jednak alarmu, a chwilę później było za późno.
Wszyscy Rosjanie zostali bez walki wzięci do niewoli. Podczas późniejszej rozmowy z ujętym oficerem, Rydz-Śmigły dowiedział się, że strażnik nie
wszczął alarmu, bo legionistów wziął za swoich. Znaczna część
żołnierzy z oddziału Rydza była ochotnikami z Kongresówki, którzy dołączyli do
legionów kilka tygodni wcześniej na Kielecczyźnie. W związku z tym, gdy
zobaczyli strażnika, zaczęli kląć po rosyjsku. Strażnik wziął ich więc za swoich maruderów. W
ten sposób oddział Rydza nie dość, że został uratowany, to jeszcze wziął sporo
jeńców, nie ponosząc przy tym żadnych strat. Na cześć tego zwycięstwa, w okresie
międzywojennym przełęcz nazwano imieniem Edwarda Rydza-Śmigłego.
Zdjęcia i opis: Daniel Strzałka