Oficyna Wydawnicza ”Impuls” nie ustaje w wysiłkach zmierzających do przypomnienia harcerskiego dorobku wydawniczego z okresu przedwojennego. Jedną z najnowszych wznowionych pozycji jest pierwsza część śpiewnika pt. „Dzień polskiego skauta w pieśni”. Pierwsze jego wydanie ukazało się przed prawie stu laty, w 1917 r.

Śpiew należał w skautingu i harcerstwie do niezwykle istotnych elementów wychowawczych. Miał za zadanie integrować grupę rówieśników, scalać ją i czynić niekiedy ośrodkiem życia kulturalnego (kto dziś jest w stanie wskazać funkcjonujący chór harcerski, rzecz w okresie międzywojennym dość powszechnie występującą), a zarazem zapoznawać młodego człowieka z wielowiekową tradycją narodu polskiego.

Zawierająca sześćdziesiąt utworów pozycja wskazuje na obecność powyższego elementu tradycji w stopniu co najmniej wysokim. Zamieszczone piosenki i pieśni można podzielić na trzy zasadnicze części. Pierwsza część to pieśni religijne, w tym kolędy. Druga część to pieśni patriotyczne z tym, że do nich nie zaliczono takich, które w czasach nam współczesnych za takie uchodzą (np. „Marsz strzelców” umieszczony w dziale pieśni pochodowych i towarzyskich). Trzecia to utwory śpiewane w trakcie wycieczek, przemarszów i w okolicznościach nie związanych z bardziej podniosłym nastrojem.

Naturalnie, część z zamieszczonych pieśni znana jest także współczesnym harcerzom, choć nie zawsze muszą one być przez nich śpiewane. Modlitwa poranna i wieczorna, „Boże coś Polskę” czy „Bogurodzica” znane są większości harcerzy, ale już chorał „Z dymem pożarów” kojarzyć się może tylko znawcom historii muzyki polskiej lub powstania warszawskiego. Powszechnie znane są kolędy, ale już część pieśni patriotycznych z pewnością nie. Prawdopodobnie trudno byłoby znaleźć nie tylko członka braci harcerskiej, który potrafiłby zanucić czy zaśpiewać pieśń „Sztandary polskie w Kremlu”.  Najobszerniejszą część stanowią pieśni pochodowe i towarzyskie. To właśnie one stanowią podstawę do oceny jakie kwestie absorbowały harcerskich rówieśników sprzed stu laty. Sam przegląd tytułów, bez analizowania treści podpowiada, że przywiązanie harcerzy do kraju ojczystego i praca dla niego stanowiły istotny element wychowania. Porównując tytuły w śpiewnikach współczesnych i tych sprzed stu lat można dojść do wniosku, że dziś piosenki marszowe i towarzyskie traktują o rzeczach nieco bardziej błahych. Te z drugiej dekady XX wieku odnoszą się często do powinności żołnierskich, poszczególnych regionów Polski czy wysiłku dla ojczyzny. Dlatego właśnie warto, aby przynajmniej jakiś procent z tych utworów wrócił do harcerskiego repertuaru.

Przydatne w tym mogą być nuty dołączone do każdej z pieśni i piosenek. Ułatwi to znakomicie osobom zainteresowanym odtworzenie melodii, ponieważ nie każda z pozycji śpiewnika jest dobrze znana.

Wznowiony przez Oficynę Wydawnicza „Impuls” śpiewnik jest znakomitym materiałem dla osób odpowiedzialnych w drużynach i szczepach za wychowanie muzyczne. Wplatanie śpiewanych przed stu laty piosenek do współczesnego repertuaru harcerskiego świadczy przecież o ciągłości tego ruchu i w najbardziej z naturalnych sposobów uczy młodego człowieka tego, czym jest tradycja.

Dariusz Nowiński

Ocena recenzenta

Temat i treść – 8/10

Język, styl, kompozycja tekstu – 8/10

Forma wydawnicza – 9/10

Informacje o publikacji

Autor: Tomasz Godecki

Tytuł: „dzień polskiego skauta w pieśni. Zbiór śpiewów i piosenek jednogłosowych. Cz. I”

Wydawca: Oficyna Wydawnicza „Impuls”

Rok wydania: 2016

Format: 120 x 160 mm

Liczba stron: 68

Oprawa: twarda

ISBN: 978-83-8095-014-6