Polityka zagraniczna
-
Co wiedział i czego nie wiedział Beck, czyli dlaczego odrzucenie żądań Hitlera było decyzją racjonalną
80. rocznica wybuchu II wojny światowej stanie się zapewne okazją do licznych publicystycznych sądów nad polityką Józefa Becka, zwłaszcza odrzuceniem niemieckich żądań z przełomu 1938 i 1939 roku. Publicystycznych, gdyż „sędziowie” spod znaku Klio w tej kwestii, jak rzadko w…
-
Referat o zagadnieniu prometejskim
Przystępując do naświetlenia genezy i rozwoju koncepcji prometejskiej oraz przodującej roli polskiej w tej akcji – należy przede wszystkim poczynić następujące skonstatowania: l. Twórcą i duszą koncepcji prometejskiej był Marszałek Piłsudski, który jeszcze w roku 1904, w memoriale wystosowanym do…
-
Geneza sojuszu polsko-francuskiego
Po niepowodzeniu uzyskania brytyjskiej gwarancji wsparcia w przypadku agresji niemieckiej, w Paryżu narodził się pomysł sojuszu z Warszawą. Polska miała w pewnym stopniu zastąpić Rosję, sojusznika Francji od 1892 roku. W lutym 1921 roku podpisana została w Paryżu konwencja wojskowa…
-
Kreml a zamach majowy
Celem Związku Sowieckiego w 1926 roku było wykorzystanie kryzysu politycznego w Polsce do trwałej destabilizacji II RP. Daremnie jednak Stalin i jego towarzysze czekali na rozpad Polski. Piłsudski zniweczył komunistyczne nadzieje na rozkład państwa, wojnę domową, „rewolucję chłopską”, a tym…
-
Traktat ryski – sukces czy porażka?
18 marca 1921 roku w Rydze podpisano traktat pokojowy kończący wojnę polsko-sowiecką. Czy warunki układu a szczególnie jego realizacja były polskim sukcesem? Jesienią 1920 roku, pomimo zwycięstw, Polacy byli zmęczeni szóstym rokiem (wliczając okres wojny światowej) wojny. Po odparciu armii…
-
Orzeł z Tryzubem – sojusz polsko-ukraiński w 1920 roku
W latach 1918-1919 Polska toczyła krwawe walki z Ukraińcami o Galicję Wschodnią. Jednak w tym czasie istniały dwa państwa ukraińskie – Zachodnioukraińska Republika Ludowa w Galicji Wschodniej oraz Ukraińska Republika Ludowa ze stolicą w Kijowie. I to politycy tego drugiego…
-
Polska a hiszpańska wojna domowa 1936-1939
Wojna w Hiszpanii okazała się zbawienna dla polskiego przemysłu zbrojeniowego, mocno dotkniętego w czasie wielkiego kryzysu. W latach 1936-1938 wartość sprzedanej przez Polskę broni sięgnęła 36 mln dolarów. Stanowi to 2/3 całości eksportu materiału wojennego w całym dwudziestoleciu. Szybki rozwój…
-
Piłsudczycy a federalizm – lata 1920-25
Piłsudczykowscy publicyści podkreślali także, że koncepcja międzymorza była tworem naturalnym, wynikającym z uwarunkowań geopolitycznych, gdyż „ziemie położone między Morzem Czarnym a Bałtykiem stanowią kompleks naturalny, związany między sobą tak drogami komunikacyjnymi, lądowymi i rzecznymi, jak interesami politycznymi (wał między Rosją…
-
Piłsudczycy a federalizm – rok 1919
Obejmując urząd Tymczasowego Naczelnika Państwa, Józef Piłsudski stanął przed koniecznością wypracowania koncepcji polityki wschodniej państwa oraz ustanowienia takiego układu sił w Europie Środkowo-wschodniej, który zabezpieczałby Polskę przed zaborczością Rosji. O ile Roman Dmowski opowiadał się za koncepcją inkorporacyjną, zakładającą podział…
-
Polityka brytyjska wobec odrodzenia Polski, 1914-1918
W roku 1969 mija pięćdziesiąt lat od podpisania Traktatu Wersalskiego który, z wyjątkiem Śląska i Prus Wschodnich, ustalił zachodnie granice Polski. Ukazało się w międzyczasie wiele książek na temat konferencji pokojowej 1919 r. i kilka zbiorów dokumentów. Tym niemniej dokumenty…