Piłsudski mówił o nim że ma najbliższy mu system myślenia. Łączyła ich wieloletnia przyjaźń i praca na rzecz niepodległości Polski, byli też krajanami. Prystor był ojcem chrzestnym Wandy Piłsudskiej, rodzina Marszałka nazywała go Alą.
Aleksander Błażej Prystor, bo o nim mowa, urodził się w Wilnie 2 stycznia 1874 r. w rodzinie Feliksa i Marii z Olejników. W Wilnie ukończył II Gimnazjum i wstąpił na Wydział matematyczno fizyczny Uniwersytetu w Moskwie. Po jego ukończeniu rozpoczął kolejne studia – medycynę w Dorpacie. Tych studiów nie ukończył, głównie ze względów finansowych, ale nie tylko. Coraz bardziej bowiem zaczął włączać się w prace Polskiej Partii Socjalistycznej (wówczas oczywiście nielegalnej). Jeszcze na studiach w Moskwie zetknął się z Józefem Piłsudskim, który właśnie tam przyjechał zbierać pieniądze na nielegalną działalność socjalistyczno-niepodległościową.
Jego działalność przerwało na krótko w 1903 r. powołanie w szeregi carskiego wojska, szczęśliwie nie trafił na front japoński, a służbę odbywał w rodzinnym mieście, w batalionie saperów. Po wyjściu do cywila w stopniu praporszczyka (chorążego) Prystor z jeszcze większym zapałem włącza się w prace PPS-u.
Zdobyta w wojsku rosyjskim wiedza szybko zaczyna się przydawać, po powołaniu wydziału spiskowo-bojowego jest jedną z osób w ścisłym jego kierownictwie, organizuje struktury Organizacji Bojowej w Warszawie, uczy młodych bojowców produkcji materiałów
wybuchowych, uczestniczy w akcjach bojowych rewolucji 1905 roku. W pracy podziemnej używa pseudonimów Bohdan, Rafał, Katajama. Po jej załamaniu wyjechał do Galicji. W sporze „młodych” ze „starymi” opowiedział się oczywiście po stronie tych drugich i zasiadł we władzach PPS-Frakcji Rewolucyjnej. Wspólnie z Piłsudskim, Sławkiem i Arciszewskim uczestniczył w akcji pod Bezdanami. Włączył się w prace Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego w którym kierował Okręgiem Krakowskim. Ominęła go epopeja legionowa,
w 1912 pod fałszywym nazwiskiem wyjechał do zaboru rosyjskiego w celu zbierania pieniędzy na Skarb Polski. Tam został rozpoznany i aresztowany, po prawie dwuletnim
śledztwie w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej skazano go na siedem lat katorgi i zesłania w głąb Rosji. Przetransportowano go do więzienia w Orle, skąd wyszedł dopiero po rewolucji lutowej. Po uwolnieniu natychmiast włączył się w działalność Polskiego Komitetu Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny. Rozpoczął również działalność w moskiewskiej sekcji PPS. Głosił neutralność polskich socjalistów przebywających w Rosji wobec rewolucji rosyjskiej. Z Orła przeniósł się do Piotrogrodu i zaczął pracę w roli naczelnika wydziału w Komisji Likwidacyjnej do spraw Królestwa Polskiego.
Po rewolucji październikowej ponownie zaczął działać w Towarzystwie Pomocy Ofiarom Wojny, z ramienia którego wyjechał do Mińska, które w lutym 1918 roku zajęte zostało przez wojska niemieckie. To pozwoliło Prystorowi przedostać się do Warszawy, gdzie pracował w powołanym przez Radę Regencyjną Ministerstwie Zdrowia. Cały czas od wyjścia z więzienia działał również w POW, a po przyjeździe do Warszawy znalazł się w jej władzach naczelnych. Po odzyskaniu niepodległości zasiadał w rządach Daszyńskiego i Moraczewskiego, do kwietnia 1919 r. Podczas wyprawy wileńskiej z ramienia Piłsudskiego nadzorował jej stronę polityczną.
W lipcu 1920 zrezygnował z funkcji politycznych i wstąpił do wojska. Jako porucznik, a potem kapitan, dowodził tzw. kompanią suwalską 201 pp. 4 sierpnia 1920 r. powstrzymał panikę, jaka ogarnęła cofających się na szosie Ostrów – Wyszków żołnierzy grupy generała Żeligowskiego. Powstrzymał i z powodzeniem przeprowadził kontratak na atakujących tabory polskiej dywizji ochotniczej bolszewików. W czasie bitwy warszawskiej był oficerem do zadań specjalnych, a następnie łącznikowym pomiędzy Naczelnym Wodzem a generałem Żeligowskim. Po ponownym zajęciu Wileńszczyzny organizował Tymczasową Komisję Rządzącą Litwy Środkowej.
Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku, gdzie piastował różne funkcje, głównie sztabowe, dochodząc do stopnia podpułkownika. Po wycofaniu się Piłsudskiego z życia publicznego, Prystor pozostał w armii. Nowe władze widząc w nim człowieka, wpływowego
ciągle, Marszałka, przeniosły go do Wilna na stanowisko szefa tamtejszego PKU. W dniach wypadków majowych walczył oczywiście po stronie Piłsudskiego. Po wygranej Marszałka, Prystor został przeniesiony do pracy w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych. W tym czasie bardzo często towarzyszył Piłsudskiemu w jego wyjazdach i był delegowany przez niego na różne konferencje.
W 1929 odszedł z wojska, by zająć stanowisko ministra zdrowia. Na stanowisku tym dążył do ograniczenia wpływu samorządu Kas Chorych, m.in. przy pomocy policji nie dopuścił do zjazdu Związku Kas Chorych w Poznaniu. Było to powodem zgłoszenia przez socjalistów wotum nieufności dla Prystora, ówczesny premier Bartel zagroził, że jeżeli zostanie ono przegłosowanie do dymisji poda się cały gabinet. Tak się też stało. Nowy premier Walery Sławek demonstracyjnie powołał Prystora na stanowisko
ministra pracy i opieki społecznej. W kolejnym gabinecie Sławka Prystor był ministrem przemysłu i handlu. Popierał kartelizację, starając się w ten sposób wpłynąć na aktywizację polskiego eksportu. Zmierzał równocześnie do obniżenia cen krajowych artykułów skartelizowanych, co nie przyniosło jednak zbyt dużych rezultatów. 27 maja 1931 r. został premierem. Głównym zadaniem jego rządu miała być walka ze skutkami narastającego światowego kryzysu gospodarczego. Jego plan zakładał obniżkę cen wyrobów przemysłowych, aby zbliżyć je do cen produktów rolnych, oddłużenie rolnictwa, ochronę rynku pracy, pobudzanie drobnych kapitalistów do działalności inwestycyjnej. Jednocześnie mając w pamięci kryzys z początku lat dwudziestych starano się za wszelką cenę nie dopuścić do wzrostu inflacji. To ostatnie zaważyło na tym, że do przezwyciężenia kryzysu doszło w Polsce później niż w innych krajach.
Po uchwaleniu konstytucji kwietniowej należał do komisji opracowującej ordynację wyborczą. Po śmierci Piłsudskiego i wyborach został wybrany marszałkiem senatu. Wraz z grupą Sławka był stopniowo odsuwany od wpływów na losy państwa przez piłsudczyków skupionych wokół prezydenta Mościckiego i Śmigłego – Rydza. Mimo to, w ostatnich wyborach startował z list Obozu Zjednoczenia Narodowego. W głosowaniu na marszałka senatu przegrał z Bogusławem Miedzińskim.
W swoich wystąpieniach ostro krytykował OZN i rząd zarzucając im, że wydają za dużo nieprzemyślanych dekretów idąc w ten sposób w stronę nakazów, a nie zgody społecznej. Wybuch wojny zastał Prystora w Borkach na Wileńszczyźnie. Po 17 września przekroczył granicę z Litwą angażując się w pomoc uchodźcom z Polski. Po zajęciu Litwy przez Armię Czerwoną został aresztowany i osadzony w więzieniu w Kownie, a następnie przewieziony w głąb ZSRR do Moskwy bądź Orla. Według różnych źródeł zmarł w lipcu bądź w październiku 1941. Symboliczna tablica poświęcona Prystorowi znajduje się na Powązkach, na grobie jego żony Janiny.
Piotr Siwicki
Artykuł ukazał się w 5. numerze „My, Pierwsza Brygada”, pisma Oddziału Białostockiego Związku Piłsudczyków.