Życie Józefa Piłsudskiego nieodłącznie kojarzy się z Wileńszczyzną. Tam się urodził, tam spoczęło Jego serce. Wilno było ukochanym miastem Marszałka. Nie dziwi zatem fakt, że bardzo wiele wycieczek, jak i indywidualnych turystów odwiedzając miasto nad Wilią udaje się na Rossę, by oddać hołd Matce i Sercu Syna. Znając dziejową rolę jaką odegrał Józef Piłsudski w odbudowie Rzeczpospolitej warto spędzając czas Na Ziemi Wileńskiej odwiedzić kilka innych miejsc, które z życiem Komendanta mocno się splotły. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom polskich turystów Stanisław Wyrzycki przygotował przewodnik „Litewskimi ścieżkami Józefa Piłsudskiego”. Autor, znany m.in. z wydania pięknego albumu „Józef Piłsudski na dawnej karcie pocztowej i fotografii”, postanowił przybliżyć naszym rodakom, te miejsca na terenie obecnej Litwy, które od zawsze kojarzą się z Marszałkiem.
Trasa trzydniowej wycieczki może oczywiście być modyfikowana dowolnie, ale warto przebyć ją zgodnie z sugestiami autora. Czeka nas wtedy nie tylko odkrywanie śladów po wielkim Polaku (ale i upartym Litwinie, jak mawiał Józef Piłsudski o sobie), ale i możliwość zetknięcia się z pięknymi zabytkami oraz atrakcyjnymi miejscami pod względem przyrodniczym i widokowym. Pierwszy dzień, zgodnie z sugestia autora, warto poświęcić na zwiedzanie Wilna. To właśnie w tym mieście znajduje się największa ilość miejsc, które wiążą się niezwykle mocno z Komendantem. Oprócz Rossy, Ostrej Bramy czy Uniwersytetu Stefana Batorego warto odwiedzić miejsca, w których mieszkał w trakcie pobytu w Wilnie i ulice, którymi się przechadzał. Drugi dzień, to odwiedzanie miejsc urodzenia, chrztu, słynnej akcji bezdańskiej oraz letniego wypoczynku rodziny Piłsudskich. Trzeci dzień autor proponuje poświęcić na wycieczkę do słynnego uzdrowiska w Druskiennikach.
Liczący dwadzieścia stron przewodnik niewielkiej objętości stanowić może znakomite uzupełnienie licznych opracowań, które dotyczą Wilna i ziem je otaczających. Poręczny format i niska cena zachęcają do nabycia go i wykorzystania w chwili wyjazdu na nasze Kresy północno-wschodnie. Warto jednak skorygować pewne informacje zawarte w przewodniku i je uzupełnić. 24 maja 1899 r. Józef Piłsudski nie zawarł związku małżeńskiego z Marią z Koplewskich Juszkiewiczową. Tego dnia przeszedł z wiary rzymsko-katolickiej na wyznanie ewangelickie, co pozwoliło mu w niespełna dwa miesiące później zawrzeć związek małżeński. Opisując pochówek Matki i Serca Syna na cmentarzu na Rossie wypadałoby wspomnieć, że nieopodal, na tym samym cmentarzu, spoczywa też pierwsza żona Marszałka – Maria Piłsudska oraz jego brat Adam. Na innym z wileńskich cmentarzy (bernardyńskim) pochowana jest ulubiona siostra Józefa Zofia. To właśnie na jej pogrzebie Naczelnik gościł po raz ostatni w Wilnie. Warto pomyśleć o sprostowaniu i uzupełnieniu w momencie przygotowania kolejnego wydania.
Dariusz Nowiński
Ocena recenzenta
Temat i treść – 8/10
Język, styl, kompozycja tekstu – 8/10
Forma wydawnicza – 8/10
Informacje o publikacji
Autor: Stanisław Wyrzycki
Tytuł: „Litewskimi ścieżkami Józefa Piłsudskiego”
Wydawca: Światowid
Rok wydania: 2018
Format: 125 x 170 mm
Okładka: miękka
Liczba stron: 20
ISBN: 978-83-62509-19-05
