Reluton

relutonReluton (od łac. relutum – żołd, pieniężny ekwiwalent kosztów całodziennego wyżywienia) – obok „leguna”, równie popularne określenie żołnierza Legionów Polskich. „Otóż według przyjętej pośród wiary opinii, reluton nie jest bynajmniej nazwą obraźliwą, lecz owszem używa się jej w znaczeniu dodatnim, a na nazwę tę niełatwo jest zasłużyć, bo też zalety i wady składające się na charakterystykę relutona nie każdemu śmiertelnikowi dostają się w udziale. Jest to więc żołnierz liniowy I klasy, patrolowiec i wywiadowca, spryciarz jakich mało (…) Pod względem jadła i napojów jest bardzo wymagającym, do roboty mniej skory, subordynację uznaje tylko wobec komendantów, których ceni (…) Rozkazy i rozporządzenia zwierzchników traktuje zawsze z lekceważeniem, myśląc w duchu –Mów do mnie jeszcze”. – Tak definiowała  to określenie, satyryczna gazetka polowa 4 pułku piechoty legionów, nosząca tytuł nomen omen – „Reluton”.

Ofensywa – Hej! 

Autor słów Ludwik Markowski


Reluton wesół, gdy ofensywa,

Bo wtedy w gęsiach, kurach używa,

A nawet często w plecaku nosi

Pieczone prosię — hej!

 

Lecz gdyśmy przyszli tu na Polesie,

Już zjadły wszystko Mochy — obwiesie,

W bagnach łapiemy, brodząc po brzuchy,

Żółwie, ropuchy — hej!

 

W czas ofensywy często, kochanku,

Brzuch nadziewałeś masłem, śmietanką,

U poczciwego znalazłeś człeka

Garnuszek mleka — hej!

 

Tu na pozycji ciśniesz się ławą

Po ten płyn czarny, co zwie się kawą;

Inna pijałeś u siebie doma

W kawiarni Roma — hej!

 

Przez ofensywy parę miesięcy

Miałeś noclegi czasem książęce,

Leżąc w stodole na wonnym sianie —

Przepyszne spanie — hej!

 

Dzisiaj bezsenne spędzasz godziny

W podziemnych dołach jak suteryny,

Śpisz na zrobionej z belek pościeli,

Gniotąc piszczeli — hej!

 

W czas ofensywy, gdzieś na patroli

Człek gwiazdki zdobył albo medole,

Kiedy za brodę przywiódł jak capa

Mocha — kacapa — hej!

 

Dziś, gdy człek wyjdzie na patrol w bagna,

Chyba wiewiórkę na drzewo zagna

I z trzęsawiska bociany spłoszy

Lub żab po trosze — hej!