Autor: Andrzej Zaręba

Polacy, a szczególnie twórcza inteligencja, żyli z dala od wojska i jego problemów. Był to dla nich świat średniowiecznych stosunków, patriarchalnej zależności i brutalnej dyscypliny. […] W tym świecie rządził bezwzględnie egzekwowany rozkaz, dotkliwe kary za przewinienia i wrzaski. […] Legioniści zaś od pierwszego dnia wojny narzekali na tępą austriacką soldateskę, ograniczonych oficerów sztabowych przystrojonych w sztuczne mózgi (szarego koloru kepi wyróżniające sztabowców), brutalność i pogardliwy stosunek do podwładnych. Zdziwienie wzbudzali szczególnie generałowie – Polacy. Okazało się, że zachowują niezrozumiałą lojalność w stosunku do tronu habsburskiego, że nie są skłonni w czasie operacji frontowych podzielać poglądów i demokratycznych nadziei Legionów, szczególnie I Brygady. Że brzydzą się polityką. Jedni i drudzy, choć mówili do siebie tym samym językiem, byli niczym dwa odpychające się bieguny.
Całość>>