Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

04 Paź

Kraków, Oleandry - Dom im. Józefa Piłsudskiego

Kraków
 
Dom im. Józefa Piłsudskiego - budynek znajdujący się przy alei 3 Maja w Krakowie, w historycznej dzielnicy Oleandry. Dom stoi w miejscu, z którego w 1914 roku wyruszyła Pierwsza Kompania Kadrowa kierując się na terytorium zaboru rosyjskiego. Aktualnie mieszczą się tu: Muzeum Czynu Niepodległościowego, Komenda Naczelna Związku Legionistów Polskich, Komenda Główna Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny oraz Archiwum Czynu Niepodległościowego.

Historia 

Decyzję o budowie Domu pojęli obecni na I Zjeździe Związku Legionistów Polskich dawni Legioniści. Teren na którym stoi budynek został przekazany na rzecz Związku uchwałą władz Krakowa z dnia 23 grudnia 1927 roku. Rok później, w rocznicę odzyskania niepodległości, nastąpiło poświęcenie kamienia węgielnego. Dokonał tego Metropolita Krakowski, abp książę Adam Sapieha, w obecności władz wojskowych, państwowych oraz samorządowych. Projekt Domu im. Józefa Piłsudskiego sporządzili prof.arch. A.Szyszko-Bohusza i Legionista L.Strojka.

5 sierpnia 1934 roku uroczyście otwarto pierwszą, południowo-wschodnią, część budynku, wybudowaną z funduszy Związku Legionistów Polskich. W 1936 roku otwarto pierwszą wystawę pamiątek w Sali Kadrówki, natomiast w Sali Honorowej wyeksponowano urny, z których ziemia została złożona w Kopcu Józefa Piłsudskiego na Sowińcu.

Budynek wzniesiono w latach 1928-34 z funduszy Związku Legionistów Polskich. Sam budynek jest przykładem znakomitej architektury funkcjonalistycznej, prostej w formie i bardzo logicznej w założeniach. Jest tylko częścią  kompleksu, którego z braku funduszy nie wybudowano. Wybuch II wojny światowej oraz czasowa delegalizacja związku dokonana przez Generalnego Gubernatora a później władze Polski Ludowej uniemożliwiły dokończenie budowy Domu w takiej formie, jaka założona została w projekcie.

Kraków

Muzeum Czynu Niepodległościowego
Dom im. Józefa Piłsudskiego - Oleandry
30-960 Kraków, al. 3-ego Maja 7
tel. (0-12) 633-47-15, tel./fax: 632-20-35

Ekspozycja stała ukazuje pamiątki historyczne związane z czynem niepodległościowym, poczynając od powstania styczniowego aż do Sierpnia 1980 roku.

To muzeum wyjątkowe, jest bowiem muzeum idei. Idei niepodległościowej i państwowej. Zostało powołane 6 sierpnia 1922 roku, chociaż oficjalnie zarejestrowano je dopiero w roku 1990. Od początków powstania muzeum legioniści gromadzili rozmaite pamiątki, dokumentujące ich patriotyczny czyn. Bardzo dużo z nich uległo zniszczeniu, wiele jeszcze pozostaje w prywatnych rękach. To jednak, co udało się zgromadzić, dokumentuje działalność wybitnych postaci. Obok eksponatów tak cennych, jak sztandar powstania styczniowego, sztandary Legionów Polskich czy chorągiew Rzeczypospolitej użyta podczas pogrzebu Józefa Piłsudskiego, obok dzieł sztuki tak świetnych jak popiersie Piłsudskiego dłuta Konstantego Laszczki czy projekt Kuny pomnika Marszałka, w zbiorach muzeum znajdują się pamiątki osobiste związane z legionistami, pochodzące najczęściej z ich darów: dokumenty, mundury, broń, oraz dzieła sztuki.
Patriotyzm jest dzisiaj traktowany nieufnie, uwikłany w polityczne rozgrywki. Kiedyś jednak oznaczał, wedle określenia Ignacego Krasickiego, "świętą miłość kochanej Ojczyzny". I taki właśnie można poznać w Muzeum Czynu Niepodległościowego. 

 

Kraków, Oleandry,  Dom im.Józefa Piłsudskiego
Projekt nieukończonego Domu im.Józefa Piłsudskiego. Dziś istnieje jedynie jego wschodnie skrzydło.
Źródło: Spacerownik, Kraków 2008.

 

Źródła:

www.cracow.pl i wikipedia.pl

Janusz Cisek, Józef Piłsudski w Krakowie, Kraków 2003, s.203-205.

 

Oceń ten artykuł
(1 głos)
Ostatnio zmieniany niedziela, 02 listopad 2014 18:02

Napisałeś/aś artykuł? Znasz nieopublikowaną dotąd anegdotę, cytat, ciekawostkę? Znalazłeś/aś w sieci wartościowy materiał lub stronę? Posiadasz archiwalne zdjęcia bądź pamiątki? Napisz do nas, pomóż w budowie portalu.

Media

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version