Pod auspicjami Towarzystwa Karpackiego w Warszawie został powołany Komitet Obchodów Jubileuszu 100-lecia Walk Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich 1914-2014.
W 2014 roku przypadnie bowiem setna rocznica walk przyszłej II Brygady Legionów Polskich w Karpatach Wschodnich i bitew stoczonych przez polskich legionistów pod Bohorodczanami, Mołotkowem, Nadwórną, Pasieczną, Zieloną, Rafajłową i Kyrlibabą. Szczególnie Rafajłowa, znajdująca się w okresie międzywojennym na obszarze Polski (obecnie jako Bystrycia w granicach państwa ukraińskiego) przez wiele dziesiątków lat była dla Polaków symbolicznym miejscem odradzania się państwa i jego sił zbrojnych. Tam to na przełomie 1914 i 1915 roku powstała „Rzeczpospolita Rafajłowska”, będąca skrawkiem wolnej ojczyzny dla legionistów polskich dowodzonych przez Józefa Hallera. Do dziś zachowane w wielu miejscach, bądź odbudowane pomniki legionowe są świadectwem tamtego czasu.
W rocznicowym roku 2014, na początku października, odbędzie się w Bystryci-Rafajłowej sesja historyczna (cykl wykładów, okolicznościowa wystawa fotograficzna) połączona z uroczystym złożeniem wieńców przy tamtejszym pomniku legionistów, a także przy krzyżach legionowych w dolinach Bystrzyc Nadwórniańskiej i Sołotwińskiej. Obchody tej rocznicy obejmą również imprezę turystyczną zakończoną spotkaniem grup przybywających górskimi szlakami na uroczyste ognisko na Przełęczy Legionów w Gorganach (Karpaty Wschodnie). Waga tych historycznych wydarzeń zostanie zaakcentowana odbyciem na rozpoczęcie i zakończenie sesji uroczystych nabożeństw w dawnej kaplicy rzymskokatolickiej w Bystryci-Rafajłowej (obecnie cerkiew greckokatolicka) oraz w kościele parafialnym w Nadwórnej.
Dla upamietnienia tych epokowych zdarzeń, w następstwie naszych inicjatyw, Poczta Polska wyemituje w sierpniu 2014 okolicznościowy znaczek pocztowy, zaś Narodowy Bank Polski – kolekcjonerski banknot polimerowy poświęcony Józefowi Piłsudskiemu i powstaniu Legionów Polskich, zaś Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa – dokona rewitalizacji cmentarza legionistów w Rafajłowej. Towarzystwo Karpackie natomiast umieści w kościele parafialnym w Nadwórnej stosowną tablicę upamiętniającą legionowe boje w Karpatach Wschodnich. Wystąpiliśmy również do sejmu i senatu RP z inicjatywą ustawodawczą ogłoszenia roku 2014 Rokiem Legionów Polskich. Jesteśmy bowiem przekonani, że powszechne dotarcie do szerokich rzesz społeczeństwa jest nie tylko ze wszech miar jak najbardziej właściwe dla popularyzacji legionowego czynu, ale też niosące ważne przesłanie edukacyjne, zwłaszcza dla młodego pokolenia, w podtrzymaniu i upowszechnianiu tradycji narodowej i państwowej, stanowiącej nasze wspólne dziedzictwo.
Przesłanie to wyrażają dobitnie słowa słynnego niegdyś, niczym Katechizm polskiego dziecka autorstwa W. Bełzy, czterowiersza, wyrytego na kamiennej, zachowanej do dziś tablicy u stóp Krzyża na Przełęczy Legionów w Gorganach:
„MŁODZIEŻY POLSKA! PATRZ NA TEN KRZYŻ!
LEGIONY POLSKIE DŹWIGNĘŁY GO WZWYŻ,
PRZECHODZĄC GÓRY, LASY I WAŁY
DO CIEBIE, POLSKO, I DLA TWEJ CHWAŁY!
Mamy zaszczy poinformować, że przedstawiona wyżej impreza w Rafajłowej została objęta honorowym patronatem Konsula Generalnego RP we Lwowie, natomiast patronat prasowy nad nią roztoczyły pisma: Lwowskie Spotkania (Lwów), Kurier Galicyjski (Iwano-Frankiwśk), Bunt Młodych Duchem oraz Spotkania z Zabytkami (Warszawa).
Zapraszamy do współpracy zainteresowanych obchodami tego jubileuszu – jesteśmy otwarci na wszelkie kierowane z ich strony propozycje i inicjatywy.
Szczególnie mile widziani na uroczystościach jubileuszowych będą Rodacy z Ukrainy.
Jan Skłodowski,
przewodniczący Komitetu
Dodatkowe informacje: www.karpaccy.pl, jan.sklodowski@gmail.com
O wydarzeniach organizowanych przez Komitet informować będziemy na bieżąco na naszej stronie w dziale „100-lecie powstania Legionów Polskich”