Józef Piłsudski i II Rzeczpospolita

Switch to desktop

Andrzej Nowak

Andrzej Nowak

URL strony:

Andrzej Nowak – polski historyk i publicysta; profesor dr hab. nauk humanistycznych, prof. zwyczajny w Instytucie Historii PAN w Warszawie, prof. nadzwyczajny w Instytucie Historii UJ; redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana”. Obecnie jest członkiem Polsko-Rosyjskiej Komisji Historycznej PAN-RAN; kolegium redakcyjnego „Kwartalnika Historycznego”, „Dziejów Najnowszych”, „Studiów z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, „Rocznika Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”; jest również członkiem Komisji Środkowoeuropejskiej oraz Wschodnioeuropejskiej PAU. Opublikował m.in.: Jak rozbić rosyjskie imperium? Idee polskiej polityki wschodniej (1999), Polska i trzy Rosje: studium polityki wschodniej Józefa Piłsudskiego (2001).

Rozważania o geopolitycznej istocie położenia Polski pojawiły się w myśli Józefa Piłsudskiego na długo jeszcze zanim Polska wróciła na polityczna mapę Europy, a on sam stanął na jej czele jako Naczelnik Państwa, dwie dekady przedtem nawet zanim samo pojęcie „geopolityka” wprowadzi do wokabularza refleksji europejskiej Rudolf Kjellen.

Pierwszym układem odniesienia dla owych rozważań była dla Piłsudskiego tradycja polskiej walki niepodległościowej XIX wieku, tradycja antyimperialnej (przede wszystkim skierowanej przeciw Imperium Romanowów) polityki kontynuowanej w końcu XIX wieku przez Polską Partię Socjalistyczną. „Sto lat mija od chwili, w której dawna Rzeczpospolita Polska, napadnięta przez trzy sąsiednie mocarstwa, nie była w stanie wytworzyć ze swego łona dostatecznej siły odpornej najazdowi. [...] Prawda, bliższe zetknięcie się dawnej, nawet upadającej Rzeczypospolitej Polskiej z despotyzmem wschodnim państwa moskiewskiego obudziło na nowo obumarłe prawie tętno politycznego życia i politycznych potrzeb. Nawet nasza uprzywilejowana własność ziemska, tak niedołężna w końcu XVIII wieku, nie mogąc się zżyć z obcym jej i na niskim szczeblu rozwoju będącym społeczeństwem rosyjskim, chwytała kilkakrotnie za broń, by ostrzem miecza rozciąć hańbiące więzy, które Polskę do państwa carów przykuły.”

Copyright © 2006-2015 ISSN 1899-8348

Top Desktop version