5 sierpień
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 5 sierpnia:
„Na północ od Ostrołęki walki w rejonie Myszyńca.
Między Ostrołęką i Bugiem oddziały nasze powstrzymują bardzo solny nacisk nieprzyjaciela w rejonie Czerwina i Ostrowa.
Na zachód od Drohiczyna walka z oddziałami, które zdołały się przeprawić na lewy brzeg Bugu.
Między Drohiczynem a Brześciem kontrakcja nasza, rozpoczęta w dniu wczorajszym, doprowadziła do wyrzucenia przeciwnika na północny brzeg Bugu. Walki te nosiły charakter nadzwyczaj zacięty. W walkach tych odznaczyły się szczególnie oddziały wielkopolskiej 14. dywizji.
Silne ataki nieprzyjacielskie w rejonie Brześcia Litewskiego i na południe od niego zmusiły nasze oddziały do opuszczenia Morawca i Terespola. Dalsza walka o posiadanie tych miejscowości w toku.
Walki w rejonie na wschód od Brodów trwają w dalszym ciągu. Brody zostały doszczętnie zrabowane przez bolszewików.
Na Serecie ataki bolszewickie odparto. Dalsza kontrakcja oddziałów ukraińskich rozwija się pomyślnie”.
Marian Kukiel kryzysie na swoim odcinku frontu:
„W nocy na dzień dzisiejszy nastąpiła katastrofa w rejonie XXIII Brygady. Pułk 54 z tyłu pod Zazdrością napadnięty przez kawalerię bolszewicką cofnął się za Styrpę.Za nim odwrót ogólny. Znowu cały front zachwiany. Musimy stworzyć nowy wzdłuż toru: 51 pułk piechoty rzucić do Chodaczkowa, zagiąć skrzydło 52 pułku piechoty, a i to nie wystarczy przecież, by opanować przestrzeń 20 kilometrów. 51 pułk piechoty dzielnie i ofensywnie podjął zadanie atakując, podsuwając się pod Nastasów. Dalej, na prawo, przeciągnięty przez nas poszedł nieco naprzód pułk 52. Ale pozostają groźne luki. Linia pod Bucniowem zaledwie trzyma się na torze kolejowym. Wróg usiłuje się wedrzeć. Kolumna waląca na Poczapińce wstrzymana przez mężne wystąpienie 15 saperów Gabryłowicza, którzy urządzili za nią z tyłu napad ogniowy. Chwieje się front. Nie ma żadnej rezerwy. Uczucie bezsiły”.
Józef Jaklicz o forsownym odwrocie:
„Odbyliśmy 160-kilometrowy odwrót jednym tchem. Przed dwoma godzinami przybyłem na miejsce, nie wiem jednak, czy tu pozostaniemy, bo dotychczas żadnych rozkazów nie otrzymałem. Co słychać z frontem całym i ofensywąbolszewicką na warszawę pojęcia nie mamy. Ostatnią gazetę czytałem 28. 7. Idę spać”
Kornel Krzeczunowicz o zmianach w organizacji jazdy:
„5 sierpnia 18 Dywizja Piechoty wykonuje wypad na przedpole Brodów. 8 pułk ułanów współdziała przez obsadzenie w pieszym szyku wzgórza koło Jazłowczyka. Celem wypadu dywizji jest wyrzucenie nieprzyjaciela z lasów na północny wschód od Brodów, aby móc w spokoju oddać odcinek 6 Dywizji Piechoty i zawagonować 18 Dywizję na front warszawski. Operacja świetnie się udaje. Nieprzyjaciel ponosi ciężkie straty i szybko się wycofuje.
Na skutek zamiaru rozwiązania Grupy Operacyjnej Jazdy i przewiezienia 2 Dywizji Jazdy na front warszawski powstaje niebywałe zamieszanie w organizacji jazdy. Pułki nie wiedzą, do jakich wielkich jednostek należą, 8 pułk otrzymuje sprzeczne rozkazy od kilku brygad równocześnie. Wreszcie udaje się wyjaśnić, że chwilowo podlegamy jeszcze (nieobecnej) 4 Brygadzie”.
Jerzy Konrad Maciejewski o walkach w okolicach Brodów:
„Zmuszony byłem nocować w wiosce odległej o 3 kilometry od Brodów, bo prowiantury odjechały dopiero dzisiaj o świcie. Właśnie wówczas, gdy o czasie oznaczonym przez dowództwo ryknęły wszystkie baterie rozlokowane w Brodach i przez kilkanaście minut prowadziły huraganowy ogień, pod działaniem którego bolszewicy naszym atakującym tyralierom stawili tylko bardzo słaby opór i uciekli, pozostawiając swe okopy.
Wydostawszy się na szosę Brody–Złoczów, konie ruszyły raźnym truchtem. (…).
W kierunku Podkamień–Poczajów słychać wzmagający się huk armat. To grupa gen. Szymańskiego stara się osiągną linię dawnej granicy austriacko-rosyjskiej. Pułki 40 i 105 podobno teraz nieźle się spisują”.
Edgar Vincent D’Abernon o próbach uzyskania pomocy od Francji i Anglii:
„Depeszowaliśmy wraz z Jusserand’em do naszych rządów w sprawie pomocy wojskowej ze strony Francji i Anglii, jaką należałoby przedsięwziąć w wypadku, gdyby stanowisko rządu sowieckiego w rokowaniach o zawieszenie broni wymagało przyjścia Polsce ze zbrojną pomocą. Jednocześnie zgodziliśmy się z Jusserand’em, że dla uniezależnienia naszej pomocy potrzeba by było dwóch dywizji piechoty wraz z dwiema dywizjami kawalerii i służbą administracyjną. W razie trudności z czysto techniczną stroną przetransportowania ekspedycji, projektowaliśmy okupację Gdańska przez wojska francusko-angielskie”.