25 czerwiec
Komunikat Sztabu Generalnego za dzień 25 czerwca:
„Zacięte ataki bolszewickie na całym froncie wschodnim dochodzą do wysokiego napięcia. Nieprzyjaciel, korzystając ze swej przewagi liczebnej i operując masami kawalerii, dąży za wszelką cenę do osiągnięcia rezultatów ostatecznych.
Silne walki, jakie od kilku dni toczą się w rejonie jeziora Meszuszol, zakończyły brawurową akcją oddział 1 dyw. Lit. Biał. z grupy gen. Rządkowskiego. Przeciwnik na tym odcinku został rozbity, wyparty ze swych pozycji, zdobycz nasza – trzydzieści kilka karabinów maszynowych i kilkuset jeńców. O zaciętości walk może świadczyć fakt, że w samych tylko walkach o posiadanie m. Czernica Wielka, bolszewicy stracili 800 zabitych. Podkreślić należy wspaniałe współdziałanie naszej artylerii, która z brawurą wyjeżdżając na odkryte pozycje zadała nieprzyjacielowi nadzwyczaj ciężkie straty.
W rejonie Bobrujska, oddziały nasz e uprzedzając koncentrację przeciwnika, dokonały wypadu wzdłuż szosy Mohylowskiej, rozbiły pułk piechoty nieprzyjacielskiej i zniszczyły mosty.
Dzielne oddziały grupy Poleskiej w zmaganiach z wielokroć przeważającymi siłami nieprzyjaciela od kilku już dni broniły mu dostępu do Marysza i Kalenkowicz. Na punkty te zostało przez dowództwo wojsk czerwonych skierowane wyborowe jednostki piechoty i kawalerii. W atakach brały udział specjalne oddziały komunistów i obcoplemieńców. Wojska nasze wytrwały na swych stanowiskach do nadejścia rezerw i wtedy gen. Sikorski przeszedł do zdecydowanej kontrakcji. Opór nieprzyjacielski został złamany na linii między Prypecią a torem kolejowym Rzeczyn, Kalenkowicze przy czym zdobyliśmy kilkanaście karabinów maszynowych i znaczny materiał wojenny. W ciągu całodziennych walk bolszewicy utracili zabitych z górą 2 tysiące. W walkach tych został ranny jeden z najdzielniejszych oficerów grupy poleskiej, major jazdy Jaworski. Na południe od Prypeci 22 pp dokonał śmiałego wypadu wzdłuż toru kolejowego w kierunku na Okrósz, gdzie rozbił grupujące się siły nieprzyjaciela. W wypadzie tym huraganowym ogniem artylerii nieprzyjacielskiej został zniszczony nasz pociąg pancerny „generał Sikorski”.
Wszystkie ataki nieprzyjaciela na linii rzeki Słuczy odparto ogniem karabinów maszynowych i artylerii.
Na południe i wschód od Latyczowa nieprzyjacielowi udało się przejściowo zająć m. Werenkę. Energicznym kontratakiem naszej 13 dyw. piechoty Werenka została odzyskana, nieprzyjaciel wycofał się w popłochu na wschód, tracąc wielu rannych i zabitych.
Oddziały ukraińskie generała Pawlenki przerwały front nieprzyjacielski pod Bielajami, zajmując Czerniejewo i Teklówkę”.
Marian Kukiel planuje wypad na nieprzyjaciela:
„Rekonesans warz z majorem Witorzeńcem terenu wyjściowego dla wypadu na Noskowce. Baon II/51 dokona wypadu, wychodząc na tyły nieprzyjaciela, skupionych pod Kudyjowcami i weźmie baterię, stojącą w lecie naprzeciw Kudyjowic.
Plan akcji ułożony. W samą porę. Otrzymuję właśnie rozkaz odciążenia Ukraińców akcją wypadową. Każą już o godz. 21 wyruszyć Serwaczyńskiemu ze Szkołą Podoficerską na Andrejewkę-Nosiłówkę; o godz. 24 wyrusza na Noskowce Tyczyński z baonem II/51.
Przed wieczorem bolszewicy – dywizja 60, pułki 535 i 6 zapewne, atakują Kudyjowce, zupełnie zbici ogniem naszych dział i karabinów maszynowych. Składa się zatem świetnie. Wieczór jadę do 51 pp dowiedzieć się ściśle o wydanych zarządzeniach”.
Jerzy Konrad Maciejewski z obserwacji na stacji w Szepietówce:
„W jednym z pociągów, a stoi ich tutaj dużo, znajduje się ruchoma gospoda żołnierska urządzona przez YMCA. Sprzedają w niej każdemu żołnierzowi tafelkę czekolady, kubek kakao i dwie bułeczki – wszystko za 15 marek. Toteż przez cały dzień tkwi koło wagonu długi ogonek, doprowadzający czekających do rozpaczy.
Jedną z atrakcji jest kilka legionistek ze sztabu gen. Romera. Łądne buziaki i radzi byśmy z nimi nawiązać znajomość, ale one znają swoją cenę i są obojętne na te sosny przydrożne”.
W łódzkim „Rozwoju” ukazała się notatka „W opuszczonym Kijowie”:
„Oficerowie angielscy i amerykańscy, którzy byli obecni przy ewakuacji Kijowa, zaprzeczają kategorycznie rozpuszczanym przez bolszewików wieściom, jakoby wojsko polskie wysadziło w powietrze przed ewakuacją katedrę św. Włodzimierza w Kijowie.
Przeciwnie, czerwona armia dopuszczała się gwałtów i okrucieństw wszelkiego rodzaju.
(…)
D. 11 bm., już po wejściu bolszewików, Kijów palił się przynajmniej w 50 miejscach, przedstawiając morze płomieni. Czerwone wojsko hulało.
Polski odwrót był wykonany w zupełnym porządku. Amerykanie i Anglicy nie szczędzą słów uznania dla bohaterskiego generała Rydza-Śmigłego, który konno z małżonką swoją wyprowadzał ludność pod osłoną dzielnego żołnierza polskiego.
Stwierdzono między innymi, że brali udział w planach okrążenia Kijowa sztabowi oficerowie niemieccy, w akcji zaś uczestniczyły oddziały kaukaskie i chińskie.
Plan okrążenia się nie udał”.
