23 sierpień
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 23 sierpnia:
„Front północny: Nieprzyjaciel, osaczony ze wszystkich stron przez nasze wojska, próbował w ciągu dnia wczorajszego przebić się ku wschodowi. W tym celu z niezwykłą zaciętością zaatakował nasze oddziały, ugruntowane na południe od Mławy. Za cenę ciężkich strat, jakie poniósł jeden z bohaterskich pułków 18. Dywizji, atak odparto. Stwierdzono, że żołnierzy naszych, wziętych do niewoli, kozacy kubańscy w okrutny sposób pomordowali.
Na pozostałych odcinkach bolszewicy porzucają broń i w popłochu uciekają ku granicy niemieckiej, którą, jak stwierdzono, tłumnie przechodzą.
W ostatnich walkach zostały zupełnie rozbite 18. i 33. Dywizja sowiecka, 54. zaś dostała się do niewoli.
Dywizja jazdy pułkownika Dreszera, działająca na tyłach bolszewickich, zdobyła w dalszym ciągu 2000 jeńców, 5 dział, kilkadziesiąt karabinów maszynowych i bardzo znaczną ilość taborów z materiałem wojennym.
Ogółem przez punkty zborne 5. Armii przeszło dotychczas z górą 20 tysięcy jeńców. Ostatnio wpadły w nasze ręce sztaby 18. i 54. dywizji sowieckich. Łup nasz stanowią: 8 sztandarów pułkowych, przeszło 2700 wozów z materiałem wojennym, dziesiątki karabinów maszynowych, działa, kancelarie dywizyjne ze składami map sztabowych itp.
Front środkowy: Oddziały 15. Dywizji w prawie pięciogodzinnej walce pod Śniadowem rozbiły 11. Dywizję sowiecką; bolszewicy walczyli rozpaczliwie, parokrotnie przechodząc do ataków na bagnety; wzięto około 4000 jeńców, 7 armat, dużo materiału technicznego, tabory i 7 wielbłądów. Pułk 59. piechoty zajął po zaciętych walkach w dniu 22 bm. Łomże, biorąc parę tysięcy jeńców z 4., 5., 6., 11. i 56. dywizji sowieckich i ogromną zdobycz, dotychczas niezliczoną. Dowódcy w dalszym ciągu meldują jednogłośnie o dzielnej postawie ludności cywilnej, która chwyta za broń i walczy obok żołnierza.
W walkach pod Łomżą ponownie okrył się chwałą jeden z kapelanów, ksiądz Zabłocki, który dając przykład męstwa, szedł w pierwszym szeregu do ataku.
Oddziały 1. Dywizji Legionów zajęły dnia 22 bm. po walce Białystok. Szczegółów brak.
Dnia 21 bm. nieprzyjaciel usiłował przy pomocy pociągu pancernego zaatakować Brześć Litewski. Atak odparto.
Grupa generała Bałachowicza w wypadzie na Piszczę zdobyła dwie armaty i znaczną ilość jeńców.
Front południowy: W rejonie Dobrotworu i Kamionki Strumiłowej oddziały naszej jazdy, przeprawiwszy się na prawy brzeg Bugu, utrudniają skutecznie odwrót armii konnej Budionnego. W szeregu drobnych potyczek wzięto kilkunastu jeńców; jeden szwadron nieprzyjacielski uległ zupełnemu rozbiciu.
Na wschód od Lwowa wojska nasze kontynuują pościg za cofającymi się dywizjami bolszewickimi.
W Mikołajowie i Stryju spokój”.
Marian Kukiel o kolejnych zwycięstwach:
„Rankiem wiadomość od Faffa. Wpadł około godz. 20 z tyłu na 535 [pod Stokami, rozbił go, wziął 68 jeńców, poszedł na Świrz, uderzył na miejsce postoju Brygady 178, ledwo sztab uszedł. Idzie dalej. Pod Kimirzem i Glinną rozpędza bolszewików i nie znajdując kontaktu z XXIII Brygadą wraca przez góry do punktu wyjściowego i, kołując, do Strzałek. Tymczasem brygada skoncentrowana w rejonie Bóbrka-Strzałki-Wołowe. Skuratowicz ściga aż pod Strzeliska Nowe, bije i bierze jedno działo. Pod noc nadciąga brygada (naszej kawalerii) Głuchowskiego. Jesteśmy w Bóbrce. Sytuacja świetna. Byle dopisała XXIII Brygada. Nie ma jej śladu!”
Kornel Krzeczunowicz o walce z Mongołami:
„Mimo to natarcie postępuje za wolno. Wobec tego obchodzę trzema pozostałymi szwadronami Łęgowe od zachodu i nacieram w pieszym szyku przez las na wieś Borowe. Natarcie posuwa się szybko naprzód aż do stu kroków do wsi i następuje niespodziewane zatrzymanie. Wszedłszy w ogień piechoty nieprzyjacielskiej rozkazuję: «Padnij!», «Szybki ogień!». Moich ponad sto karabinków otwiera rzęsisty, ale mało celny ogień. Szwadrony (poza trzecim) w większości składają się z młodych ochotników, których sam huk własnego ognia zwielokrotniony przez starodrzew, w którym zalegliśmy, przygważdża do terenu. Co gorsza na ten bliski dystans dokładnie widzimy twarze naszych przeciwników, a są to Mongołowie, którzy nieczuli na ogień siedzą w kuczki przed domami i płotami i z uśmiechem na żółtych twarzach spokojnie do nas strzelają. Czuję wśród moich oznaki przerażenia. Któryś z okrzykiem: To diabły» zrywa się i ucieka. Tego za wiele! Gwiżdżę kilka razy krótko («Przerwij ogień») i wołam: «Bagnet na broń!». Natychmiast po tym jedna salwa i «Marsz, marsz, hura!». Nieprzyjaciel znika bez śladu. Zatrzymuję pościg, bo słyszę naszych nadchodzących z Łęgowego”.
Stefan Szyłkiewicz o generalskiej odwadze:
„Słychać w miasteczku samochód. Wyjeżdża i zatrzymuje się przede mną. Był w nim gen. Krajewski (prawdopodobnie Krajowski – przyp red.), dowódca odcinka i oficer francuski. Pyta generał: «Co wy tu robicie? Gdybym ja był ułanem, gdybym ja miał konia, ja bym tak bezczynnie nie stał, ja bym pędził bolszewików, ja bym ich ciągle niepokoił».
Nadszedł por. Brochocki – rozmawiali po francusku.
Rozkaz do koni. Samochód naprzód, my za nim.
Samochód generałem i Francuzem natknął się na placówkę sowiecką. Szybko zawrócił i odjechał, nawet nie zauważyliśmy”.
