21 wrzesień
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 21 września:
„Wojska nasze osiągnęły już na całej linii rzekę Zbrucz.
Na Wołyniu w ostrym pościgu za nieprzyjacielem zajęliśmy Wyszogródek–Krzemieniec. Jednocześnie jazda nasza dotarła do linii rzeki Horynia, zajmując Ostróg, Buhryn, Deraźne.
Na północ od Prypeci w walkach w rejonie Prużany zdobycz nasza wzrosła do 2250 jeńców i 27 karabinów maszynowych.
Atak nieprzyjaciele na Hynki, Lichosielce krwawo odparto. Nieprzyjaciel pozostawił w naszym ręku 536 jeńców, w tym 2 oficerów oraz 9 karabinów maszynowych.
W wypadzie poszczególnych naszych oddziałów zajęto Klepacze, Brzostowicę Wielką i Brzostowicę Murowaną. Wzięto przy tym 726 jeńców. Dalsza zdobycz jeszcze nie obliczona.
Dalej na północy, w wypadzie wywiadowczym, zdobyto miejscowość Kuźnicę i Nowy Dwór, biorąc jeńców, którzy potwierdzają ponowne przybywanie nowych dywizji sowieckiej armii syberyjskiej na front Niemna.
Litwini ostrzeliwali ogniem karabinowym dwukrotnie patrole nasze w miejscowości Strzelcowizny. W ciągu dnia 19 bm. ostrzeliwała artyleria litewska nasze placówki nad jeziorem Głuchym.
Patrol litewski, który podszedł aż pod miejscowość Frącki, wzięto do niewoli wraz z oficerem, nim dowodzącym.
Poza tym umacniają Litwini swe pozycje”.
Tadeusz Kutrzeba o przebiegu walk w dniu 21 września:
„Dnia 21 września próbuje nieprzyjaciel kontratakować oddziałami 6. dywizji strzelców odcinek dywizji ochotniczej i północne skrzydło dywizji górskiej oraz oddziałami 5. dywizji strzelców – Kuźnicę. Natarcia te zostają odparte z łatwością, natomiast atak dywizji górskiej, mający na celu zajęcie Odelska, natrafia na zacięty opór na linii Zaspicze–Bielwiny– Nowodziel–Parczowce–Klimówka. Atak mimo dużą brawurę oddziałów podhalańskich doprowadza jedynie do lokalnych sukcesów, wywiązuje się zacięta walka, trwająca cały dzień. Niektóre miejsca jak Bielwiny przechodzą cztery razy z rąk do rąk. Ostatecznie oddziałom sowieckim udało się po nadejściu posiłków z rejonu Indury utrzymać wymienioną linię. Z przejętych w tym dniu rozkazów nieprzyjaciela wynika, że 5. dywizja strzelców miała rozkaz opanować dnia 21 września Sokółkę. Nie ulegało wątpliwości, że punktem oparcia nieprzyjaciela na południowym brzegu Niemna był rejon Indury, skąd wychodził on do natarcia tak w stronę Kuźnicy, jak też na północne skrzydło 3. Dywizji Legionów, przyczyniając się znacznie do powstrzymania tej dywizji w marszu na Niemen”.
Wilhelm Wilczyński o przygotowaniu do ataku na Litwinów:
„Cała noc i cały dzień przechodzi w całkowitym spokoju. Trochę nam się już przykrzy z tego powodu. Bardzo późnym wieczorem dowódca kompanii, podporucznik Zajączkowski Zdzisław, otrzymuje z baonu rozkaz o zbiórce i wymarszu, który ma nastąpić o godzinie 5 w dniu jutrzejszym. Podobno mamy atakować na Giby, a potem na Sejny. Nie spaliśmy jeszcze, toteż nie tracimy wiele czasu, tylko się układamy do snu, gdyż rano trzeba wcześnie wstawać”.
Stanisław Rembek o tym, że tabory mogą być szybsze od artylerii:
„Wczoraj po południu wyruszyliśmy ze stacji, zdaje się, Werba w stronę Dubna. Na noc zatrzymaliśmy się we wsi Białogródka. Ja nie spałem, bo szedłem do czeskiej kolonii Sofjówka młócić owies. Dziś rano wyruszyła sama tylko część bojowa, bez kuchni i taborów. Po straszliwym marszu bocznymi drogami doszliśmy do Dubna. Zastaliśmy tui już tabory, które przyszły wygodnie szosą. Obecnie stoję na posterunku przy armatach”.
Jan Dąbski o przebiegu pierwszego dnia rokowań pokojowych w Rydze:
„Po przemówieniach przewodniczących obu Delegacji przyszła na porządek dzienny sprawa uznania pełnomocnictw. Chodziło zwłaszcza o kwestię czy Rząd polski uznaje pełnomocnictwa przedstawicieli Ukraińskiej Sowieckiej Republiki i czy daje prawo swym pełnomocnikom do równorzędnego rokowania z przedstawicielami Sowieckiej Ukrainy. Sprawa ta była kilkakrotnie poruszana jeszcze w Mińsku przez dawnego przewodniczącego Rosyjskiej Delegacji, Daniszewskiego. Odpowiedź na to nie była dana w Mińsku z powodu wyjazdu obu Delegacji. Przyszła więc na porządek dzienny w Rydze.
Polska Delegacja pokojowa otrzymała instrukcje, aby uznać pełnomocnictwa Sowieckiej Ukraińskiej Republiki i w tym duchu zostały też zredagowane pełnomocnictwa Polskiej Delegacji. Wobec takiego stanu rzeczy pełnomocnictwa obu Delegacji zostały na pierwszym posiedzeniu w Rydze po kilku nastominutowych naradach wzajemnie uznane.
W ten sposób przesądzone zostały – przynajmniej w okresie zawierania pokoju między Sowietami a Polską – losy Ukrainy, która pozostałą w obrębie wpływów rosyjskich”.
