23 wrzesień
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 23 września:
„Na terenie na południe od Prypeci pościg naszych wojsk trwa nadal.
W rejonie Lachowi jazda nasza wzięła wczoraj około 500 jeńców z wszystkich pułków 47. dywizji sowieckiej, kancelarię pułkową, 7 karabinów maszynowych i dużo taborów.
Na wschód od Lachowiec napotkane oddziały 24. dywizji piechoty sowieckiej zostały rozbite; 810 jeńców pozostało w naszych rękach. Zdobycz jeszcze niemeldowana.
Na linii Zbaraż–Łanowce zdobyto tabor kolejowy, złożony z 3 lokomotyw, w tym jedna pancerka i 150 wagonów. Oddziały nasze docierają do Zasławia. Dalej na północ utarczki z patrolami nieprzyjacielskimi na linii rzeki Horynia.
Z dotychczasowych wyliczeń wynika, że ogólna zdobycz 3. Armii w rejonie Łuck–Dubno–Równe za czas od dnia 12 bm. wynosi przeszło 4000 jeńców, 28 dział, kilkaset karabinów maszynowych, jedne pociąg pancerny, pociąg sanitarny, 12 lokomotyw, około 1500 wagonów, z tego 52 z różnym materiałem, 30 z amunicją wszelkiego rodzaju, 3 z benzyną, 9 z kuchniami polowymi, 11 z materiałami wybuchowymi, 17 z materiałami budowlanymi, , 5 z technicznymi przyborami, 7 cystern naftowych, 3 warsztaty rusznikarskie, 4 wagony materiałów aptecznych. Prócz tego 10 samochodów ciężarowych, 3 samochody pancerne, magazyny żywności, większą ilość materiału saperskiego i innej zdobyczy.
Na północ od Prypeci rozgorzały walki, które spowodowały zaciekłe ataki bolszewickie na całej linii. Wojska nasze opanowały miejscowości Muchawiec, Worotynicze, Moczułniki, Poddubiec i Winiec, odrzucając oddziały 97. i 55. dywizji piechoty sowieckiej.
We wczorajszej akcji na Świsłocz zdobyto 518 jeńców, 13 karabinów maszynowych i samochód ciężarowy.
Atak nieprzyjacielski, przeprowadzony w rejonie Jatwież–Połonka, został ze stratami dla nieprzyjaciela odparty. Oddziały nasz wzięły przy tym około 200 jeńców, 3 karabiny maszynowe i samochód.
Dalej na północ wojska nasze zepchnęły nieprzyjaciela w kierunku na Mścibów i osiągnęły rejon Pućki–Połonka–Szuściki–Olekszyce.
W rejonie Brzostowica Wielka–Horbacze prowadził nieprzyjaciel trzema dywizjami piechoty i oddziałami kawalerii zaciekłe ataki. Czterokrotne ataki nieprzyjaciela, prowadzone w pięciu falach, zostały z wielkimi stratami dla niego odparte. Na placu boju naliczono co najmniej 1000 zabitych bolszewików. Wzięto przy tym 160 jeńców, 4 karabiny maszynowe i 5 wozów amunicyjnych. Również i ataki na Kuźnicę zostały odparte. Oddziały nasze przeszły zarazem do kontrakcji.
Ciągła agresywność oddziałów litewskich, stojących na naszym terenie, jak również wielokrotnie stwierdzone i kontynuowane naruszenie neutralności Litwy na korzyść wojsk sowieckich zmusiły wojska nasze do kontrakcji, w której zajęto Kopciowo i Sejny.
Dotychczas naliczono przeszło 1000 jeńców, w tym 30 oficerów oraz 26 karabinów maszynowych, 2 baterie polowe i baterię ciężką.
Jeńcy ci stwierdzają, że dwie dywizje litewskie miały rozkaz zaatakowania nas z okolic Sejn w dniu jutrzejszym”.
Stanisław Lis-Błoński o zajmowaniu wyznaczonych pozycji przez grupę wojsk gen. Bałachowicza:
„Dnia 23 września została dokonana inspekcja i przegląd wojsk we wszystkich ośrodkach i oddziałach. Wojska były w ruchu, wolno posuwając się do celów wypadowych, do rejonu Wólki Lubieszowskiej. Tegoż dnia otrzymałem zawiadomienie od dowództwa 18. Dywizji Piechoty, że nazajutrz o godz. 12.00 przybędzie do miejscowości Pniewo gen. Krajowski i prosi gen. Stanisława Bałachowicza o przybycie tam na odprawę”.
Wilhelm Wilczyński o ciężkim losie żołnierza piechoty:
„(…) o godzinie 4 przeprowadzamy zbiórkę i rozpoczynamy marsz w kierunku na miejscowość Druskienniki.
Maszerujemy cały dzień drogą Berżniki, Ogrodniki, Nowiki, Wiejsieje, Kalininy, Snajginie, Sieńkańce, Nielubańce, Wiłkonostry, Długa, Druskienniki, Nerowo. W tym marszu od godziny 14 do 16 zatrzymujemy się we wsi Nielubańce na postój obiadowy. Droga piękna i zajmująca ze względu na rozliczne jeziora i wprost zachwycające krajobrazy. Mimo to, marsz jest bardzo ciężki z powodu złych i często piaszczystych, a miejscami błotnistych i wyboistych dróg. Poza tym przemęczenie i niewyspanie też daje się we znaki. W tym stanie nie ma się nawet ochoty podziwiać piękna przyrody i na napawanie się cudnymi krajobrazami i widokami. Nie znaczy to, abyśmy upadali na duchu, przeciwnie moralnie czujemy się dobrze i jesteśmy w pełni zadowolenia, a trudy wszelkie znosimy ochoczo.
Końcowy etap drogi maszerujemy już po nocy, ale przy księżycu. Przechodząc koło nocy przez Druskienniki i zakwaterowania tutaj, widząc przy świetle księżyca ładne zabudowania, wyrażamy chęć zakwaterowania tutaj, lecz niestety, nie zatrzymujemy się tu nawet na odpoczynek, tylko maszerujemy dalej. Nie zastanawialiśmy się nad tym, że są to przecież tylko wille zdrojowe i mimo wszystko byłoby nam tu wielce niewygodnie, z powodu chociażby braku wody. Poza tym właściciele willi też pewnie nie przebywają, ze względu na wojenne czasy. Pustki takie nas nie nęcą. Wreszcie po dwudziestogodzinnym marszu przychodzimy o godzinie 0.30 do miejscowości Nerowo i zajmujemy wśród nocy kwatery”.
Zdzisław Zaborski o zadaniu dla pociągu pancernego „Śmiały”:
„Tewle. Jutro o 5½ wyjeżdżamy z Tewli na pozycję za Linową. Kompania 9. kolejowa zbudowała już most na Muchawcu i stoi na stacji w Linowej. Cała prawa flanka jest niepewna, gdyż 11. Dywizja stoi na wysokości Horki, dalej zaś jest luka, którą właśnie my będziemy bronić. Podobno bolszewicy sprowadzili na ten odcinek 11 nowych dywizji – tak opowiadają niektórzy jeńcy wzięci w Prużanach”.