Walki z Litwniami pod Oranami

5 październik

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 5 października:

„Nieprzyjaciel, na razie niezdolny do stawiania oporu, wycofuje pospiesznie swe zdemoralizowane oddziały w kierunku wschodnim. Czołowe podjazdy naszej grupy pościgowej docierają do Kojdanowa i Stańkowa.

W rejonie Miru zdobyliśmy pociąg pancerny, 5 dział, 8 karabinów maszynowych oraz z górą 300 jeńców, pochodzących z trzech rozbitych dywizji sowieckich.

W akcji na Snów oddziały wielkopolskie wzięły przeszło 500 jeńców.

Na północnym skrzydle Litwini w dalszym ciągu zachowują postawę zaczepną. Dnia 4 bm. po parokrotnych atakach, poprzedzanych silnym przygotowaniem artyleryjskim, wojsko litewskie zdołało sforsować rzekę Mereczankę. Nasza kontrakcja w toku.

Ostre walki miały również miejsce pod Oranami, gdzie stwierdzono aktywny współudział oddziałów bolszewickich. Nieprzyjacielskie samoloty bombardowały stację kolejową Orany. Jeden z samolotów był przez nas zestrzelony; poza tym w kontratakach wzięliśmy 3 karabiny maszynowe.

Akcje te wzmacniają wrażenie, jak gdyby silniejsze oddziały litewsko-białoruskie przygotowywały się do ataku flankowego od północy na nasze komunikacje”.

 

Kornel Krzeczunowicz po początku zagonu na Korosteń:

„Wreszcie 5 października rozpoczynamy ofensywę na Słucz w celu otwarcia sobie drogi do Korostenia. Celem jej jest rozbicie ugrupowania nieprzyjaciela w rejonie Fedorówki i szosy żytomierskiej przez Korpus Rómmla, wzmocniony brygadą piechoty z 13. Dywizji Piechoty. Zadanie to zostaje wykonane ciągu jednego dnia. 7. Brygada ma obejść północno-wschodnie skrzydło nieprzyjaciela. Po przeprawie przez Słucz brodem w Mogilni idziemy z 9. pułkiem ułanów w straży przedniej przez Kukę, Katerynówkę, Starą Hutę, Marianówkę doi Klary. 9. pułk walczy w Hucie, a ciężej w Klarze, celem przepędzenia nieprzyjaciela. Rtm. Mokrzecki (5/8 szwadron), idący w straży bocznej, szarżuje na oddział piechoty i bierze dwudziestu jeńców i dwa km-y. Patrol plut. Kamińskiego (5/8 szwadron) niszczy tor kolejowy w kierunku Korostenia. Na noc stajemy w Nemelance. Tu dochodzi do nas wiadomość, że zagon będzie opóźniony z powodu nieprzybycia amunicji”.

 

Stanisław Rembek o obronie przez zastrzeleniem:

„W sobotę 2 bm. nad ranem, pojechaliśmy na stację, gdzieśmy się zawagonowali. Wyruszyliśmy jednak dopiero wieczorem, bo z początku wykoleiła nam się lokomotywa. W nocy miałem wartę i straszliwie zmarzłem.

W niedzielę, 3 bm. rano, przyjechaliśmy do Brześcia Litewskiego, gdzieśmy się wywagonowali. Krążyliśmy po twierdzy, nie wiedząc, gdzie mamy się zatrzymać. Wreszcie pojechaliśmy przez Terespol do wsi Malówka, gdzieśmy przenocowali straszliwie utrudzeni. Wczoraj rano przybyliśmy do folwarku Cieleśnica, gdzieśmy się zatrzymali. Zakwaterowano nas w czworakach. Przez dwie godziny stałem pod karabinem za wyjście z szeregu (od armaty) bez pozwolenia. W rzeczywistości chodziło o to, że odbezpieczyłem karabin do Kossobudzkiego, który chciał mnie zastrzelić z rewolweru. Było to już dość dawno. Kossobudzki długo czekał okazji, żeby się ze mną rozprawić, aż raz podczas marszu, gdyśmy pili wodę pod mostem, ruszył do mnie koniem wyciągając rewolwer. Wchodziłem już na nasyp. Widząc niebezpieczeństwo,    zerwałem szybko karabin z pleców, aż mi hełm spadł z głowy. Kossobudzki przerażony ściągnął konia tak gwałtownie, że zwalił się wraz z nim z wysokiego nasypu. Ledwie go pozbierali.

Dzisiaj mieliśmy godzinę musztry. Zresztą mamy pełno roboty z czyszczeniem karabinów, armat i czyszczeniem sprzętu. Stoję wraz ze swoim skalowniczym Bałą na kwaterze u wdowy z dwojgiem małych dzieci. We wczorajszym rozkazie plutonowi Kossobudzki i Niepostyn zostali mianowani ogniomistrzami, a kanonierzy Pospieszył i Hensel – bombardierami”.

 

Kazimierz Sokołowski o nastojach wśród zołnierzy:

„Zawieszenie broni, a co za tym idzie, zawarcie pokoju są to rzeczy istotnie niecierpiące zwłoki. Chociaż nie możemy ufać pokojowym tendencjom bolszewików i chociaż zwycięstwo nasze należy wyzyskać do ostateczności, jendakowoż raz już z tą męczącą i zabójczą dla polskiego państwowego organizmu wojną skończyć musimy i powinniśmy. Mimo wszystko, zdaje się nieprawdopodobnym, abyśmy mogli dłużej niż pół roku wytrzymać, bo z jednej strony mamy już 39,5 miliarda (!) długów, a nasze zobowiązania wobec Ententy rosną w zastraszający sposób, z drugiej zaś żołnierze bardzo sarkają na dalsze prowadzenie wojny, przesuwanie frontu poza granice kraju (jakie granice?…) itp. Przecież m.in. kilku naszych strzelców uważa, że cała ta wojna to dla panów (!?), że przez zimę nie wytrzymamy, że chyba sami do domów pójdziemy itp. Trudno mi było na odpowiedzieć, choć broniłem idei naszej wojny, nie mogę jednak zapomnieć, że są u nas ludzie służący od 4 do 8 lat w wojsku. Zmęczenie wojną, w okopach czy nawet w cywilu, powoduje taki nieciekawy i niebezpieczny stan umysłów, więc konieczne jest, aby jak najprędzej zawrzeć sprawiedliwy pokój”.