Naczelnik Państwa przyjął przewodniczącewgo polskiej delegacji pokojowej w Rydze – Jana Dąbskiego

19 październik

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 19 października:

„Na froncie północnym ostatecznie wycofały się oddziały nasze poza linię rozejmową.

Na froncie południowym zajęliśmy miejscowości Miropol i Lubar.

W walkach tych wzięto ogółem 191 jeńców i 5 karabinów maszynowych”.

 

Władysław Broniewski nie może uwierzyć w zakończenie wojny:

„Jest więc zawieszenie broni.

Szczęśliwie opuściliśmy Radoszkowicze i w dwóch marszach przeszliśmy w rejon Wołożyna. Ma to być odpoczynek, choć mówią coś, że zmieniamy 2. Dywizję. Zakończenie działań wojennych jakoś nie zrobiło na mnie wrażenia – może dlatego, że dotąd w koniec wojny nie wierzę. Jest on jednak więcej niż prawdopodobny (…).

Gazet od wieków nie widziałem. Zapomniałem napisać, że przed kilku dniami Wilno zostało zajęte przez Żeligowskiego, który jakoby zbuntował się. Jest to, rzecz prosta, wybieg dyplomatyczny, ale fakt faktem: Wilno nasze”.

 

Stefan Szyłkiewicz o mało walecznym szwadronie:

„Dnia 19 października podążamy wieczorem do wsi Pikieliszki, byli w niej Litwini okopani przed wsią po obu stronach traktu. Prawą stroną poszedł 4. szwadron, lewą 1. z naszym plutonem. Rotmistrz Lisowski przed każdą akcją miał zwyczaj wtajemniczać żołnierza w plany działania, tak zresztą powinno być. Powiada: «Mamy nocleg we wsi Pikieliszki, lecz tam są Litwini. Wypędzimy ich, zafasujemy co się da i będziemy mieli nocleg.». Pytanie czy zafasujemy? Pierwszy szwadron był słynny z tego, że gdzie poszedł, nic nie zrobił. My niechętnie patrzyliśmy, gdy przydzielano nas do 1. szwadronu. Bodaj to 2.

Specjalnie do Litwinów urazy nie czułem i nie byłem do nich wrogo nastawiony, jak do Rosjan.

Idąc tak tyralierą, pomału zbliżamy się do wsi. Niebo było zachmurzone, choć noc księżycowa. Księżyc tylko od czasu do czasu wyłaniał się, oświetlając przedpole.

Podeszliśmy dość blisko pod okopy. Litwini widocznie nas spostrzegli, zaczęli strzelać. Rotmistrz nie odpowiedział na ich ogień. Czy bał się, że jesteśmy za słabi w porównaniu do okopanej piechoty, czy też miał inny rozkaz.

Z prawej strony traktu słychać jednak strzelaninę, walczył tam 4. szwadron. Padł tam ułan Edward Trojanowski.

Leżymy dłuższy czas, nie strzelając. Litwini zapewne myśleli, że im się wydawało, że ktoś podchodzi. Przestali strzelać.

Co mamy robić? Oglądamy się na dowódcę szwadronu, a tu ani dowódcy, ani całego 1. szwadronu. Gdzieś zapodzieli się. Na lewo widać mały lasek, uszli tam i wycofali się. Łączność między nami widocznie przerwała się, rozkazu nie słyszeliśmy. Zostali sami karabiniarze. Dalejże tu z radą do dowódcy plutonu, otworzyć ogień i sami zajmiemy wieś. Podchorąży Kuczyński nie pozwolił strzelać i kazał wycofywać się.

Teren był pagórkowaty. Księżyc co jakiś czas wyłaniał się. Cofając się, weszliśmy na jakąś drogę. Od strony wsi idzie patrol. Nasi czy nie? Byli to Litwini, badali teren. W tej chwili wypuścili rakietę. Nasi ułani momentalnie padli na ziemię. Nigdy na komendę tak sprawnie nie robili jak teraz, gdy wróg zagrażał. Litwini nas nie zauważyli. Popatrzyli w świetle rakiety, stwierdzili, że nikogo nie ma, odeszli.

My po cichu, omijając górki, idąc dolinami, nieraz błotnistymi wycofaliśmy się.

Przyszliśmy do szwadronu. Rotmistrz Lisowski nas obrugał, żeśmy zostali, nasza odwaga nie była uznana. Zadanie było tylko niepokoić wroga”.