Ciekawostki
-
Reluton
Reluton (od łac. relutum – żołd, pieniężny ekwiwalent kosztów całodziennego wyżywienia) – obok „leguna”, równie popularne określenie żołnierza Legionów Polskich. „Otóż według przyjętej pośród wiary opinii, reluton nie jest bynajmniej nazwą obraźliwą, lecz owszem używa się jej w znaczeniu dodatnim,…
-
Szmonces
Szmonces. „… -Goldberg? -Tak. -Jest interes do zrobienia. -Interes, a ile można stracić”? Któż nie zna legendarnego skeczu „Sęk” kabaretu Dudek. Ten utrzymany w konwencji żydowskiego humoru popis Edwarda Dziewońskiego i Wiesława Michnikowskiego do dziś wywołuje salwy śmiechu. Szmonces (z…
-
Luxtorpeda
Lux-torpeda. Obecnie trzy godziny i pięć minut zajmuje pociągowi ekspresowemu PKP „Tatry” pokonanie trasy z Krakowa do Zakopanego. Przed wojną odległość tą można było przebyć o bez mała godzinę szybciej. Wsiadając do nowoczesnej Lux-torpedy miało się poczucie prawdziwego skoku jakościowego.…
-
Szczypiorniak
Szczypiorniak. Lapidarnym zdaniem – „leguny wykombinowali grę”, można podsumować genezę piłki ręcznej w Polsce. To właśnie internowani po kryzysie przysięgowym w 1917 roku, legioniści Józefa Piłsudskiego zainaugurowali pierwsze rozgrywki w tą popularną do dzisiaj grę. Piłka była zwykłym workiem wypchanym…
-
Sławojka
Sławojka – Potoczna nazwa wolnostojącej drewnianej toalety. Określenie „Sławojka” przyjęło się w Polsce w okresie międzywojennym, nawiązuje ono do drugiego imienia premiera Felicjana Sławoja Składkowskiego. Narodziny nazwy związane były z zainicjowaniem przez premiera specjalnej akcji poprawy zdrowotności i świadomości higienicznej…
-
Katastrofa tunguska
Katastrofa tunguska. Noc 30 czerwca 1908 roku zaskoczyła mieszkańców europejskich miast niezwykłą o tej porze jasnością. Rosyjskie magnetometry pokazywały drugi biegun północny, a obserwatoria w Poczdamie, Londynie czy Waszyngtonie zarejestrowały falę powietrzną powstałą w wyniku potężnej eksplozji. Najdziwniejszy był jednak…
-
Merian C. Cooper
Co łączyło King Konga i Budionnego? – Osoba Meriana C. Coopera. Ten amerykański weteran I wojny światowej przybył do Polski z misją humanitarną Herberta Hoovera. Po uzyskaniu zgody Naczelnika Józefa Piłsudskiego rozpoczął werbunek ochotników amerykańskich do jednostki lotniczej – słynnej…
-
Biały Słoń na Popie Iwanie
Biały Słoń na Popie Iwanie. Wokół otwartego 29 lipca 1938 roku Obserwatorium Państwowego Instytutu Meteorologicznego, od początku istnienia krążyło wiele fantastycznych rewelacji. Mawiano, że w ośrodku prowadzi się badania nad promieniami przeciwmotorowymi służącymi do paraliżu silników, a to, że od…
-
Metropolis
Metropolis. Monumentalna produkcja Fritza Langa z 1927 roku okazała się finansową klapą, omal nie doprowadzając do ruiny niemieckie studio UFA. Obraz wybiegający w przyszłość nie tylko konwencją science fiction, lecz także rozmachem, efektami specjalnymi i społeczną wymową pozostał niedoceniony i…
-
Żurawiejka
Żurawiejka – Nazwa krótkiej – dwuwierszowej – przyśpiewki kawaleryjskiej. Żurawiejki wywodzą się z tradycji rosyjskiej, z której to przywędrowały do odradzającej się po okresie zaborów Polskiej Kawalerii. Za twórcę pierwszych żurawiejek uznaje się rosyjskiego pisarza i poetę Michała Lermontowa (1814-1841).…