Personalia
-
Generał Gustaw Orlicz-Dreszer jako realizator przewrotu majowego
Problem roli gen. Gustawa Orlicz-Dreszera jako realizatora przewrotu majowego 1926 r., zaś w latach poprzedzających zamach stanu – w kierowniczej elicie piłsudczyków oraz w gronie najbardziej zaufanych współpracowników politycznych marszałka Józefa Piłsudskiego przedstawiłem przed laty w ogłoszonej drukiem biografii generała[1].…
-
Roman Knoll – dyplomata prometejski
W okresie międzywojennym istniała grupa polskich dyplomatów, którzy opowiadali się za realizacją idei prometejskiej w stosunku do ZSRR. Skupiali się oni w dużym stopniu w Wydziale Wschodnim MSZ. Jednym z nich był Roman Knoll. Dramatyczny rozwój wydarzeń podczas II wojny…
-
Borys Sawinkow – „król terroru” i sojusznik Piłsudskiego
U zarania świeżo odzyskanej państwowości Polacy zostali postawieni przed problemem obrony niepodległości. Zagrożenie nadchodziło przede wszystkim ze Wschodu. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski zyskał sojusznika w osobie Borysa Sawinkowa, legendy rosyjskiego terroryzmu antycarskiego, który reprezentował koncepcję tzw. trzeciej Rosji. Borys Wiktorowicz…
-
Rząd Ludowy w Lublinie. Jak powstał i czem był
Rankiem, dnia 7 listopada roku 1918 mieszkańcy Lublina dowiedzieli się z odezw, rozklejanych na murach domów, że Polska ma nareszcie swój Rząd. Rząd niezależny od nikogo; Rząd niemianowany przez obcych. Jeszcze kilka dni temu włóczyły się po mieście zbrojne oddziały…
-
Michał Grażyński – konterfekt sanacyjnego wojewody śląskiego w latach 1926-1939
Michał Grażyński był najdłużej urzędującym z wojewodów II Rzeczypospolitej. Władzę w autonomicznym województwie śląskim objął, po przybyciu 5 września 1926 roku na polski Górny Śląsk. Wojewoda Grażyński był jedynym reprezentantem piłsudczykowskiej orientacji politycznej, który sprawował nieprzerwanie urząd w niemalże całym…
-
Miejsce Stanisława Patka w historii polskiej dyplomacji
1. Postać Stanisława Patka W ciągu swojego długiego życia Stanisław Patek (1866-1944) zajmował ważne miejsce w kilku obszarach polskiego życia społeczno-politycznego, występując w nich w różnych rolach. Najpierw był warszawskim adwokatem, w kolejnych latach zasłynął jako obrońca w procesach politycznych,…
-
Antoni Anusz współpracownikiem Józefa Piłsudskiego
W 1992 roku od kilku miesięcy byłem posłem na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I Kadencji. Był to pierwszy Sejm po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1989 roku, pochodzący z całkowicie wolnych wyborów. W Kancelarii Sejmu rozpoczęto pracę redakcyjną nad słownikiem biograficznym…
-
Nieudolny polityk czy zdrajca? – słów kilka o Leonie Kozłowskim
W maju 1944 roku, podczas alianckich nalotów na Berlin, zmarł jeden z najbarwniejszych polityków okresu międzywojennego w Polsce – Leon Kozłowski. Profesor archeologii, piłsudczyk, minister reform rolnych w rządzie Walerego Sławka, i wreszcie premier II Rzeczpospolitej w latach 1934-1935. Ażeby…
-
Relacje Kazimierza Sosnkowskiego z Józefem Piłsudskim w kontekście kwestii obsady urzędu ministra Spraw Wojskowych w Polsce w latach 1919-1922
Utworzone dekretem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z 26 października 1918 roku ministerstwo Spraw Wojskowych[1] w II Rzeczypospolitej, zwłaszcza zaś w dobie walk o niepodległość i granice, było jednym z najważniejszych organów państwowych. Obsada personalna jego stanowisk kierowniczych była wyznacznikiem tendencji…
-
Antoni Jabłoński (1896-1920). Najmłodszy Beliniak
Wspominając polskich ułanów odrodzonej Rzeczypospolitej XX w. „idziemy” kluczem rocznicowych dat związanych z tymi bohaterami. Jesienią minęła kolejna ważna data, mianowicie rocznica śmierci najmłodszego uczestnika „Siódemki Beliny” – ppłk. Antoniego Jabłońskiego. Zginął od zbłąkanej kuli w ostatnich godzinach wojny polsko-radzieckiej…