Prawo i administracja
-
Marszałek Józef Piłsudski a prawo i parlament w latach 1926-1930
Jest Sejm i nie ma tego Sejmu, zasad konstytucyjnych się nie łamie Józef Piłsudski, 31 maja 1929 r. 3 lipca 1923 roku w warszawskim Hotelu Bristol miała miejsce niecodzienna uroczystość – bankiet z okazji wycofania się z polskiego życia publicznego…
-
Zawarcie konkordatu w 1925 r.
Konkordat według definicji przyjmowanych przez doktrynę prawa międzynarodowego, to umowa międzynarodowa, zawarta pomiędzy państwem a Stolicą Apostolską, regulujące sprawy wspólnie te dwa podmioty interesujące[1]. Inną definicję zredagował H. Nome w Komentarzu do prawa kanonicznego: „Układy te, zwane też konkordatami, regulują…
-
Głowa państwa w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1935 – 1939
Nowelizacja konstytucji marcowej była jedynie preludium do zbudowania nowego ustroju państwa, odpowiadającego postulatom sanacji. Punktem wyjścia dla prac nad nową konstytucją, zapoczątkowanych przez BBWR w 1928 r. była teza, sformułowana jeszcze w 1924 r. przez Stanisława Cara, że zniekształcenie ustroju…
-
Głowa państwa w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1922 – 1935
Konstytucja uchwalona 17 marca 1921 r., wzorowana na konstytucji francuskiej III Republiki, przyznawała prezydentowi bardzo ograniczone uprawnienia i uzależniała jego działania od woli Sejmu. Nic zatem dziwnego, że po zamachu majowym pierwsze zmiany w konstytucji dotyczyły właśnie wzmocnienia władzy prezydenta.…
-
Głowa państwa w Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1918 – 1922
Jednym z wyzwań, jakie stało przed odradzającą się Rzeczpospolitą, było określenie ustroju państwa. Formalnie, od 12 września 1917 r. tereny okupowane przez Niemcy i Austro-Węgry były monarchią, rządzoną przez Radę Regencyjną. Jednak to rozwiązanie, narzucone przez okupantów było nie do…
-
„Rządem Polska Stoi” Administracja i samorząd terytorialny w II Rzeczpospolitej
W okresie tzw. demokracji szlacheckiej, rozpowszechnione było powiedzenie „nie rządem Polska stoi, lecz swobodami obywateli”. Pojęcie „rząd” oznaczało tu władzę w ogóle (nie tylko organ administracyjny), zaś cała ta sentencja miała oznaczać to, że świadomość obywatelska i odpowiedzialność za losy…
-
Krytyka konstytucji marcowej na łamach „Myśli Narodowej”
Wejście w życie konstytucji z 17 marca 1921 roku było ważnym wydarzeniem w odradzającej się Polsce. Nakreśliła ona demokratyczne ramy życia publicznego, pozwoliła zaktywizować politycznie znaczną część społeczeństwa co jednak ostatecznie obróciło się przeciw niej. „Pierwsi ganili ją ci, którzy…
-
Administracja terytorialna w II Rzeczypospolitej
Trudności, z jakimi musieli zmierzyć się reformatorzy, uwidaczniały się praktycznie na każdym kroku, we wszystkich dziedzinach życia społecznego. Sprowadzały się one de facto do istnienia trzech odmiennych tworów państwowych o diametralnie różnej rzeczywistości gospodarczej, politycznej i prawnej, z których trzeba…
-
Ewolucja pozycji ustrojowej głowy państwa w II Rzeczpospolitej
Po raz pierwszy instytucja Prezydenta Rzeczypospolitej pojawiła się w Konstytucji z dnia 17 marca 1921 r. (tzw. Konstytucja marcowa). Do tego czasu funkcję głowy państwa pełnił początkowo Tymczasowy Naczelnik Państwa (od 22 listopada 1918 r.), a następnie Naczelnik Państwa (od…
-
Tożsamość konstytucyjna II Rzeczypospolitej Polskiej
Warto również zwrócić uwagę, iż w konstytucji termin „naród” został zastąpiony takimi określeniami jak „społeczeństwo”, „obywatel”, „pokolenia”. Rozwiązanie to przeciwstawia doktrynę „państwową” doktrynie „narodowej”, propagowanej przez endecję. Poza tym podkreśla stosunek obozu sanacyjnego do mniejszości narodowych i brak jakiegokolwiek nacjonalizmu.…