Brześć ponownie w polskich rękach. Naczelny Wódz wyrusza do Głownej Kwatery w Siedlcach.

19.08

19 sierpień

Naczelny Wódz wyjechał do Siedlec, gdzie znajdowała się jego Głowna Kwatera.

Zajęta została twierdza w Brześciu.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 19 sierpnia:

„Front północny: Czyniąc rozpaczliwe wysiłki uratowania zagrożonej sytuacji dowództwo nieprzyjacielskie rzuciło do ataku na Płock gros sił, znajdujących się na przestrzeni między Wisłą a granicą niemiecką, dążąc najwidoczniej tą drogą do sforsowania Wisły i oskrzydlenia Warszawy. Plan ten został całkowicie udaremniony. W walkach, jakie się wywiązały na przedmieściach Płocka, przy wydatnej pomocy mieszkańców, nieprzyjaciela odrzucono z dużymi dlań stratami.

Akcja armii generała Sikorskiego w dalszym ciągu rozwija się pomyślnie. Prawoskrzydłowe oddziały dnia 18 bm. sforsowały linię rzeki Narwi, obsadzając przeprawy w Serocku i Pułtusku.

Jednocześnie armia 7., posuwając się pod Radzymin, zajęła Wyszków, gdzie przekroczyła Bug, oskrzydlając tym samym oddziały przeciwnika, znajdującego się w klinie pomiędzy Bugiem a Narwią. W rejonie Ciechanowa nieprzyjaciel atakuje gwałtownie, dążąc za wszelką cenę do utrzymania w swoim ręku dróg odwrotowych, lecz kolumny nasze robią i w tych walkach również dalsze postępy.

Front środkowy: Pomimo ogromnego zmęczenia, nasze oddziały pościgowe, z godnym dziwu poświęceniem, wytrwale posuwają się naprzód; do dnia 19 bm. w południe obsadzono: Sokołów, Drohiczyn, Białą i Kodeń. Przez zajęcie Drohiczyna odcięto znaczne tabory sowieckie. Nieprzyjaciel w panicznym popłochu wycofuje się w kierunku północnym. Zdobycz nasza w dalszym ciągu szybko wzrasta.

Armia generała Skierskiego posiada już z górą 10 000 jeńców, 32 armaty, 112 karabinów maszynowych i 1500 wozów z materiałem technicznym i prowiantem. Zestawień z pozostałych armii dotychczas brak”.

 

19.08

 

Mieczysław Lepecki o trudach pościgu:

„Wytrzymałość ludzka ma jednak granice. Nie można bez odpoczynku maszerować przez tydzień i to robiąc każdego dnia co najmniej 50 kilometrów. Żołnierze zaczęli mdleć i zostawać w tyle. Wprost nie było sposobu na zmuszenie maruderów do podniesienia się z rowu lub kupy kamieni i do zrobienia choćby paru kroków. Leżał taki człowiek na szosie i obojętnym, tępym wzrokiem patrzył przed siebie. Kompania zmalała do 80 ludzi, a wkrótce nie mogłem doliczyć się 70. Maruderzy rozwlekli się szeroką ławą od Parczewa do Drohiczyna”.

 

Wilhelm Wilczyński o niewidocznym przeciwniku:

„Zastanawia i zadziwia nas jedna rzecz, Mianowicie, jesteśmy w ofensywie już pięć dni i uszliśmy całe sto pięćdziesiąt kilometrów drogi, a dotychczas przecież oddziałów nieprzyjacielskich prawie nie napotkaliśmy. Gdzież właściwie jest ta armia sowiecka, która tak zwycięsko maszerowała na Warszawę i przed którą cofały się nasze wojska? Awizowana przed nami bolszewicka Grupa Mozyrska gdzieś znikła, nie pozostawiając po sobie ani śladu. Spotykamy jedynie tabory różnych armii. Wnioskujemy więc stąd, że wpakowaliśmy się zapewne na głębokie tyły operujących pod Warszawą armii sowieckich i sądzimy, że będziemy mieć jeszcze z nimi wiele do czynienia z chwilką, gdy będąc w odwrocie, napotykały na swych tyłach na zagradzające im drogi odwrotowe, oddziały naszej dywizji. Może będą na tyle rozprężone i zdemoralizowane, że w dalszym ciągu będziemy mieli łatwe z nimi przeprawy. W każdym bądź razie musimy się przygotować i na to, że będziemy zmuszeni toczyć ciężkie walki, z których oczywiście będziemy chcieli wyjść zwycięsko. Jak z tego wyjdziemy, przyszłość okaże. Tymczasem, jak by nie było czujemy się dobrze i mamy nadzieję, że sobie mimo wszystko poradzimy”.

 

Kazimierz Wierzyński o wrażeniach z objazdu terenu z amerykańskim korespondentem:

„Pojechaliśmy do Garwolina. Całe miasto leżało dosłownie w kwiatach. Dnia tego przejeżdżał tamtędy Piłsudski, ludność witała go owacyjnie, po ulicach chodziło się jak po dywanie. Mój towarzysz (korespondent «Chicago Tribune» – przyp. red.) oglądał wszystko, rozmawiał z ludźmi, fotografował. Jadąc do Siedlec spotykaliśmy na bocznych drogach długie eszelony jeńców sowieckich. Prowadzili je nie żołnierze, lecz chłopi, po dwóch, po trzech, niczym nieuzbrojeni. Oczom nie chciało się wierzyć. Ten niezwykły widok powtarzał się bardzo często. Kiedy z daleka dostrzegliśmy słup kurzu w przestrzeni, wiedzieliśmy, że to pochód jeńców. Jeszcze więcej spotkaliśmy ich na szosie prowadzącej z Siedlec do Warszawy. Spływali ku niej z obu stron. Zawsze w tych słupach kurzu. Jeszcze dziś mam je w oczach, jak nierozwiązaną kolumnadę”

 

Edgar Vincent D’Abernon o warunkach pokoju:

„Prasa angielska ciągle jeszcze rozwodzi się nad tern, że Polacy odmawiają zawarcia pokoju, chcąc go tylko na niezwykle wygórowanych warunkach. Jest to wierutne kłamstwo. Nawet pomimo zdumiewających zwycięstw, osiągniętych w ciągu ostatnich kilku dni, Polska stawia nadal warunki bardzo umiarkowane, pragnąc przede wszystkim trwałego pokoju, który by zapewnił jej niepodległość i bezpieczeństwo.

Rozmowa, jaką właśnie prowadziłem z księciem Sapiehą, w zupełności potwierdza półoficjalne pogłoski, że Władze Polskie postawią warunki bardzo względne i całkowicie możliwe do przyjęcia dla strony przeciwnej. Polacy zmęczeni są wojną i nie widzę w nich wcale owych wybujałych agresywnych skłonności, które jakoby są nieuleczalną cechą polskiej narodowości”.