Budionny pod Zamościem

29 sierpień

Armia konna Budionnego dociera pod Zamość

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 29 sierpnia:

„Wojska nasze oczyszczając przedpole linii Grajewo–Osowiec–Białystok–Brześć, zajęły oddziałami wypadowymi Sokółkę, Łosinkę, Orzeszkowo, Czochy, Podborze i Wierzchowicze.

Wzdłuż Bugu lokalne walki dla nas pomyślne. Odzyskaliśmy tu Horodło i Matycze.

Armia konna Budionnego, mimo oporu naszych oddziałów, posuwa się wolno w kierunku na Zamość.

Walki we wschodniej Małopolsce mają dla nas przebieg pomyślny. Zajęliśmy szereg miejscowości”.

 

Kornel Krzeczunowicz o tym, że nie tylko koń bywa towarzyszem ułana:

„Próbując położyć się, w półmroku wybrałem sobie najwyższa kupę słomy rozłożonej na podłodze i starałem się zasnąć. Po chwili jednak zauważyłem, że coś rusza się pode mną. Okazuje się, że położyłem się na nierozpoznanym koledze. Aby go nie niepokoić, zerwałem się i domacałem jakiegoś archaicznego fotela, którego nikt nie zajął. Może dla mnie był zarezerwowany? Usiadłem w nim w płaszczu i momentalnie zasnąłem.

Zbudzono mnie na rozkaz brygady do odmarszu o godz. 7. Wyszedłem na dwór, aby się nico oporządzić i obejrzeć moje konie. Nie mogłem się nadziwić, dlaczego mój brązowy płaszcz jest pokryty śniegiem? Przy bliższej inspekcji okazało się, że to nie śnieg, lecz dziesiątki tysięcy wszy, które z fotela przesiadły się na mnie. Od sześciu lat wojny musiał je rozmnażać każdy kwaterunek wojny, przy głównym trakcie wschód–zachód”.

 

Władysław Broniewski o oficerskich rozrywkach:

„Najmilszą jest ta niekłamana radość, z jaką wszędzie nas witają. Marsze, marsze bez przerwy – Ossowiec, Grajewo, Szczuczyn, Wąsosza. Nie ma czasu nic pisać – na krótkich postojach mam tyle do załatwienia w kompanii, że swoje osobiste sprawy muszę ignorować. Dalej i dalej – deszcz, plucha paskudna.

Winko u dziekana – i miód. A potem krótki epizod z księżą totumfacką.

Kompania narzeka na batalion, batalion na pułk – niewyrobienie, zarozumiałość.

Za godzinę odmarsz do Szczuczyna. Baon wzywa na wódkę” .

 

Jerzy Konrad Maciejewski o nocnych pogwarkach starych wiarusów:

„Nocleg był dosyć doby, jakżeż wesoło się gwarzyło! Jurek Zdrodowski opowiadał o swoim posterunku, który stał przedwczoraj przed wsią. Stoi zmęczony żołnierz i widzi – podjeżdża jakiś konny, w błękitnym płaszczu, ale w papasze na łbie.

– Stój, kto idzie?

– Towariszcz iz kakogo połka?

Dopiero teraz połapali się obydwaj. Kozak szablę z pochwy i do chłopca, a ten w nogi. Szczęściem widzieli tę scenę nasi i wybiegli z pomocą. Kozak zwiał, a śmiechu i kpin było co niemiara.

Potem opowiadałem ja, jak to siedzieliśmy w okopach, a przed nami o kilkadziesiąt metrów leżał zabity kozacki koń z siodłem. Zrobiło mi się żal tego siodła. Polska zbyt wiele pewnie ich nie posiada. Pytam się, kto na ochotnika je przyniesie. Amatorów nie było, bo bolszewicy strzelali gęsto, a byliśmy na samej górze. Dopiero kiedy obiecałem ileś tam papierosów, popełzło dwóch i siodło przyciągnęli. Swoją drogą, opłaciło im się to poświęcenie, bo prócz papierosów ode mnie znaleźli przy siodle płaszcz nieprzemakalny, cukier, konserwy i srebrne łyżeczki. W ogóle kawaleria bolszewicka wozi przy sobie mnóstwo zrabowanych rzeczy i chłopcy nasi mówią, że z nimi to bić się opłaci”.