Chwila oddechu na froncie

kukiel

2 maj

W Moskwie powołano Radę Rzeczoznawców Wojskowych. Na jej czele stanął dowódca wojsk jeszcze carskiej Rosji gen. Brusiłow oraz kilku innych carskich generałów i ministrów. Wojska polskie i bolszewickie dokonują przegrupowań przed dalszymi walkami. Dywizja Jazdy gen. Jana Romera ruszyła w kierunku Białej Cerkwi.

Kornel Krzeczunowicz dowodził szwadronem 8. pułku ułanów. Tak przedstawił zdarzające się nieporozumienia językowe w armii tworzonej z żołnierzy o różnej proweniencji wojskowej.

„2 maja o świcie wyruszyliśmy do drugiego skoku naprzód – zajęcia odległej o 100 km Białocerkwi. Był to marsz podróżny. Nigdzie śladu nieprzyjaciela. Wiosna w powietrzu i widok coraz bogatszego kraju wzmagały nasz entuzjazm. (…) Prowadziłem szwadron straży przedniej przy mnie jechał zawsze spokojny i bardzo grzeczny dla podwładnych dowódca pułku, mjr Brzezowski (podpułkownikiem został kilka tygodni później), gdy usłyszeliśmy tętent galopującego konia i zaraz potem zdyszany głos brygadiera: „Panie majorze, pan za powoli maszeruje. Pan generał kazał maszerować 10 minut kłusem, potem 5 minut trabem”. Musieliśmy wszyscy przygryźć wargi, aby nie wybuchnąć śmiechem. Płk. Sulimirskiemu ze strachu przed generałem pomieszały się języki polski i niemiecki („trab” po niemiecku znaczy kłus – więc jego rozkaz nie miał sensu). Wcześniej po południu już byliśmy w miejscowości wyznaczonej nam na nocleg: wieś Selezianówka, dokładnie w pół drogi do Białocerkwi. W tym dniu tylko najdalej naprzód i na skrzydła wysunięte patrole miały kontakt z małymi patrolami jazdy nieprzyjacielskiej, które uciekały na widok naszych.”

Marian Kukiel wiele obiecywał sobie po planowanym natarciu:

„Ofensywa. Na prawo ode mnie Sadowiński prawym brzegiem Murafy na Murafę Starą. W centrum ja do Michajłówki. Obaj w grupie płk. Lindego. Na lewo ode mnie grupa płk. Wolgnera ă cheval toru kolejowego. Początek o godz. 5. (…)

Niestety trafiliśmy w próżnię. Tarasówka a niebawem Woznowce wzięte bez wystrzału. Nie mam jazdy. Mam uczucie bezradności i ślepoty. Niepodobna nawiązać kontaktu. Od Tarasówki i Woznowiec zaczynam pościg. Mam już kilkunastu ułanów z zacnym Świejkowskim; ci nawiązują łączność w lewo i rozpoznają. Walę dwiema kolumnami: na prawo Faff z I/51 , jedną baterią; na lewo reszta z II/51 w straży przedniej. Łączymy się w Jefimówce, gdzie postój ubezpieczony i gdzie przybywa brygada. Straż przednia pod Michajłówką. Odpoczynek w miłej czystej, estetycznej izbie chłopskiej. Sen krótki, do godz. 4. Uczucie zawodu. Jakże cieszyłem się na bitwę!”

Wilhelm Wilczyński relacjonuje:

„Kwaterujemy spokojnie w Fastowie (występuje też pod nazwą Chwastów – przyp. red.). Wysłane patrole z naszego baonu nigdzie nieprzyjaciela nie napotykają. Ludzie cywilni, przybywający z Kijowa, zeznają, że bolszewicy opuszczają miasto. Niemniej postój musimy ubezpieczać. Żołnierze po stracie dowódcy baonu, choć mało go znali, są w nastroju żałobnym. Smutek jeszcze nazbyt świeży, by przeminął. Wieczorem przychodzi zarządzenie w sprawie obchodu w dniu jutrzejszym święta 3 maja. Moja kompania ze względu na służbę ubezpieczeń, z udziału w święcie jest zwolniona.”

kukiel

gen. Marian Kukiel

zdjęcie: Narodowe Archiwum Cyfrowe

logo rgb 0