Defilada w Kijowie. Bojkot załadunku sprzętu dla Polski w Anglii

Defilada na Chreszczatyku 1920

9 maj

Do Żytomierza przybywa premier Leopold Skulski i w trakcie spotkania z Naczelnym Wodzem omawia sprawę stosunków ekonomicznych między Polską a Ukrainą.

W Kijowie odbywa się defilada wojsko polskich i ukraińskich przed dowódcą 3 Armii gen. Edwardem Śmigłym-Rydzem.

Na Polesiu opanowano linię Dniepru, zajęta Bracław, Tulczyn, a Ukraińscy zajęli Jampol.

W Anglii zaczyna się bojkot załadunku sprzętu wojskowego przeznaczonego dla Polski. Za akcją stoi Komitet „Ręce precz od Rosji”.

 

Defiladę w Kijowie opisuje Wilhelm Wilczyński:

„Od wczesnego rana zbieramy się i szykujemy do odmarszu na defiladę. Żołnierze występują w pełnym rynsztunku i w hełmach. Mundury podniszczone ostatnimi marszami, a teraz doprowadzone do porządku, sprawiają zewnętrznie wygląd nawet dobry, bowiem wyglądają na żołnierzu całkiem przyzwoicie i dostatecznie czysto. (…)

O godzinie 9 rozpoczyna się defilada. Jako pierwsza defiluje 1 Dywizja Piechoty Legionów, na czele której kroczy 1 Pułk Piechoty Legionów, a zkolei za nim nasz 5 Pułk Piechoty Legionów. Wkrótce wkraczamy na najgłówniejszą ulicę Kijowa „Kreszczatik” i zbliżamy się do miejsca odbioru defilady, gdy zauważam, że defiladę odbiera nie Naczelny Wódz, ale dowódca 3 Armii, generał Śmigły-Rydz. Mimo to staramy się przejść dziarsko i jak najwięcej sprawnie.(…)

Jako druga z kolei przechodzi 15 Dywizja Piechoty Wielkopolskiej, dalej 17 Dywizja Piechoty i Brygada Podhalańska z grupy pułkownika Rybaka.(…) Na samym końcu defilują oddziały ukraińskie atamana Petlury, które z nami współdziałały w akcji na Kijów, również oklaskiwane i witane okrzykami przez swoich rodaków, znajdujących się w pokaźnej liczbie wśród przyglądających się tłumów.

Wszyscy mimo to , szczególnie dziewczęta, oczekują ułanów i chcą ich zobaczyć w defiladzie. Słyszy się głosy: „Ach, ci ułani, ułani, kiedy ono będą jechać?” lub „Kiedy się nareszcie pokażą?” itp. Ale nasza kawaleria mając inne zadania , została skierowana w inne kierunki frontu – z tego powodu oczywiście udziału w defiladzie brać nie mogła.”

 

Juliusz Zdanowski notuje dylematy opozycji w swoim „Dzienniku”:

„Obwieszczono, żeśmy Kijów zajęli. Za naszych czasów, przy kolejach, nie ma się wrażenia, że to tak daleko, ale przecież od wieków tam nie byliśmy. Jak sen to wszystko. Tak niespodziewane, nieoczekiwane, tak w oczach się to wszystko dzieje, tak na pozór bez poświęceń, bez wysiłku narodu. Nie tak sobie wyobrażałem wielkie historyczne chwile. A może za małym się jest , żeby wielkość odbić w sobie. I takie zmęczenie jakieś naokół, i taka niepewność jutra.

Mimo całej naszej opozycyjności w tej sprawie trudno się nie cieszyć, że jednak Polska coś zrobić umie. Niewdzięczna rzecz być dziś w opozycji. (…)

Blask wojenny pochyla coraz to nowe kręgi przed Piłsudskim. Realiści urządzają kontent dla uroczystego powitania wracającego. Dowodzą, że trzeba, żeby właśnie czyn orężny, a nie polityczny w powitaniu wyrazić. (…)

Trzeba przyznać, Naczelnik konsekwentnie miażdżąc, usuwając, rozdwajając, idzie po jednej, zawsze prostej linii. I postawieni teraz jesteśmy w sytuacji, że gdyby racja musiała być po naszej stronie , to byłoby wielkie nieszczęście dla Polski. Więc my sami właściwie pragnąć powinniśmy, żebyśmy racji nie mieli.”

Defilada na Chreszczatyku 1920