Intensywne walki na Polesiu

17 czerwiec

 

Komunikat Sztabu Generalnego za dzień 17 czerwca:

„Na froncie północnym trwa żywa działalność wywiadowcza. Oddziały nasze, po zaciętej walce, obsadziły na wschodnim brzegu Auty, Sokołowszczyznę.

W rejonie Nowosiółek i m. Bierezino, nasze patrole zniszczyły dwa mosty, zbudowane w czasie ofensywy przez przeciwnika.

Na Polesiu nieprzyjaciel przeszedł do energicznego natarcia na linii Krasiłówka i Czerewacz. Trwają tam zacięte walki.

Na Ukrainie dzień wczorajszy minął spokojnie.”

 

Z listu Stanisława Jana Rostworowskiego do żony:

„Jak zwykle na inspekcji piszę ten list, ale będzie króciutki, bo od 9 rano nie wychodziłem z biura, a poza tym ciągle wzywają do jusa, to z Warszawy, to znad Dźwiny, lub Dniepru.

(…)

Bolszewiki robią mocne wysiłki, co wskazuje na to, że i oni chcą w ciągu lata skończyć już wojnę. Wściekli są, że im się Armia Kijowska wymknęła i po drodze rozbiła część ich kawalerii.”

 

Kazimierz Sokołowski o planach związanych z udziałem w wojnie:

„(…) Powędrowałem więc do Lipy, wyciągnąłem go z łóżka i poszliśmy do szkoły, którą w sobotę nareszcie ukończył. Teraz jedzie do Tarczyna na odpoczynek i za miesiąc wstępuje do artylerii w pasie przyfrontowym lub może wprost na froncie. Taką samą „karierę” wybiorę zapewne i ja, o ile nie pójdę (w co nieco wątpię) do ministerium (chciałbym tam iść ze względu na… Nulkę)) lub do – uniwerku (ojejejej!…). W wypadku plebiscytów idę – z rozkazu – na agitatora lub – bojowca. Ha! Raz kozie śmierć i trzeba coś dla Ojczyzny, którą dotąd miałem w gębie, zrobić, choćby to było niewygodne. Zresztą – co tu mędrkować i filozofować na czarno. Dni najbliższe rozstrzygną.”

 

Mieczysław Lepecki o intensywności działań wojennych:

„Tymczasem nadeszły wieści, że Budionny wysłał z Żytomierza dwie dywizje kawalerii w kierunku północno-wschodnim i że szły one drogą Ośniki-Annopol na Korosteń. W związku z tym wysłano nasz batalion z jedną baterią armat na osłonę armii od południa, czyli od tych dwóch kawaleryjskich dywizji. Na drugi dzień doszliśmy do Czopowicz, gdzie zastaliśmy oddziały 6 pułku. Tam wypoczywaliśmy jeden dzień.

Już w Czopowiczach zauważyłem, że żołnierze mają podarte buty i odparzone nogi. A minął zaledwie tydzień od opuszczenia Kijowa, gdzie wszystko dostaliśmy nowiutkie.”

 

Marian Kukiel opisuje atak na bagnety przeprowadzony przez żołnierzy 51 pp:

„Stara Murafa. Przygotowanie do odmarszu. (…) Obmyślam umocnienie odcinka. Nagle potęgujący się ogień na pododcinku Serwaczyńskiego (Szkoła Podoficerska). Na propozycję Dudy jadę z nim i kapralem Stępkowskim na linię. Spotykam Serwaczyńskiego. Ma jeszcze kompanię w rezerwie. Jest silnie atakowany. Na lewo od niego, pozycja 4/51, trochę zamieszania (panikę tworzy przybyły „po amunicję” ppor. Tabęcki). Podjeżdżam ku linii 3/51 na wzgórze. Na przeciwległym falują linie tyralierskie. Zbliżają się ku nam. Ta kompania w odwrocie! Pędzę ku niej. Są jakoby bez amunicji. Bolszewicy tuż. Krzyczymy: „W tył zwrot! Bagnet na broń! Hurra!” Usłuchali. W zbożu po pas brną krzycząc „Hurra!”. Bzykanie kul. Przed nami wyłaniają się na 30-50 kroków czarne postacie, dotąd w życie ukryte, chwieją się, biegną w tył. „Wyrywają!”. Ścigamy. Odzyskujemy grzbiet wzgórza utracony. Kapral Jędrek Stępkowski galopuje, potrząsając karabinkiem. Posyłam go po amunicję. Coś niedobrze na lewo. Posyłam tam por. Dudę do Serwaczyńskiego, by odpowiednio zadyrygował rezerwy. Zostaję sam. Podpędzam ciężki karabin maszynowy do szczytowego punktu wzgórza. Wracam z wolna. Skrzydło 3/51 znów zachwiane! Ale już widzę nadchodzącą rezerwę – wszystko idzie naprzód. Upojony radością wracam do Starej Murafy, do gościnnego klasztoru. Tu była panika. Uciekły nam tabory i, co gorsza, telefon ucichł. Narobił paniki znów ppor. Tabęcki, że bolszewicy w Zajączówce. Popędził tam por. Duda z naszą kompanią rezerwy 12/51, ale okazało się, że fałszywy alarm. Walka do wieczora. Coś niebezpiecznie przedstawia się sytuacja od nas na prawo.”

 

Kornel Krzeczunowicz wspomina o brakach w zaopatrzeniu:

„Rano 17 czerwca odzywa się radio Frontu Ukraińskiego z rozkazem koncentracji dywizji w rejonie Prutówka – Dołbiszcz – Stawek. Donosi również, że na linii Słuczy przyjdzie 3 Dywizja Piechoty. Wieczorem staje dywizja jazdy we wsiach leżących wzdłuż rzeki Szejka. Mimo braku chleba kuchnie polowe funkcjonują i mogą mimo ciągłych, ale nieforsownych marszów, tu i ówdzie zakupić lub zdobyć krowę i ją ugotować. Konie jednak nadal bardzo cierpią od głodu.”