-
Mowa wygłoszona na otwarcie Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
Piłsudski, mimo trwającej burzy wojennej, spieszył, by w Wilnie stworzyć ognisko kultury polskiej. Dnia 7 maja 1919 zwrócił się do prof. Ludwika Kolankowskiego b. Generalnego Komisarza Cywilnego przy Zarządzie Wojskowym Wschodnich Kresów, by podjął pracę około wznowienia Wszechnicy Wileńskiej. Dekretem…
-
Józef Piłsudski. Stosunek wzajemny wojska i społeczeństwa w 1863 roku
Na zaproszenie Kola Oficerów Sztabu Generalnego wygłosił Piłsudski dnia 24 stycznia 1926 r. w wielkiej sali Szkoły Podchorążych w Warszawie niżej przytoczony odczyt. Piłsudski daje w nim rzut historyczny na stosunek społeczeństwa polskiego do wojska na przestrzeni całych dziejów Polski,…
-
Uwolnienie Józefa Piłsudskiego z Magdeburga według relacji hr. Harry Kesslera
Poznałem Piłsudskiego w październiku 1915 r. na Wołyniu, w ziemiance pod Koszyszczami. Legioniści polscy (którzy zresztą nie wszyscy pochodzili z Polski – ale również z Niemiec i z Węgier, jednak wszyscy byli bardzo młodzi) odznaczyli się wówczas w bitwie, szalejącej…
-
Powrót Józefa Piłsudskiego z Magdeburga według relacji ks. Zdzisława Lubomirskiego
W końcu 1918 r. Polska Siła Zbrojna redukowała się do liczby około 5.000 żołnierzy Wehrmachtu[1]. Był to żołnierz dobrze wyćwiczony i doskonale wyekwipowany. Władzę zwierzchnią. nad nim we wrześniu (?) wymienionego roku przejęła Rada Regencyjna, wobec czego Wehrmacht podlegał jej…
-
Bronisław Szwarce – syberyjski mentor Piłsudskiego.
Apologeci Józefa Piłsudskiego chcieliby widzieć swojego idola niczym samorodny talent, wobec otoczenia i współpracowników występujący zawsze jak mistrz wobec uczniów. Był jednak okres w życiu przyszłego Marszałka, kiedy to on przyjmował nauki. Profesorem jego był bowiem słynny Bronisław Szwarce, a…
-
Historia szlachetnego socjalisty. Roman Dmowski o Józefie Piłsudskim
Na tem tle masy socyalistów z urodzenia lub tradycyi domowej dziwnie odbijają typy normalne, z instynktami zdrowymi, cywilizowanymi, posiadające w silnym stopniu to, co jest najważniejszą bodaj zdobyczą cywilizacyi, mianowicie głębokie poczucie łączności, ze swem społeczeństwem, a jednak trzymające się…
-
Piłsudski o rewolucji i konspiracji
Ktoś powiedział niegdyś, że Polacy są narodem konspiracji i rewolucji. Zdanie to tyczy się epoki przedpowstaniowej, zakończonej epopeą 1863 roku. Wątpię jednak, by kiedykolwiek w przeszłości – wyłączając, naturalnie, krótkie okresy walki orężnej i bezpośrednich przygotowań do niej – było…
-
Józef Piłsudski. Geografia militarna Królestwa Polskiego
Gieografja militarna — jest to nauka, mająca do czynienia ze zjawiskami na ziemi, dotyczącemi wojny. Gieografja militarna dostarcza kierownictwu danych, które ułatwiają kierowanie, administrowanie, jednym słowem, operowanie na danym terenie. Są to stosunki handlowe, żywnościowe, komunikacyjne, transportowe. Gieografja militarna zajmuje…
-
Józef Piłsudski. Moje pierwsze boje. Część III. Limanowa-Marcinkowice
Wielka, historyczna bitwa pod Limanową zaczyna się dla świata coś koło 18 grudnia, dla mnie i dla mego oddziału rozpoczyna się daleko wcześniej, mianowicie od 20 listopada. W ogól-nem położeniu bowiem militarnem olbrzymich frontów i iniljo-nowych zapasów początki tej bitwy…
-
Józef Piłsudski. Moje pierwsze boje. Część II. Ulina Mała
Armja generała Dankla cofała się w końcu października 1914 roku z pod Dęblina. Nie była pobitą — przynajmniej my pod Laskami nie odczuliśmy tego — a jednak cofała się, jak armja pobita, szukająca bezpieczeństwa w szybkim odwrocie, w pozostawieniu pomiędzy…
