20 sierpień
Naczelny Wódz wydał kolejne dyrektywy do pościgu.
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 20 sierpnia:
„Front północny: Nasza kontrakcja na Pomorzu doprowadziła do odzyskania Brodnicy i Nowego Miasta. W walkach pod Brodnicą nieprzyjaciel stracił do 400 zabitych. Przechwyconych na współdziałaniu z bolszewikami Niemców w liczbie 8 rozstrzelano.
W rejonie Płocka, po wyparciu nieprzyjaciela z peryferii miasta, piechota nasza w pościgu za nieprzyjacielem dotarła do linii Strożewko–Trzepowo, biorąc jeńców oraz 9 karabinów maszynowych wraz z amunicją. Przy obronie przyczółku odznaczył się dowódca przyczółku majora Mościcki oraz ludność cywilna, która z całym poświęceniem i bohaterstwem, brała udział w walkach ulicznych, ponosząc znaczne straty. Po odwrocie bolszewików stwierdzono nieludzkie znęcanie się nieprzyjaciela nad ludnością i jeńcami. Wśród ofiar barbarzyństwa bolszewickiego znajdują się 4 sanitariuszki.
W rejonie Ciechanowa oddziały nasze odniosły szereg poważnych sukcesów, łamiąc ostatecznie zgrupowanego tam przeciwnika. Miasto Ciechanów, które przed paroma dniami zmuszeni byliśmy opuścić, zostało ponownie odzyskane. W związku z powyższym sytuacja wojsk bolszewickich, operujących na przestrzeni między Wisłą a granicą niemiecką, staje się coraz bardziej krytyczna. Oddziały nasze 1. armii ścigają nieprzyjaciela, wycofującego się w kierunku na Ostrów.
Front środkowy: Zwycięska ofensywa wojsk frontu środkowego rozwija się świetnie. Dnia 19 bm. o godz. 22 oddziały 3. Dywizji Legionów wkroczyła do Brześcia. Wschodnie forty już zostały obsadzone. W Drohiczynie wzięto do niewoli sztab 17. dywizji nieprzyjacielskiej oraz część sztabów i oddziałów2. i 27. dywizji. Wszystkie dowództwa z najwyższym uznaniem podkreślają wysoce obywatelskie patriotyczne zachowanie się ludności cywilnej świeżo wyzwolonych terenów. Poszczególne wsie przyprowadzają całe partie jeńców, walcząc skutecznie w razie napotkanego oporu. Liczba jeńców, wziętych w ciągu dni ostatnich wzrosła do 18 tysięcy.
W rejonie Hrubieszowa oddziały nasze powstrzymują napór występującego aktywnie przeciwnika.
Front południowy: Na odcinku północnym nieprzyjaciel posuwa się ostrożnie naprzód, dążąc do opanowania Bełżca. Pod Lwowem wojska, broniące miasta, ponownie zadały dotkliwą porażkę armii konnej Budionnego. W świetnej szarży kawaleryjskiej pod Kulikowem oddziały pułkownika Rómmla zarąbały parę szwadronów nieprzyjacielskich. Również pod Pikułowicami zręcznym manewrem nocnym zdołano otoczyć większy oddział Budionnego, zmuszając go do poddania się.
Na południowym skrzydle spokój.
O przeprawę pod Mikołajewem na Dniestrze walka w toku”.
Józef Piłsudski w liście do gen. Kazimierza Sosnkowskiego:
„Kochany Szefie,
Na miły Bóg, pchajcie czym prędzej zapasowe baony na teren Siedlecczyzny. To, co się, dzieje, przechodzi zupełnie ludzkie wyobrażenie. Żadna droga nie jest pewna, tyle rozbitych, rozsypanych, ale i zupełnie zwartych oddziałów z armatami i kar. masz. Włóczy się tu wszędzie w okolicach. Jest to gwałtowna potrzeba, którą na razie w bardzo zły sposób załatwia miejscowa ludność oraz najrozmaitsze «człony» tyłowe różnych dywizji, które jednak muszą ciągnąć dalej za swoją dywizją, a po nich zostaje przeraźliwa pustka, tak że przypuszczam, że gdyby nie chłopi, którzy się uzbroili, to jutro albo pojutrze siedlecka gubernia będzie we władzy bolszewików, rozbitych i rozproszonych poprzednio przez nas, a ja i różne komendy przy pomocy uzbrojonej ludności będziemy siedzieli w uzbrojonych miastach. Powtórzcie to również Skulskiemu i powiedzcie mu, że w Siedlcach na trzeci dzień po zajęciu przez nas nie znalazłem absolutnie żadnej władzy cywilnej, a tym bardziej uzbrojonych policjantów. Jak zobaczycie się z Bartlem, powiedzcie mu również ode mnie, żeby wziął również pod uwagę reaktywowanie kolei w kierunku Białegostoku, co może się okazać w najbliższych dniach bardzo ważne”.
Mieczysław Lepecki dwukrotnie zaskoczony:
„W miasteczku Bielsk stanęliśmy, zdaje się 20 sierpnia wieczorem. Jaz kompanią odpoczywałem, a służbę ubezpieczeń objął z kompanią 4 ppor. Nowicki. Właśnie rozpocząłem się myć, gdy nadjechał dowódca brygady ppł. Knoll-Kownacki. Żołnierze pokazali mu moją kwaterę jako komendę miasta. Dowódca brygady podjechał do mnie i zapytał, gdzie jest nieprzyjaciel. Ponieważ ubezpieczeniami zajmował się Nowicki, nie wiedziałem więc dokładnie, gdzie są teraz bolszewicy.
– Nie wiem – odpowiedziałem krótko.
Odpowiedź ta zdenerwowała pułkownika niesłychanie.
– Cóż z pana za oficera? – mówił tak w podobnym tonie dalej.
Ulżywszy sobie w ten sposób, pułkownik pojechał do Nowickiego.
«Zhepany» należycie, poszedłem za ogród i usiadłem na trawie. Gdy tak spoczywałem pogrążony w ponurej zadumie, usłyszałem nagle jakiś podniesione głosy. Ktoś komuś wymyślał. «Co za parszywy dzień – pomyślałem – znowu ktoś kogoś hepie».
Głosy tymczasem zaczęły się zbliżać.
Po chwili usłyszałem zupełnie wyraźnie:
– A czemuś przechero, tu wlazł?
W odpowiedzi jakiś pokorny głos coś tam odpowiadał, ale pierwszy nie dawał mu przyjść do słowa.
– Tu jest nasza, polska ziemia – czemuś tu wlazł?
Znowu jakieś ciche, pokorne usprawiedliwiania i donośmy nas:
– Ja tu gospodarz, psiawiaro! Leź gdzie kcesz, ale nie do mojej zagrody.
Mówiąc re słowa wyszedł zza stodoły młody żołnierz polski, prowadzący wielkiego, kudłatego bolszewika.
– Hej! – zawołałem do żołnierza – skąd to?
Żołnierz roześmiał się całą «gębą» i zaczął opowiadać.
– Poszedłem se, panie poruczniku, na stronę, kucam w kartoflisku i załatwiam jenteres, aż tu patrzę ktoś też se kucnął. Patrzę lepiej, a to burek. Aż mnie zemgliło, że to niby, jak nigdy nic, mógł mnie trzasnąć, że ani by człek nie zipnął. Burek tym czasem wstaje i łapy wyciąga do góry. Wzionem go i prowadzę”.
Jerzy Konrad Maciejewski o zmienności rozkazów w wojsku:
„Przyszła do nas marszówka. Prawie wszyscy służyli w byłej armii austriackiej, porządnie ubrani i wyekwipowani, karabiny mają francuskie. Reorganizują pułk, formując trzy bataliony. W tym celu wydzielają z każdej kompanii jeden pluton, mający służyć za podstawę dla nowo tworzących się jednostek. Myśmy oddali swój I pluton do 3 kompanii, w zamian przydzielono mam 54 ludzi z dwoma podoficerami. Trzeba było im zmienić karabiny, bo 1 i 3 kompania będą miały francuskie, a 2 i 4 – manlichery.
Wyznaczyłem im kwatery. Dałem karabiny, aż tu przychodzi nowy rozkaz – wszystko pozostaje po staremu, wycofać z 3 kompanii swój pluton, zwrócić broń. To dopiero sęk. Okazało się, że przeklęta marszówka, dziady zatracone, galileusze, ukradli osiem pasów od karabinów i ani rusz, mimo próśb i gróźb, nie chcieli ich zwrócić”.