14 październik
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 14 października:
„Oddziały nasze w pościgu za rozbitymi pod Mołodecznem nieprzyjacielem, zajęły Wilejkę. Na północ od Radoszkowicz, w walkach z dnia 13 i 14 jazda nasza wzięła z górą 5000 oraz zdobyła 6 karabinów maszynowych.
Na Polesiu obsadziliśmy Lenin i Turów.
Na froncie południowym sytuacja na ogół nie zmieniona. Zauważono większe ugrupowania sił bolszewickich na linii rzeki Słuczy od Lubaru do Miropola”.
Informacja z Naczelnego Dowództwa WP, Oddział III do pułkownika Rybaka przez Dowództwo 4. Armii:
„Oddziały Bałachowicza, Peremykina i Petlury nie są nam podporządkowane i z dniem ratyfikacji ustaje wszelki z nimi stosunek. Do tego czasu mając moralne wobec oddziałów powyższych zobowiązania, ekwipowaliśmy je, gdyż propozycji złożenia broni nie przyjęły. Od chwili ratyfikacji wszelka pomoc nasza dla nich ustaje.
Jeśli zostaną wtłoczone na nasze terytorium, ulegną rozbrojeniu. Dowództwo wojsk sowieckich nie może nakładać na nas odpowiedzialności za dotrzymanie warunków rozejmu i pokoju przez oddziały nam nie podporządkowane i w obronie których występować zbrojnie ani w drodze dyplomatycznej nie będziemy”.
Wystąpienie w Sejmie Prezydenta Rady Ministrów Wincentego Witosa:
Od chwili wygłoszenia mego expose zaszły wydarzenia, które wywrą niezawodnie wpływ na najbliższą przyszłość naszego Państwa. Sądzę przeto, że obowiązkiem Rządu jest uzupełnić poprzednie wywody przedstawieniem tych faktów i stanowiska, jakie Rząd wobec nich zajął lub zająć zamierza.
Wspomniałem już na posiedzeniu dnia 6 października o dojściu do skutku zgody na pokój preliminarny w Rydze. Pokój ten podpisany dnia 12 bm. nie zaspakaja w pełni aspiracji narodu polskiego, zostawia poza granicami Polski wielką liczbę Polaków, ale czyni zadość duchowi umiarkowania i dążeniom polskim do zakończenia wojny, (Brawo) dając jednocześnie Polsce możność oddechu na Wschodzie.
Art. 2 układu gwarantuje powstrzymanie się obu stron od jakiegokolwiek mieszania się w wewnętrzne sprawy drugiej strony. Nasza lojalność w tym względzie nie może ulegać wątpliwości. Liczymy na bezwarunkowe dotrzymanie tego zobowiązania przez drugą stronę, jako na jedną z podstawowych gwarancji trwałego pokoju.
Logicznym następstwem tego jest dla nas obowiązek nie popierania nadal walczących dotąd razem z naszym wojskiem przeciw wojskom sowieckim formacji, nie wchodzących w skład armii polskiej (Glos: Słusznie!).
Obie strony zgodziły się w Rydze na to, że o ile w skład ziem położonych na zachód od określonej granicy, wchodzą terytoria sporne między Polską a Litwą, sprawa przynależności tych terytoriów do jednego z tych dwóch państw należy wyłącznie do Polski i Litwy. Na tych właśnie terytoriach bieg rzeczy przyniósł w ostatnich dniach nowe wydarzenia.
Władysław Broniewski o prawie pokojowym trybie życia:
„Trzy dni w jakiejś wiosce pod Turcem – zanosiło się na dłuższy odpoczynek tam i byłem w rozpaczy, bo w takiej dziurze…
Poszliśmy dalej na wschód. Przez Wołmę, Raków do Radoszkowicz – przy tym zapalenie okostnej połączone z bólem zębów.
Mówią o pokoju – na osiemnastego.
Wczoraj czytałem dramat Kellermana. Autor Yester i Li. Ten sam motyw miłosny. Za dużo trochę proletariackiego dydaktyzmu.
Awantura z Dulewskim. Obsadzam odcinek w Radoszkowiczach.
Widziałem dziś dziewczynę, której rysy przypominały mi Marysię – jakoś drgnąłem nerwowo w pierwszej chwili”.
Wilhelm Wilczyński m.in. o odwrocie Rosjan:
„Kwaterujemy w miasteczku Radoszkowicze. Oczywiście nieprzyjaciel wszędzie w odwrocie i znajduje się daleko na wschód od naszego miejsca postoju, nie może nam w żadnym wypadku niczym zaszkodzić i na nas najść, dlatego czujemy się bezpiecznie, jak po prostu u Pana Boga za piecem. Urządzamy sobie zatem kąpiel i doprowadzamy swoje garderoby do porządku.
Niestety, wieczorem na rozkaz dowódcy pułku o godzinie 18 wyruszamy i maszerujemy do miejscowości Kozekowo, gdzie już znajduje się nasza 11 i 12 kompania z 5. Pułku Piechoty Legionów. Odtąd połączony baon tworzy rezerwę I Brygady Piechoty Legionów. Poza tym z baonu odchodzą patrole w przód, na przedpole, ale ponieważ nasza kompania (9 z 5. Pułku Piechoty Legionów) poprzednie dwie noce trzymała ubezpieczenie, wobec tego tej nocy nie ma żadnych obowiązków i z tego też powodu wysyłaniem patroli obarczono inne kompanie naszego baonu. Możemy się więc rozebrać do spania i należycie wypocząć”.
