Przygotowania do bolszewickiej ofensywy na północnej części frontu

13 maj

Trwają walki na lewym brzegu Dniepru. Bolszewicy próbują zepchnąć polskie oddziały na prawy brzeg. Mimo wysiłków nie udaje im się to. Odparto ataki pod Rzeczycą i Hłybowem.

Na północ od Polesia przygotowany już jest bolszewicki atak. Długość frontu wynosi 210 km. Obsadzany był on siłami 1 Armii pod dowództwem gen. Stefana Majewskiego. Armia składała się z 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, 3 DP Legionów i 1 Brygady Jazdy. Łącznie polskie siły na tym odcinku liczyły 32 bataliony piechoty, 13 szwadronów jazdy i 30 baterii artylerii, co przekładało się na niespełna 18 tysięcy żołnierzy. Siły bolszewickie przeznaczone do natarcia liczyły około 50 tysięcy żołnierzy. Tworzyły XV Armię (sześć dywizji piechoty, dywizja kawalerii) oraz Grupę Północną (dwie dywizje i brygada piechoty).

Walki toczy m.in. 8 pułk ułanów. Kornel Krzeczunowicz wspomina:

„13 maja obaj wspomniani podporucznicy (Haszlakiewicz, Dzieduszycki – przyp. red.) dzielnie trzymali stację przeciw natarciu pancerki i piechoty, które rozwijają się od rana i stale przybiera mocy. Wszystkie natarcia zostają odparte z minimalnymi stratami własnymi (czterech rannych, jeden z nich ciężko). Popołudnie jest spokojniejsze, ale entuzjazm już nas opuścił. Przyszedł rozkaz nakazujący odwrót po zapadnięciu nocy. (W tym samym czasie został 1 pułk ułanów także wycofany). 8 pułk zbiera się cicho podczas nocy nad miastem i po północy, 14 maja o godz. 2 wyrusza do Janówki.”

O zbliżającej się ofensywie bolszewickiej na północy frontu pisze Stefan Brzeszczyński w swej książce „Dzika Dywizja. Wspomnienia 1918-1922”:

„Po południu 12 maja otrzymaliśmy rozkaz „pogotowia bojowego” od świtu 13 maja. W nocy z 13 na 14 maja zameldowałem się u dowódcy baonu w Budiewcach, który mię poinformował, że jego baon obsadza odcinek od Zaozieria do Jeziora Lepelskiego włącznie.

Przed wyjazdem dcy baonu kazałem ściągnąć czwarte działo z parku na stanowisko i zarządziłem, aby cała obsługa wraz z por. Grafem i ppor. Misiewskim nocowała na stanowisku. Skoczyłem na chwilę do obsługi, żeby się z nią pożegnać. Powiedziałem im, że prawdopodobnie rzadko będziemy się widywać, bo ja będę na p.o. (posterunek obserwacyjny – przyp. red.), jako ich oko i ucho. Sercem jednak będę zawsze z nimi. Niech pamiętają, że jesteśmy, jak zresztą cała nasza dywizja, ochotnikami. Przyszliśmy z dobrej i nieprzymuszonej woli, by bronić naszej własności, naszej Ojczyzny przez grabieżcami, i musimy nasz obowiązek wykonać z całym poświęceniem. Może być ciężko, może nawet bardzo ciężko, ale ta wojna z hordami bolszewickimi musi być wygrana i BĘDZIE WYGRANA. Zasalutowałem i skręciłem już konia do odjazdu, gdy usłyszałem: „niech pana Bóg strzeże, panie poruczniku. Rozwalimy czubaryków”. Jeszcze raz zasalutowałem i pogalopowałem do baonu.”