Ofensywa Tuchaczewskiego rozpoczęta

14 maj

W północnej części frontu rozpoczęła się ofensywa bolszewicka. XV Armia uderzyła na odcinku Homel-Uszacz-Lepel. Po całodniowych walkach siły polskie cofnęły się na drugą linię obrony. Grupa Północna siłami dwóch pułków przeprawiła się przez Dźwinę, ale ze względu na szczupłość sił nie zrealizowała swoich zadań.

Początek ofensywy bolszewickiej opisuje Stefan Brzeszczyński:

„O świcie 14 maja byłem już na wysuniętym p.o. na gruszy w polu o jakieś 70 m na północ od ostatniego zabudowania Budiewców. Na głównym p.o. na dachu dworu, został pchor. Misiewski. Niemal w ostatniej chwili dowiedziałem się, że mam też wspierać ogniem 3 baterię baonu mińskiego pp w Woroniu. Gdzie Rzym, gdzie Krym – pomyślałem wściekły i kazałem pchor. Misiewskiemu piorunem zejść z dachu i zainstalować wysunięty p.o. na płn. skraju lasu, przy drodze Woroń-Pyszno, i przyłączyć się do linii telefonicznej kpt. Korsaka. Ze mną miał się kontaktować przez centralkę na stanowisku baterii (…).

Już dobrze po wschodzie słońca ruszyli bolszewicy: było ich jak mrowia. Za chwilę obłoczki naszych szrapneli zawisły nad tymi koło Podłomnej. Prawie równocześnie zagrzmiała nasza 2 bateria. I tak zaczęła się ofensywa Tuchaczewskiego.

Pierwsze natarcie bolszewickie załamało się w ogniu artylerii. Koło godz. 6 przeszliśmy na granaty, bo zabrakło szrapneli. Już od godz. 4 strzelały trzy baterie nieprzyjaciela, ale na ogół nieszkodliwie. Parę razy odrywali się jeszcze bolszewicy, ale nasz ckm-y i ogień artylerii przygważdżały ich natychmiast. Dwa razy przerzucałem ogień na przedpole Woronia. Do godz. 2 po południu nasze pozycje były wszędzie utrzymane. Koło 3.00 bolszewicy, korzystając z bliskości lasu, wdarli się do Zaozieria: lewoskrzydłowa kompania zagięła skrzydło. W godzinę później przerwali się na styku dwóch kompanii, dochodząc prawie do gościńca; wyrzuciła ich kompania odwodowa przy silnym wsparciu baterii. Nasza piechota ma znaczne straty. Koło godz. 6 po południu nowe natarcie na całym odcinku i pierwsze hiobowe wieści: nieprzyjaciel obszedł Woroń i kieruje się na Pyszno; Lepel stracony; widzimy z dowódcą batalionu piechotę nieprzyjaciela wychodzącą z Zaozieria na Pyszno. Rozkaz dla baonu i baterii: szybko wycofać się na Pyszno, bo grozi odcięcie. Dzwonię do por. Grafa: natychmiast ściągną podchorążego z p.o.; wysłać galopem ppor. Misiewskiego, by rozpoznał w rejonie Pyszna nowe stanowisko i p.o., gdyż mamy się bronić na jeziorach pyszniańskich i w poprzek lasów po obu stronach gościńca Zaozierie-Pyszno; odesłać tabor na południowy skraj Pyszna; bateria odejdzie na mój rozkaz, bo musimy osłaniać wycofywanie się naszej piechoty; podciągnąć przodki na stanowiska; ubezpieczyć się ckm-em na gościńcu. Po 10-minutowym ogniu każę zaprzodkować, zwijam p.o. i galopem przez wieś Budiewy, pod ogniem artylerii nieprzyjaciela, dopędziliśmy baterię i z nią już dojechaliśmy do Pyszna: bateria poszła na stanowiska, a ja do dowództwa dywizjonu, gdzie prócz Romiszewskiego byli jeszcze Bobiatyński i dowódca I brygady piechoty płk Bejnar (ten już na odjezdnym). Usłyszałem ostatnie słowa pułkownika: „Grozi nam odcięcie od Dokszyc z południowego wschodu”. Po odjeździe pułkownika zapytałem Bobiatyńskiego: „Więc jak, mamy się bronić tutaj, czy cofać się dalej?”. „Naturalnie, że bronić. Pytanie tylko, jak długo. Będzie to zależeć od II brygady: czy uda się jej zatrzymać natarcie nieprzyjaciela, czy nie? Walą tam podobno duże siły bolszewickie na Dokszyce”. „Dlatego przesunąłem tam 2 baterię – wtrąca Remiszewski. – A ty – mówi do mnie – będziesz musiał wspierać i wileński, i miński pułk piechoty”.