17 październik
Komunika Sztabu Generalnego z dnia 17 października:
„Na północnym skrzydle wojska nasze w dalszym ciągu posuwa się, aby w myśl układu rozejmowego osiągnąć granicę łotewską.
Nieprzyjaciel, zniechęcony dotkliwymi stratami, jakie poniósł w ciągu ostatnich dni, nie stawia silniejszego oporu.
Naczelne Dowództwo z uznaniem podkreśla świetną pracę bojową północnej grupy jazdy, pod dowództwem pułkownika Strzemińskiego i podpułkownika Nieniewskiego, która w dniach od 11 do 14 bm., wśród bezustannych walk, przebyła przestrzeń blisko 200 km.
W bitwach pod Radoszkowiczami, Ilją, Krzywiczami i Dołhinowem grupa ta dokonała rozbicia trzech dywizji sowieckich, zdobywając około 1500 jeńców (w tym 40 oficerów), sztandary, tabory, 2 działa, 30 karabinów maszynowych i przeszło 3000 karabinów ręcznych.
W okręgu Mińska oddziały nasze wycofują się na linię rozejmową. Czołowy oddział puku 55 piechoty, który pod dowództwem pułkownika Paszkiewicza wtargnął przejściowo do miasta, zdobył tam kilkanaście karabinów maszynowych.
Na Polesiu obsadziliśmy Domanowicze, Żytkowicze i Piererów.
Pod Zwiahlem oddziały nasze odparły zaciekłe ataki nieprzyjaciela, który skoncentrował w tym okręgu znaczniejsze siły.
Oddział nieprzyjacielski zaatakował i zajął przejściowo Ostropol. Miasto uległo gruntownemu zniszczeniu; ludność żydowska została wymordowana przez bolszewików”.
Fragment meldunku sytuacyjnego porannego dowództwa 4. Armii:
„Grupa płk. Paszkiewicza, która maszerowała na Mińsk odpierając kontratakami nieprzyjaciela usiłującego odciąć w walce na bagnety ba ulicach, zajęła Mińsk witana owacyjnie przez wszystkich, nie wyłączając i Żydów. Ludność wznosiła okrzyki na cześć Nacz. Wodza i Wojska Polskiego. Zdobycz ogólna wynosi 100 jeńców, 18 KM, jedno działo 300 wagonów, liczne tabory z końmi, dużo broni ręcznej i amunicji. Uwolniono z niewoli bolszewickiej około 300 żołnierzy polskich, wziętych do niewoli, i kilku oficerów, więzionych w Mińsku. Około 100 żołnierzy chorych zakaźnie, znalezionych w szpitalach oddziały musiały pozostawić. Wiadomość o opuszczeniu miasta i odejściu na linię rozejmową przyjęta została przez ludność z głębokim smutkiem i ogromnym niepokojem o swą przyszłość. Dużo rodzin opuściło miasto razem z naszymi oddziałami”.
Kornel Krzeczunowicz podsumowuje zakończenie wojny:
„Na wszystkich frontach nasze wojska stanęły na pozycjach wysuniętych daleko na wschód od linii wyznaczonej przez umowę o zawieszeniu broni.
Odtąd interesowało nas jedno tylko pytanie: czy wygraliśmy wojnę? Dziś możemy dać krótką odpowiedź: wygraliśmy wojnę, ale przegraliśmy pokój. Pertraktacje wzięły w swoje ręce stronnictwa polityczne, a wiadomo, że demokracji, zapatrzonej w wolę wyborców, brak siły do przeprowadzenia dalekowzrocznej polityki. Nasze stronnictwa reprezentowały w Rydze rzeczywiste zmęczenie narodu sześcioletnią wojną, podczas gdy Rosję reprezentowała dyktatura nieczuła na cierpienia własnych ludów. Był to fałszywy stosunek sił, bo Rosja, była od nas bardziej zmęczona i wyczerpana. Nie było powodu do tak kompromitujących ustępstw, jak zdrada naszych sprzymierzeńców przez uznanie komunistów ukraińskich za reprezentację tego nieszczęsnego narodu.
Niestety byliśmy nie tylko politycznie słabi. Byliśmy niezdolni do dalszego prowadzenia wojny na skutek całkowitego wyczerpania zaopatrzenia materiałowego. Nie tylko Ukraińcy zostali zdradzeni. Przede wszystkim zdradzona była Polska, porzucona przez mocarstwa zachodnie. Od jesieni 1919 r., po dojściu do przekonania – na skutek klęski «białych» Rosjan – że wojna z komunistyczną Rosją «nie opłaca się», dokonały one zwrotu o 180 stopni, zapragnęły handlu z niedawnym nieprzyjacielem. A my – niestety – bez ich pomocy finansowej i sprzętowej dalej wojować nie mogliśmy”.
Wilhelm Wilczyński o wycofaniu na linię rozejmową:
„Kwatery w miejscowości Dworyszcze. Noc upływa w całkowitym spokoju.
W związku z telefoniczną wiadomością, że przewidziana granica Polski ma przebiegać na naszym odcinku wzdłuż rzeki Rybczanka, dowództwo Grupy Operacyjnej «Mir» (tak się nasza grupa nazywa) zarządziło wycofanie naszych oddziałów więcej na zachód. Nasz baon (III z 5 Pułku Piechoty Legionów) w myśl nowych tych rozkazów, o godzinie 7 wymaszerowuje do miejscowości Czyrewicze, gdzie pozostaje nadal jako rezerwa I Brygady Piechoty Legionów.
II batalion 5 Pułku Piechoty Legionów przechodzi do miejscowości Słobódka i obsadza odcinek Udra–Słobódka–Cyganowo.
I batalion 5 Pułku Piechoty Legionów zajmuje odcinek Raukucewicze–Bachmatówka.
Pogoda zaczyna się robić coraz bardziej wstrętna. Pada śnieg z deszczem, przy czym wieją silne, przejmujące wiatry. Dużo żołnierzy, na skutek braku płaszczy i kocy, choruje z przeziębienia. Jak to dobrze, że kończymy wojnę, której mamy naprawdę dość. Jesteśmy zmęczeni ostatnimi wysiłkami, szczególnie marszowymi, i tęsknimy do odpoczynku. Nieprzyjaciel oczywiście siedzi spokojnie i dość daleko od nas, gdyż kontaktu z nim nie posiadamy żadnego”.