Rozpoczęła się ofensywa Tuchaczewskiego

lz mapa1

4 lipiec

Generał Kazimierz Sosnkowski ogłosił przepisy dotyczące werbunku do armii ochotniczej.

Rozpoczęła się druga ofensywa Tuchaczewskiego

 

Komunikat Sztabu Generalnego za dzień 4 lipca:

„Dziś o świcie przeszedł nieprzyjaciel w rejonie na północ od toru kolejowego Mołodeczno-Połock do dawno oczekiwanego generalnego ataku. Na wąskim odcinku między jeziorami Szo a Szade skoncentrowali bolszewicy 5 wyborowych dywizji piechoty, zasilonych znaczną ilością czołgów, aut i pociągów pancernych. Zacięta walka rozwija się. Dobre ugrupowanie naszych rezerw nie pozwoliło bolszewikom złamać naszej linii w pierwszym uderzeniu, do czego za wszelką cenę dążyli.

Wzdłuż Berezyny ożywiona działalność artylerii.

Nad Prypecią oddziały pułku strzelców suwalskich i 22 p. piechoty wyparły nieprzyjaciela ze Skrygałowa i Bałszewicz.

Na Uborci nieprzyjaciel, skoncentrowawszy na wąskim odcinku całą 25 dyw., zaatakował nasze pozycje. 27 pp bohatersko bronił się aż do podejścia rezerw, następnie w brawurowym kontrataku odparł nieprzyjaciela, który w popłochu wycofał się na Zamysłowicze, ponosząc ogromne straty. Oddziały nasze zdobyły 8 karabinów maszynowych i wzięły kilkudziesięciu jeńców.

Na wschód od Równego oddziały nasze zmuszone zostały przez manewr kawalerii Budionnego, która zajęła Ostróg, do wycofania się z Horynia; walki w rejonie Równego i Zdołbunowa trwają.

Zacięte walki na północ od Starokonstantynowa rozwijają się dla nas pomyślnie. Pod Butowcami rozbite zostały oddziały kawalerii bolszewickiej. W ręce nasze wpadły 2 działa i znaczna zdobycz.

Nieprzyjaciel, który naprawił tor na linii Żmerynka-Bar, poprowadził wzdłuż toru atak przy pomocy kilku pociągów pancernych i zmusił nas do opuszczenia stacji Komarowce. Nasz pociąg pancerny „Gen. Iwaszkiewicz” po bohaterskiej walce z pancernikami bolszewickimi, wycofał się w kierunku Deraźni.

Ataki nieprzyjacielskie na odcinku wojsk nieprzyjacielskich zostały odparte”.

 

Lucjan Żeligowski o początkach ofensywy Tuchaczewskiego:

„Oczekiwane natarcie rosyjskie rozpoczęło się rankiem 4 lipca po uprzednim silnym przygotowaniu artyleryjskim jednocześnie na całym froncie 1 armii.

Już w godzinach południowych było wiadome, że grupa Sawickiego cofa się, stawiając zacięty opór. Odwrót ten otworzył drogę wzdłuż Dźwiny, jak gdyby odsłonił cały teren. Grupa Sawickiego, zamykająca wąską cieśninę między jeziorem Jelnia a Dźwiną – otworzyła niejako ujście, którym mógł przejść swobodnie korpus kawalerii. Toteż pomaszerował on wzdłuż Dźwiny na nasze tyły. Również godzinach południowych stało się wiadome, że nasz sąsiad z prawej strony. VII brygada rezerwowa, pobita, cofa się na zachód, droga zaś do Głębokiego, a z tym łączność z dowództwem armii, jest przerwana. Na froncie 10 dywizji wszystkie ataki zostały krwawo odparte i dywizja w całości utrzymała swoje pozycje.

 

Kornel Krzeczunowicz o efektach pomocy dla łączności:

„Mój szwadron (4/8) zostaje wyznaczony do ratowania radiostacji, która w nocy ustawiła swój wysoki maszt na wzgórzu po południowo-wschodniej stronie wsi i znajduje się między frontami. Wypadam ławą ze wsi, w ciągu kilku minut przepędzam patrole nieprzyjacielskie, po czym nakazuje ułanom pomoc „radiotom” w składaniu i załadowaniu masztu. Czynność ta zostaje wykonana niezwykle szybko i radiostacja bezpiecznie odmaszerowuje, ja zaś dołączam do pułku w marszu przez las w kierunku Kołodzianki, przekonany, że dokonałem wielkiego czynu. Trzeba było dwudziestu lat i przypadkowego spotkania w Szkocji w 1940 r. majora łączności Jana Zgorzelskiego, abym usłyszał całą prawdę. Gdy po kilku obojętnych rozmowach dowiedziałem się, że w 1920 r. był jako podchorąży dowódcą radiostacji pod Tajkurami, nie omieszkałem pochwalić się, że to ja go w tym dniu uratowałem. Ku mojemu największemu zdziwieniu ponuro popatrzył na mnie, po czym wycedził przez zęby: „Dziękuję za taką pomoc; radiostacja w tym dniu przestała istnieć”. Okazało się, że moi gorliwi ułani tak pogięli delikatne teleskopowe rury masztu, że był nie do użycia”.

 

lz mapa1