Naczelny Wódz kontroluje stan fortyfikacji na przedmościu Warszawy. Czechosłowacja nie przepuści transportów z materiałem wojennym dla Polski

9 sierpień

Naczelny Wódz sprawdził stan fortyfikacji przedmościa Warszawy.

Czechosłowacki premier Benes oświadcza, że jego kraj nie przepuści transportów z materiałem wojennym dla Polski.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 9 sierpnia:

„Oddziały nieprzyjacielskiej kawalerii nadal naciskały na linię kolejową do Mławy, zajmując chwilowo Ciechanów.

Między Bugiem a Narwią sytuacja bez zmiany.

Na wschód od Siedlec oddziały nasze dokonują planowanego przegrupowania.

Na północ od Brodów w rejonie Stanisławczyka nieprzyjaciel zachowuje się aktywnie i usiłuje atakować w kierunku zachodnim.

Oddziały nasze, które zajęły Brody, rozwijając swą akcję, wyparły nieprzyjaciel a z Radziwiłłowa. W ataku tym zdobyto baterię dział i 4 karabiny maszynowe.

Między Strypą a Seretem w rejonie Kokutkowiec i Kozaczowa oddziały nasze rozbiły znaczniejsze siły nieprzyjacielskie, biorąc przeszło 400 jeńców, kilka karabinów maszynowych i kancelarię pułku”.

 

Władysław Jędrzejewski o poziomie wyszkolenia ochotników:

„We wsi Trzcianka widzieliśmy odwód dywizji gen. Żeligowskiego, w rejonie zaś wsi poręba natrafiliśmy na oddział ochotniczy. Oddział ten w nocy zbudował na odcinku wcale niezłe rowy strzeleckie, jednakowoż za głębokie. Przechodząc wzdłuż tych rowów, zwróciłem na ich nadmierną głębokość uwagę jednego z ochotników, chłopca może lat 17, radząc mu nasypać na spód rowu trochę piasku, bo wtedy łatwiej będzie mógł mierzyć i strzelać do nieprzyjaciela. Na to chłopak ów odpowiedział mi, że jeśli to zrobi tak, jak mu radzę, to dla niego będzie gorzej, bo nieprzyjaciel może go zobaczyć. Odparłem mu, że przy tej głębokości on sam nie będzie mógł strzelać do nieprzyjaciela. Na to chłopiec ów wnet położył karabin na wał i nie celując, wystrzelił do góry, przy czym z zachwytem w twarzy powiedział mnie: «I mogę strzelać, i jestem ukryty». Kilku znów chłopców w tym rowie strzeleckim znalazłem takich, którzy wcale nie wiedzieli, jak z lufy karabinu wydobyć łuskę naboju, która od dnia poprzedniego po wystrzale w lufie pozostała. Inni znów ochotnicy, jak to przechodząc rowami strzeleckimi stwierdziłem, mieli karabiny bez zamków, zamki zaś od karabinów mieli w kieszeniach, bo wyjąwszy je poprzedniego dnia z karabinów, nie umieli ich z powrotem włożyć, wielu ochotników nie miało już wcale zamków do karabinów, bo wprawdzie poprzedniego dnia wyjąwszy je i nie umiejąc na powrót włożyć, schowali je do kieszeni, ale przy pośpiesznym odwrocie, jaki poprzedniego dnia na ich odcinku miał miejsce, zamki owe powypadały im z kieszeni i zgubiły się. Jednego chłopca zapytałem: «Masz na nodze nowy trzewik, a druga noga bosa, gdzie twój drugi trzewik?». Odpowiedział mi: «Gdy z tamtej wsi wczoraj uciekaliśmy, po drodze zgubiłem». Inny znów ochotnik bosy na moje pytanie, gdzie podział trzewiki, odpowiedział mi, że podczas wczorajszej ucieczki z poprzedniej pozycji trudno było biec w trzewikach, a więc nowe trzewiki porzucił w błocie”.

 

Mieczysław Lepecki o transporcie kolejowym do Lublina:

„Dnia 9 sierpnia oddaliśmy ostatecznie odcinek grupie mjr. Bystrama, składającej się z dwóch pułków jazdy, załadowaliśmy się na pociąg, po czym ruszyliśmy przez Galicję do Lublina.

Wszędzie po drodze spotykaliśmy poważne i zastraszone twarze. Wszędzie pytano się nas:

– Jak tam na froncie? Czy może polepszyło się nieco?

W przeciwieństwie do cywilów, miny mieliśmy tęgie. Żołnierz przyzwyczajony do zwycięstw, nawet w odwrocie, nie mógł wydziwić się posępnemu nastrojowi w kraju i był pełen jak najlepszych nadziei. Lubił też się przechwalać, że jak 1. Dywizja pojedzie pod Warszawę, to zaraz położenie na froncie się polepszy.

Najgorzej było z mundurami i obuwiem, a zwłaszcza z obuwiem. Ubranie otrzymane w Kijowie zniszczyło się już zupełnie i żołnierze świecili podartymi kolanami i łokciami. Ja sam, aczkolwiek byłem oficerem i dowódcą kompanii, miałem jedno kolano zupełnie wydarte, a bluzę tak brudną, że gdy się rozebrałem, co zresztą zdarzało się dość rzadko, to mogłem ją postawić, jakby jaki posąg.

Koleją jechaliśmy 48 godzin”

 

Jan Fudakowski o odpowiedzialności i fantazji dowódcy:

„Z tego okresu utkwiło mi w pamięci zdarzenie na patrolu z plut. Witkowskim. Wyszliśmy drogą na skraj lasu, przed sobą mieliśmy, w odległości jednego kilometra, wioskę położoną przy torze kolejowym i małej stacji. Z oddali było widać podejrzany ruch wsród chałup, ale trudno stwierdzić, czy to nasi czy bolszewicy. Witkowski, dowódca patrolu, złożonego z jednej sekcji, wycofał nas w zarośla na skraju lasu, a sam – zawoławszy, że zaraz wróci – ruszył z kopyta drogą wprost ku wsi. Wkrótce znikł nam z oczu wśród zabudowań, zaraz potem usłyszeliśmy krzyki i kilka strzałów. Po chwili ujrzeliśmy, jak nasz śmiałek wypadł na swej skarogniadej klaczy na pole koło stacji kolejowej i zatoczywszy łuk po otwartej przestrzeni wrócił ku nam.

Taki to on był: odważny i zawadiacki a przy tym wesoły jak szczygieł i niezawodny kolega. Nie chciał niepotrzebnie narażać ułanów i użył tym razem iście sienkiewiczowskiego sposobu dla spatrolowanie tej miejscowości. Okazało się, że we wsi było pełno bolszewickich piechurów i jakieś tabory. Gdy wpadł tam galopem, zaskoczenie było całkowite, gdy zaczęli go łapać i strzelać, było już za późno, umknął bezkarnie”.