Bolszewicy odpowiadają na brytyjską notę. Gen. Szeptycki zmienia miejsce postoju sztabu

17 lipiec

Gen. Stanisław Szeptycki przeniósł swój sztab do Wołkowyska.

Rząd bolszewicki odpowiedział na notę Wielkiej Brytanii dotyczącą pertraktacji w sprawie zawieszenia broni. Uznał, że Wielka Brytania nie posiada moralnego prawa do pośredniczenia w tej sprawie i zadeklarował, że jest skłonny do bezpośrednich negocjacji z Polską.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 17 lipca:

„Oddziały bolszewickie prowadzą dalszy zaciekły atak wzdłuż toru kolejowego Wilno-Grodno. Obecnie toczą się ciężkie walki w rejonie Klępacz i Lejpun.

Wzdłuż linii kolejowej Mołodeczno-Lida zacięta walka nie ustaje. Pod przewagą sił nieprzyjacielskich oddziały naszej piechoty odstępują w kierunku Lidy, walcząc uporczywie o każdą piędź ziemi. Dziś o godz. 1-ej nieprzyjaciel przednimi oddziałami zajął Kirajnowce i Nowosiółki.

Na południowym Polesiu pociąg pancerny „Piłsudczyk”, prowadząc wywiad linii kolejowej, natknął się na silny oddział bolszewicki z trzech rodzajów broni. Pociąg nasz został otoczony przez przeciwnika i przez dłuższy czas znajdował się pod krzyżowym ogniem artylerii i karabinów maszynowych. Po nadejściu posiłków „Piłsudczyk” przerwał otaczający pierścień oddziałów nieprzyjacielskich i, zadawszy w zaciętej walce poważne straty przeciwnikowi, powrócił bez strat.

Wzdłuż linii Styru oparto pomyślnie wszystkie, miejscami bardzo silne ataki bolszewickie, dążące do sforsowania linii tej rzeki. Nieprzyjaciel poniósł na tym odcinku bardzo ciężkie straty i nie zdołał osiągnąć ani jednego nawet lokalnego sukcesu.

Walki w rejonie Dubna przybierają dla nas charakter pomyślny. Znaczne oddziały kawalerii nieprzyjacielskiej, nie wytrzymując naporu naszej piechoty, wycofują się na północny wschód. Nasze eskadry bojowe skutecznie bombardowały cofające się kolumny przeciwnika.

Oddziały gen. Szymańskiego przeprowadziły wypad z Krzemieńca na Katerburg, Jankowce i Gorynkę, wypędzając nieprzyjaciela z tych miejscowości.

Na Zbruczu, na przyczółku mostowym Frydrychówki odparto atak aut pancernych i piechoty nieprzyjacielskiej”.

 

Kazimierz Świtalski o rozmowach Komendanta z Petlurą:

„Petlurze Komendant tłumaczył, że vis maior, jaką jest opinia Europy, przeszła do porządku dziennego nad Ukrainą. Taktyką naturalną jest osłabienie vis maior i robienie „durchbruchu” gdzie indziej. Teraz w tej chwili Polska przeciwstawić nic nie może tej vis maior. Wobec tego Ukraińcy sami muszą stwarzać fakty dokonane, które by dowiodły, że Ukraina istnieje. Takim faktem byłoby powstanie, które powinna zrobić Ukraina.

Petlura chciał, by rozpocząć kwestię Galicji Wschodniej. Komendant odpowiedział, że tu vis maior jest opinia Polski. Na mobilizację w Galicji Wschodniej nie zgodził się”.

 

Lucjan Żeligowski o pobycie w Lidzie:

„Gdy 17 lipca dochodziliśmy do Lidy, zaatakowały dywizję oddziały nieprzyjacielskie, które odniosły uprzednio znaczne powodzenie w walkach z naszą 17 dywizją piechoty pod Gieranonami. Po oczyszczeniu sobie przejścia przez mosty na rzece Żyźmie XIX brygada weszła do Lidy, a XX zaś stanęła na trakcie wileńskim.

Wobec tego, że w rejonie Lidy skoncentrowała się znaczniejsza liczba oddziałów, wyższe dowództwa planowały akcję o charakterze zaczepnym. Do tego jednak nie doszło. Sztabu armii już tam nie było, a Lidę ostrzeliwało kilka polowych dział rosyjskich. W mieście i na dworcu panował nastrój paniczny”.

 

Władysław Broniewski o powrocie do swojej kompanii:

„Od dwu dni nareszcie objąłem na stałe dowództwo 8 kompanii. Jak by nie było, moje sprawy personalne lepiej stoją niż przed dwoma miesiącami: do kadry się nie dałem wyrzucić, kompania po moim odejściu spadła na wartości, zwłaszcza bojowo, mnie zaś wędrówka po tylu kompaniach dała dużo praktyki i wyrobienia. W rezultacie wróciłem tam, skąd wyszedłem, mimo że wcale się o to nie starałem.

Piszę w marszu z Kołek na Rożyszcze – będziemy tam obsadzać odcinek.

Na północy źle: Mińsk, Mołodeczno, Smorgoń wzięte. Czytałem wczoraj gazety do 14 bm. Grabski wrócił w konferencji w Spa przywożąc wieści o warunkach angielskich, na które się zgodził. Wilno ma być oddane, zdaje się, Litwinom, cofnąć się mamy 200 km na zachód od Berezyny i kwestia Galicji Wschodniej ma być omawiana. Jednym słowem, warunki fatalne, na które nikt się nie zgodzi. Czas by już, żeby Dziadek przestał w polityce krępować się panami Grabskimi. Armia ochotnicza tworzy się na gwałt – boje się tylko, czy nie zaszkodzi jej partyjniactwo (Bóg i Ojczyzna)”.