Wróg zajmuje Lidę i zbliża się do Grodna

18 lipiec

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 18 lipca 1920 r.:

W rejonie Lidy toczą się zażarte walki, Lida została przez nieprzyjaciela zajęta.

Na wschód od Nowogródka, Baranowicz i kanału Ogińskiego trwają walki z podsuwającym się nieprzyjacielem.

Na południowym Polesiu grupa wypadowa dywizji podhalańskiej wyparła silną obsadę bolszewicką i zajęła wieś Dąbrowicę.

Na przedpolu Styru nieprzyjaciel prowadzi energiczną akcję1) wywiadowczą i przegrupowuje się do generalnego ataku w kierunku Kowla.

W rejonie Dubna oddziały 18 dyw. p. sforsowały most na Ikwie, zmuszając oddziały nieprzyjacielskie do wycofania się na wschód.

Całodzienne energiczne ataki nieprzyjaciela na Krzemieniec i Husiatyn zostały odparte”.

 

Jan Romer o zdaniu dowództwa 6. Armii:

„18 lipca zanosi się znowu na większą akcję Budionnego pod Dubnem-Młynowem, jednak w mniejszych znacznie rozmiarach niż 12 lipca. Jednej brygadzie 4. Dywizji udało się nawet przedrzeć się na Beresteczko i zagrozić Radziwiłłowi, ale ją odparto. Operacji tej już dalej nie likwidowałem, bo tymczasem wrócił gen. Iwaszkiewicz z urlopu i odebrał ode mnie dowództwo VI Armii”.

 

Jerzy Jaklicz o dowodzeniu pułkiem:

„Więc mam 25 pp od dni pięciu. Być dowódcą dobrego pułku na froncie, to chyba najmilsza funkcja w wojsku, naturalnie w czasie wojny. Urządziłem już dwa ataki, teraz oczekuję ataku bolszewickiego. Dlatego nie śpię, bo normalnie o 10-tej już śpię., wstaję natomiast o 3-ej. Mam odcinek 14 km i bodaj najważniejszy na odcinku Zielińskiego. Walą do mnie bolszewicy z czterech dział, a ja do nich z szesnastu. Cały dzień włóczę się po okopach, w nocy wyczyniam ataki, gadam z żołnierzami, jednym słowem czuję się w swoim żywiole.

Godz. 3.15 rano. Przed 20 minutami rozpoczął się atak bolszewicki. Wieś Babki 200 m przed naszą pozycją cała w ogniu, biedni ludziska, zdaje się, nie zostanie ani jedna chałupa. Strzelanina pierwszorzędna: artyleria nasza – ich – kaemy, wszystko w cudownie pięknym rozgwarze, ale koniec, bo muszę telefonować.

—

W czasie bitwy byłem już w silnym niepokoju, bo bolszewicy wdarli się do okopów, przerwali zasieki druciane, kontratakiem jednak zostali odparci. Straty mają bardzo ciężkie. Siekliśmy i gnaliśmy artylerią i kaemami, przykro było patrzeć, jak to bractwo kładło się na ziemi. Placówka na cmentarzu, ciemno, poprzewracane groby, przed cmentarzem dogasa wieś spalona dziś rano. Obrazek z Sienkiewicza, mający dużo uroku i potęgi.

Zgnębiony jestem wiadomościami, jakoby Rada Obrony Państwa przyjęła warunki Lloyd George’a, których podstawą jest linia Zbrucza i Bugu. Jeśli to prawda, to chyba przyjdzie sobie w łeb strzelić. Na to człowiek wojuje lat tyle, karku ochotnie nastawia, bije się w Białej Rusi, Litwie, wschodniej Galicji, aby w rezultacie wszystko to oddać. Myśląc o tym zdaje mi się, że oszaleję albo rozniecę rokosz w wojsku i będę się bił do upadłego”.

 

Izaak Babel o wykonywaniu rozkazów przez bolszewików:

„Przyszedł rozkaz z dowództwa Południowo-Zachodniego frontu, że jak wejdziemy do Galicji – pierwszy raz sowieckie wojska przechodzą granicę – mamy dobrze odnosić się do ludności. Wkraczamy nie do krajów zdobytych, ta ziemia należy do galicyjskich robotników i chłopów, tylko do nich, przychodzimy, aby pomóc im we wprowadzeniu ustroju sowieckiego. Rozkaz ważny i rozumny, czy wykonają go nasze kurołapy? Skądże”.