1 wrzesień
Wojsko Polskie wkracza do Suwałk.
Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 1 września:
„Na północnym skrzydle sytuacja bez zmiany. W centrum 3. Armia odniosła szereg poważnych sukcesów nad armią konną Budionnego.
Armia ta, będąca najlepszą operacyjną jednostką Sowdepii, otrzymała bezwzględny rozkaz przerwania naszego frontu w rejonie Zamościa i marszu na Lublin łącznie z wojskami 12. Armii sowieckiej, które również przejść miały do działań zaczepnych w kierunku Chełma.
Dzięki świetnej akcji wypadowej oddziałów, ugrupowanych wzdłuż Bugu, ofensywa 12. Armii została udaremniona.
Koncentrujące się w rejonie Piszczy, Smolar i Jagodyna wojska sowieckie, nie wytrzymując natarcia, rozpoczęły szybki odwrót, pozostawiając w naszym ręku licznych jeńców. Pułk 25 piechoty w tej akcji zdobył 2 działa z zaprzęgami, 6 karabinów maszynowych i kolumnę amunicyjną.
Budionny dnia 29 sierpnia dotarł do Zamościa, gdzie napotkał zdecydowany opór pułku 31 piechoty i oddziałów 6. Dywizji ukraińskiej.
Jakkolwiek dzięki bohaterskiej postawie tych oddziałów, rozpęd ofensywy nieprzyjaciela został nieco zahamowany, w ciągu dnia 30 i 31 sierpnia armia konna posunęła się znacznie naprzód, docierając czołowymi kolumnami do Sławęcina, Łazisk i Białowód.
Pierwszą klęskę zadały nieprzyjacielowi oddziały 2. Dywizji Legionów w rejonie Grabowca, rozbijając doszczętnie jedną brygadę i biorąc z górą 200 jeńców do niewoli.
Decydującą rolę odegrała w bitwie grupa pościgowa generała Stanisława Hallera, która od paru już dni, znajdując się na tyłach Budionnego, z niezwykłą zaciętością posuwała się w ślad za głównymi jego siłami i dnia 31 sierpnia uderzyła w kierunku na Zamość od wschodu.
Budionny, widząc grożące mu niebezpieczeństwo, rozpoczął gwałtowny odwrót, napotykając wszędzie silny opór okalających go naszych oddziałów.
W okolicy Wolicy Śniatyckiej, Miączyna i Zawalewa wywiązały się nieustanne ostre walki, w których poszczególne dywizje nieprzyjacielskie, nie bacząc na olbrzymie straty, parokrotnie ponawiały swe szarże kawaleryjskie.
Armia konna w walkach tych została rozbita: poszczególne oddziały, które zdołały się przedrzeć, znajdują się w trakcie bezładnego odwrotu. Nasza dalsza akcja pościgowa rozwija się pomyślnie.
Wśród zabitych bolszewików rozpoznano szefa sztabu 4. Dywizji, dwóch dowódców brygad, kilku dowódców pułków i 12 komisarzy.
Oddziały nasze wzięły znaczną zdobycz: 1. dywizja jazdy 7 armat częściowo z zaprzęgiem, 13, dywizja 2 armaty, znaczną ilość karabinów maszynowych, wozów, transport amunicji artyleryjskiej, orkiestrę, kancelarię pułkową itp.; grupa majora Czaplińskiego z 2. Dywizji Legionów 2 ciężkie działa oraz bogaty materiał wojenny.
Na wschód od Lwowa oddziały nasze odrzuciły nieprzyjaciela za linię Bugu, zdobywając trzy działa, 6 karabinów maszynowych oraz kilkudziesięciu jeńców”.
Józef Jaklicz w liście do żony:
„Jestem, pełen radości i zadowolenia. Wczoraj urządziłem z całym pułkiem jednodniowy wypad i wziąłem dwie armaty kompletne, ok. 10 kaemów i dużo innej zdobyczy. Ciekaw jestem czy umieszczą mnie w komunikacie. Podobno byłem w komunikacie z 25.8. Gazet od 10.8 nie widziałem. Poza tym podany jestem do Virtuti Militari.
(…)
Batalion, który zdobył armaty, zrobił mi po powrocie z wypadu gorącą owację. Są dnie, w których przez cały dzień śpię, bo nie mam nic do roboty. Czasem robię wypad, poza tym monotonia beznadziejna”.
Nie odpoczywa Kornel Krzeczunowicz:
„Nie ma wypoczynku dla zmordowanych całodzienną bitwa pułków 1 Dywizji Jazdy. Nocą otrzymany rozkaz przewiduje, że 6 Brygada niezwłocznie zajmie odcinek rzeki Huczwa między Wakijowem i Tyszowcami włącznie. Brygada natychmiast wyrusza główną kolumną do Przewala. O świcie osiąga wyznaczony jej rejon, ale wszystkie przeprawy zastaje już zajęte przez nieprzyjaciela. 7 Brygada ma przejść do rejonu Zubowicze (8 pułk) – Przewale (reszta brygady), z tym że 8 pułk ma obsadzić wszystkie przeprawy przez linię błot Komarów–Wakijów. Na tyłach wystarczą patrole obserwacyjne, ale bliżej nieprzyjaciela wysyłam całe szwadrony z km-ami: 3 szwadron do Swaryczowa, 4 szwadron do Perespy. Ten ostatni od razu natyka się na patrole nieprzyjacielskie, które jednak nie odważają się na próby przeprawiania się.
W ciągu 1 września wyprzedzają nas kolumny 13. Dywizji Piechoty maszerujące w tym samym kierunku: północna kolumna do Honiatycz, południowa do Przewala. Moje szwadrony – także, 5 który w południe zluzował przemęczony 4 – mogą powrócić do Zubowicz na pierwszą po bitwie spokojną noc. Dołącza również z dawna oczekiwana marszówka, licząca 180 szabel, cenne wzmocnienie naszych przerzedzonych szeregów”.
Wilhelm Wilczyński o odznaczeniach dla żołnierzy 5 pp Legionów:
„W dniu dzisiejszym o godzinie 9 odbyła się w Janowie uroczystość dekorowania orderem Virtuti Militari, dokonana przez dowódcę armii generała Śmigłego-Rydza. Z naszego baonu I 5 Pułku Piechoty Legionów zostają dekorowani: kapitan Hozer, dowódca baonu; podporucznik Pfeiffer, dowódca 1 kompanii; podporucznik Białkowski, dowódca 2 kompanii oraz trzech żołnierzy, żaden jednak z 4 kompanii”.
