Decyzja o reorgsanizacji Grypy Jazdy. Józef Piłudski wyjeżdża na spotkanie z atamanem Petlurą

15 lipiec

Naczelny Wódz wyjechał do Zamościa, gdzie spotkał się z atamanem Petlurą oraz dokonał reorganizacji Grupy Operacyjnej Jazdy.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 15 lipca:

„Na północy po zaciętych atakach kolumny bolszewickie opanowały Smorgoń, a następnie, posuwając się na południe i wschód, zajęły Ośmiany. Obecnie walki toczą się na linii rzeki Olszanki.

Gwałtowne ataki bolszewickie, prowadzone w tym rejonie na Wiśniew, po bohatersku odparły oddziały dywizji litewsko-białoruskiej.

Na wschodnim skraju puszczy Nalibockiej w rejonie Iwieńca nasze oddziały odparły pomyślnie atak kawalerii nieprzyjacielskiej. W rejonie na północny wschód od Słucka piechota poznańska stoczyła pomyślną walkę z pułkami drugiej dywizji strzelców bolszewickich. Nieprzyjaciel poniósł znaczne straty. Wśród wziętych jeńców znajduje się komisarz brygady.

Na Polesiu na południe od jeziora Kniaź w rejonie Bielewa odparte zostały silne ataki bolszewickie, przy czym nieprzyjaciel pozostawił w naszym ręku kilkudziesięciu jeńców.

Na linii kolejowej Łuniniec-Sarny pociąg pancerny „Piłsudczyk”, posiłkowany przez oddziały piechoty, prowadząc ostry wywiad linii kolejowej, stoczył zaciętą walkę pod wsią Kołki i zmusił nieprzyjaciela do opuszczenia obsadzonych przez niego linii obronnych.

Na przedpolu Styru drobne utarczki.Silniejsze ataki bolszewickie na Łuck w rejonie Terenna i Żydyrii zostały odparte. Nieprzyjaciel, atakując Terenno, wycofał się na wschód, ścigany przez nasze oddziały.

Walki w rejonie Dubna i Krzemieńca, rozpoczęte 14 bm. trwają w dalszym ciągu. Oddziały nieprzyjaciela, które pod naszym naporem ustąpiły z Dubna, przechodzą do zaciętej kontrakcji.

Na południe do tego rejonu nieprzyjaciel bezustannie i z uporem atakuje nasze pozycje pod Wyszgorodkiem”.

 

Jan Romer o niedomaganiach łączności:

„Łączność w dywizjach była w zupełności niedostateczną, nie tylko w czasie odwrotu, ale nawet po osiągnięciu przez dywizje przepisanych, ostatecznych etapów.

Z wyjątkiem 12. Dywizji posuwającej się wzdłuż toru kolejowego Tarnopol-Płoskirów i armii ukraińskiej, z którą łączność utrzymywaliśmy za pośrednictwem „Polskie ekspozytury przy rządzie ukraińskim” (gen. Serda), nie mogliśmy z dywizjami nawiązać łączności, mimo że miały one przepisane etapy odwrotu i miejsca postoju, mimo że dowództwo armii szukało łączności nie tylko telefonicznie, ale i przez specjalnie wysyłanych oficerów łączności. Jeden z tych oficerów (rtm. Drozdowski), który miał nawiązać łączność z 13. Dywizją Piechoty i 10. Brygadą Piechoty (w Krzemieńcu), tuż koło Krzemieńca dostał się do niewoli, stracił „szyfr”, który z sobą wiózł i został później szczęśliwym trafem odbity”.

 

Izaak Babel o odezwie Józefa Piłsudskiego:

„Nasze jednostki półtorej wiorsty od Łucka. Armia szykuje się do kawaleryjskiego natarcia – koncentruje siły pod Lwowem, podciąga pod Łuck.

Znaleźliśmy odezwę Piłsudskiego – rycerze Rzeczy Pospolitej. Wzruszająca odezwa. Bieleją kości na mogiłach pięciu pokoleń obrońców, nasze ideały, nasza Polska, nasz jasny dom, nasza ojczyzna patrzy na was i drży, nasza młoda wolność, jeszcze jeden wysiłek, pamiętamy o was, wszystko dla was żołnierze Rzeczy Pospolitej.

Wzruszające, smutne, nie ma żelaznych, bolszewickich argumentów – żadnych obiecanek i te słowa – porządek, ideały, wolne życie. Górą nasi!”.

 

Kazimierz Sokołowski o pierwszym dniu w wojsku:

„Przed 5 byliśmy w Rembertowie i z dowcipem lub piosenką na ustach wkroczyliśmy do baraków, gdzie zastaliśmy wielu naszych dawnych kolegów. Zarejestrowano nas, dano odpocząć i zjeść kolację, złożonej z marnej kawy i doskonałej zupy, potem był rozkaz w ordynku, podpisanie deklaracji wstąpienia do wojska, wsuwanie własnych zapasów, wreszcie urlop przez Jaroszewskiego, Dusia, Tukałłę i mnie wyzyskany na „kantynę” (herbata i lemoniada), spacer po pobliskim lesie i rozmowę. O 9.30 umyłem się do pasa pod studnią, o 9.45 ustawiono nas drużynami (ja należę do VI) i odśpiewaliśmy Rotę. O 10 byliśmy u siebie tj. na pryczach, aby zasnąć, co się długo nie udawało, gdyż weseli akademicy, niewygodne sienniki i światło elektryczne bardzo ów sen upragniony utrudniały”.