Endecja próbuje odwołać Naczelnego Wodza. Grodno zajmują bolszewicy

19 lipiec

Odbyło się kolejne (szóste) posiedzenie Rady Obrony Państwa. Roman Dmowski wskazał na konieczność zmiany dowódców na froncie, wymieniając przy tym nazwisko gen. Dowbór-Muśnickiego jako kandydata na jednego z dowódców lub proponował zaangażowanie wojskowych z państw alianckich. Doszło do głosowania wotum zaufania dla Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza. Pod jego nieobecność otrzymał on jednogłośne poparcie w przyjętej uchwale.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 19 lipca:

„Na północ od Grodna bolszewicy, dążąc do opanowania tego miasta, forsownie ściągają siły i prowadzą atak wzdłuż linii kolejowej.

Po zajęciu przez nieprzyjaciela Lidy toczy się walka na linii Skrzybowiec. Oddziały jednej z dywizji poznańskich otoczone na północ od Lidy przez przeważające siły przeciwnika, w brawurowym ataku przedarły się przez pierścień otaczających wojsk i połączyły się z naszymi oddziałami grupy lidzkiej.

W rejonie Nowogródka oddziały nasze na rozkaz ustępują na zachód bez większego nacisku ze strony nieprzyjaciela. Na wschód od Baranowicz na linii Szczary odparte zostały zacięte ataki bolszewickie.

W dniu wczorajszym atakował nieprzyjaciel na południowym Polesiu pozycje nasze przy linii kolejowej Łuniniec-Sarny, w rejonie stacji Widibor. W atakach tych brały udział pułki syberyjskie. Oddziały grupy poleskiej przy wybitnym współdziałaniu pociągów pancernych wszystkie te ataki udaremniły.

Dawno spodziewane uderzenie nieprzyjaciela na linię rzeki Styru rozpoczęło się dnia 18 bm. Zaciekłe ataki bolszewickie na Czartorysk i Rafałówkę, odparły bohaterskie oddziały 7 dyw. piech. Jednocześnie silne demonstracje na Nowosiółki i Kołki zostały zlikwidowane przez nasze oddziały.

W rejonie Dubna i Młynowa walki trwają w dalszym ciągu. Podnieść należy nadzwyczajną bojową pracę 18 dyw. piech., która w 10-cio dniowych walkach w tym, rejonie zadała przeciwnikowi bardzo ciężkie straty, dwukrotnie wypierając go z Dubna, nie bacząc na to, że kilkakrotnie była atakowana ze wszystkich stron przez oddziały konnej armii Budionnego.

W całej tej bitwie na wybitne uznanie zasługuje akcja 7 eskadry lotniczej im. Kościuszki, która brawurowymi atakami powietrznymi szerzyła popłoch i zamiesza nie w szeregach nieprzyjacielskich.

W rejonie Wołoczysk oddziały nasze przeprowadziły wypad na Korostowo, skąd wyparły znaczne oddziały przeciwnika.

W walkach dnia wczorajszego nieprzyjacielowi udało się zawładnąć miasteczkiem Husiatyn, po trzykrotnym jednak kontrataku naszych oddziałów bolszewicy zmuszeni byli wycofać się na wschód”.

 

Wilhelm Wilczyński o ofiarności żołnierzy:

„Siedzimy na odcinku między miejscowością Kobcze i Czebeń i umacniamy się. Patrole wysyłane za rzekę Styr nadal nieprzyjaciela nie napotykają. Mając zatem spokój, raczej, wypoczywamy oraz wygrzewamy się w słońcu i opalamy się.

W tym czasie w całym kraju odbywają się wśród obywateli zbiórki złota i srebra na rzecz Skarbu Państwa. Wobec tego, aby wojsko przelewające dotąd krew za kraj nie było odosobnione i by łączyło się do powszechnej ofiarności w kraju, dowództwo naczelne zarządziło przeprowadzenie w szeregach zbiórki tych szlachetnych metali i przekazanie ich Skarbowi Państwa. Dowódca baonu w swym rozkazie zwraca się z apelem do swych oficerów i żołnierzy by ofiarność ta była jak największa i by tym przyczynić się do wsparcia Skarbu Państwowego zmuszonego ponosić olbrzymie wydatki w związku z prowadzeniem wojny z wrogiem, który chce nas pozbawić wolności narodowej. Żołnierze moi ofiarowują co tylko mogą, toteż w wyniku zbiórki w mojej kompanii zebrano kilka kilogramów srebra. Przedmiotów ze złota nikt nie posiadał. Na ofiarę tę składano przede wszystkim łyżki srebrne, w które w różnych okolicznościach wyposażano się, następnie łańcuszki, dewizki, papierośnice itp.”.

 

Stanisław Jan Rostworowski w liście do żony:

„Na Piłsudskiego w Księstwie wszyscy pewno napadają, a tymczasem On jeden ma charakter i na pewno teraz rąk nie załamuje, tylko myśli nad ratunkiem. Jego idee federacji przy Polsce ludów sąsiednich miały podstawy i możliwość przeprowadzenia. Niestety przerachował się na sile wewnętrznej Polaków, nie wyłączając oficerów i żołnierzy. Tam, gdzie znalazł się energiczny dowódca, jak Sikorski, Konarzewski, a od góry Szeptycki, to i dywizje się trzymają. Nasze dawne dywizje Frontu stawiają jeszcze opór i gdyby kilka dni dać im wypoczynku, znów rozpoczęłyby ofensywę”.

 

Michaił Tuchaczewski pisze w „Pochodzie za Wisłę”:

„Szybkie działanie 3 Korpusu Konnego rozbiło wszystkie plany polskie. Już 19 lipca zagonem zajęta została twierdza Grodno. Oddziały litewsko-białoruskie były rozbite i w nieładzie wyparte na brzeg zachodni Niemna. Oddziały 15 Dywizji Jazdy zajęły Kuźnicę, a 10 Dywizja Jazdy zajęła miasto Skidel, oczekując nadejścia sił pieszych 4 Armii”.