Zmiana na stanowisku Szefa Sztabu WP

20 lipiec

Odbyły się dwa posiedzenia ROP. Na pierwszym z nich Józef Piłsudski poinformował o złożeniu dymisji przez Szefa Sztabu gen. Szeptyckiego. Jego następcą został gen. Tadeusz Rozwadowski.

 

Józef Piłsudski napisał później o tum fakcie:

„Wybrałem go sobie jako swego szefa sztabu nie dlatego, by był do tej funkcji najlepszym, lecz dlatego, że stanowił szczęśliwy i zaszczytny wyjątek pomiędzy większością ówczesnych starszych generałów. Nie tracił nigdy sprężystości ducha, energii i siły moralnej; chciał wierzyć w nasze zwycięstwo, gdy wielu, bardzo wielu traciło już ufność i, jeśli pracowało, to ze złamanym charakterem”.

 

Juliusz Zdanowski o gen. Rozwadowskim:

„Gen. Rozwadowski, który wrócił wczoraj z Paryża, oświadcza, że Foch zapewnił go, że „jesteśmy wam gotowi dać większą nawet pomoc, niż się spodziewacie. Jest jednak konieczne, aby rząd wasz zyskał sobie zaufanie za granicą”. Nie zwykłem już bardzo wierzyć słowom Rozwadowskiego, który, mając wielki przymiot optymizmu jednak dołgiwa, sam w to wierząc. Myślę, że ludzie wyraźnie apartyjni w stosunku do niego jeszcze wyraźniej go oceniają. Niemniej nawet socjaliści zaczynają znowu zastanawiać się, czy nie wrócić do pomysłu rządu koalicyjnego”.

 

Komunikat Sztabu Generalnego z dnia 20 lipca:

„Na wschód od Grodna toczą się walki w rejonie Szczuczyna. Dalej na południe wojska nasze planowo opuściły Baranowicze i obecnie odpierają ataki nieprzyjacielskie na wschód od rzeki Szczary i Słonima. Na Polesiu na linii rzeki Cny odparty został atak bolszewicki w rejonie st. kol. Dziatłowicze. Równocześnie na południe od Prypeci oddziały gen. Bałachowicza odrzuciły nieprzyjaciela z Nowosiółek i Rzeczycy. W walkach na tym odcinku odznaczył się nadzwyczajną umiejętnością kierownictwa por. Bocianowski z piechoty poznańskiej i wybitną odwagą kapral Andruch z pułku strzelców podhalańskich, który nie bacząc na ciężką ranę, do ostatnich chwili pozostawał na polu bitwy, dając przykład spełnienia żołnierskiej powinności. Dalsze zacięte ataki nieprzyjacielskie na linii rz. Styru trwają bez przerwy. Na całym tym odcinku wszystkie ataki zostały odparte, jedynie na skrajnym północnym jego skrzydle w rejonie Borowyje, udało się nieprzyjacielowi przejść na zachodni brzeg rzeki. Obecnie toczy się tam zacięta walka. Walka w rejonie Dubna przybiera coraz bardziej zacięty charakter. Oddziały naszej piechoty wyparły nieprzyjaciela z Młynowa, natomiast jedna z dywizji kawalerii bolszewickiej, korzystając z luźnego ugrupowania naszych oddziałów, przedarła się na tyły naszych wojsk. Oddziały jej napadły w rejonie Radziwiłłowa na nasze tabory i szpitale. Cały dzień wczorajszy nieprzyjaciel atakował gwałtownie nasze pozycje pod Wołoczyskami i Frydrychówką, wprowadzając do akcji kilka pułków piechoty, jazdy, znaczną część artylerii i 5-6 pociągów opancerzonych.

Pięciokrotne ataki nieprzyjacielskie po bohatersku odparł 53 pp. Z obu stron znaczne straty.

Na południe od tego rejonu bolszewikom udało się sforsować Zbrucz w rejonie Sidorowa. Obecnie wre tam zacięta walka.

 

Z Komunikatu Informacyjnego (Sprawy polityczne) nr 40 (107) z dnia 20 lipca:

„Zaciąg ochotniczy. Od chwili ukazania się odezwy naczelnika kraj cały żyje pod znakiem zaciągu ochotniczego. Gazety wypełnione są wiadomościami o wciąż napływających akcesach najrozmaitszego rodzaju korporacji, stowarzyszeń i instytucji państwowych. Forma w jakiej zgłoszenia te się odbywają – oddawanie się zbiorowe do dyspozycji władz wojskowych – nie pozwala na razie na dokładne zdanie sobie sprawy z rozmiarów liczebnych zaciągu i to jest jego słabą stroną. Koniecznym jest, aby wydziały II propagowały energicznie indywidualne zaciąganie się członków wspomnianych organizacji do oddziałów ochotniczych, uprościłoby to w znacznym stopniu akcję werbunkową i przyspieszyłoby to formowanie oddziałów”.

 

Jerzy Konrad Maciejewski o przejściu Kozaków na stronę polską:

„Nad wieczorem wzburzono cały sławetny gród Podkamień wiadomością, że pod Krzemieńcem przeszło na naszą stronę około 800 dońskich czy też Kubańskich Kozaków i że zaraz mają ich prowadzić przez miasto. (…)

Jedni prowadzili konie do wodopoju, inni do stajni, tamci krzątają się około siana. Chłopy – jak dęby! Ubrani przeważnie w długie angielskie płaszcze, niektórzy mają czarne, włochate butki czerkieskie lub nieprzemakalne płaszcze -pelerynki, zaś na głowach niemal wszyscy baranie czapy. (…)

Z pobytu na „naszej” stronie skorzystali, aby przebrać się w czerkieski bogato szamerowane srebrem i zawiesić dawniej posiadane odznaki wojskowe, jak na przykład krzyże św. Jerzego. W bolszewickiej służbie nie nosili och – „towaryszczy by zabrali”. Oficerowie nie posiadają żądnych oznak swej szarży. (…)

Nasze dowództwo już od pięciu dni wiedziało o mającym nastąpić fakcie, parolem było słowo „Doktor”. Gdy wypowie je żołnierz lub oddział zbliżający się z bolszewickiej strony – mają nasze placówki rozkaz przepuszczać go poza front. Ich credo polityczne? Mają „orientację petlurowską”. Teraz posuną się na front południowy ku Kamieńcowi Podolskiemu i tam oddadzą się do dyspozycji atamana.

 

Kazimierz Sokołowski o nastrojach wśród nowo wcielonych żołnierzy:

„W obozie akademickim wszyscy czują się zupełnie dobrze, czego dowodem są zbiórki, raporty, rozkazy, nawet musztry. Bractwo jest dość niekarne, zachowuje się często niesfornie, bawi się doskonale kosztem przełożonych, łazików, zamazanych rekrutów. Wieczorem banda, czekając na modlitwę, woła „my chcemy na front!” lub żartobliwie „my chcemy do mamusi!” – trudno to wszystko spisać lub streścić, przede wszystkim zaś niezliczone dowcipy